Khi nào điều trị cúm mới cần dùng kháng sinh?

Đã bắt đầu một mùa cảm cúm - bệnh do virus gây ra, với những triệu chứng khó chịu. Đa phần bệnh nhân muốn dùng kháng sinh để mong mau khỏi bệnh, nhưng điều này có đúng không, và nguy hiểm thế nào nếu dùng sai thuốc?

1. Áp lực sử dụng kháng sinh đến từ phía bệnh nhân

Không chỉ ở Việt Nam, mà trên thế giới cũng có hiện tượng lạm dụng kháng sinh khi bị cảm cúm, cảm lạnh. Theo một báo cáo từ Cơ quan y tế công cộng Anh (PHE) thì các bệnh viện và những dịch vụ ngoài giờ cũng gia tăng việc kê toa thuốc kháng sinh. Điều này phần lớn là do từ phía các bệnh nhân cố tình tìm kiếm các bác sĩ gia đình ngoài giờ hoặc từ các trung tâm chăm sóc, bởi tại những nơi này, bệnh nhân có khả năng nhận được thuốc kháng sinh thường xuyên hơn từ bác sĩ.

Kháng sinh không phải là "thuốc tiên", song thật khó để thay đổi nhận thức của công chúng. Bệnh nhân có thể dùng kháng sinh cho các căn bệnh tương tự như trong quá khứ và chính vì sự phục hồi nhanh nên họ nghĩ nó là tiên dược. Các căn bệnh trong mùa đông thường kéo dài, ví dụ như ho hoặc cúm có thể kéo dài 2- 3 tuần hoặc hơn thế, do vậy bệnh nhân thường sốt ruột và tự tìm cách điều trị.

2. Cúm là bệnh gì?

Nguyên nhân của bệnh cúm là do loại virus influenza truyền nhiễm qua đường hô hấp. Bệnh cúm có thể từ mức độ nhẹ đến mức độ nặng. Bệnh nhân bị cúm nặng phải nhập viện thậm chí có thể đối mặt với nguy cơ tử vong. Các đối tượng là trẻ nhỏ và người cao tuổi khi bị cúm dễ gặp biến chứng. Đây là đối tượng có hệ miễn dịch kém hoặc có bệnh nền kèm theo.

Loại virus influenza có hai dạng type A và type B là hai loại cúm lây truyền giữa người với người là cúm A và cúm B đó chính là cúm hằng năm.

Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ để phòng tránh cúm tốt nhất là sử dụng vắc - xin phòng cúm hàng năm. Vắc - xin phòng cúm đã được chứng minh ngăn ngừa mắc bệnh, giảm hậu quả do bệnh gây ra và giảm mức độ nặng. 

3. Có thể điều trị cúm bằng kháng sinh hay không?

Sự tác động của kháng sinh là tiêu diệt hoặc kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn. Mỗi một loại kháng sinh sẽ có tác dụng với một hoặc một số vi khuẩn nhất định. Như vậy có thể nói kháng sinh chỉ điều trị được nhiễm trùng do nấm hoặc vi khuẩn gây ra. Còn đối với cúm lại do nhiễm virus influenza. Như vậy kháng sinh không có tác dụng đối với cúm, và khi bị cúm điều trị bằng kháng sinh không có tác dụng. Vì vậy, khi sử dụng kháng sinh không đúng không có tác dụng mà lại gây ra hậu quả kháng thuốc kháng sinh. 

4. Tại sao vẫn có những trường hợp mắc cúm mà bác sĩ lại chỉ định kháng sinh?

Khi bị bệnh cúm, hệ miễn dịch tạm thời yếu đi là cơ hội để cho các loại nhiễm khuẩn khác xuất hiện. Vì vậy tùy vào tình trạng bệnh bác sĩ sẽ xem xét nếu bệnh nhân bị thêm vi khuẩn xâm nhập có thể sẽ chỉ định sử dụng kháng sinh thích hợp. Khi sử dụng kháng sinh đúng sẽ phát huy hiệu quả. Ngược lại nếu lạm dụng kháng sinh có thể làm cho tình trạng bệnh thêm trầm trọng và có thể kháng kháng sinh.

5. Lưu ý khi điều trị cúm bằng kháng sinh

Nên thông báo cho bác sĩ về triệu chứng của bệnh đồng thời làm theo hướng dẫn của bác sĩ. Khi bác sĩ kê toa cần tuân thủ và dùng thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ là việc làm cần thiết. Khi điều trị có kết quả rồi thì không nên giữ thuốc để dùng cho lần sau. 

Không nên đưa thuốc của mình cho người khác cho dù có triệu chứng tương tự. Mỗi người sẽ có liều lượng và thuốc khác nhau. Bác sĩ mới là người chỉ định dùng thuốc cho bệnh nhân.

Nguồn tin và ảnh: Tổng hợp.

 

Bs Lê Quang Vũ (TTKSBT)