Lenacapavir: Thuốc ức chế vỏ bọc HIV-1 dạng tiêm mới

Bệnh nhân mắc HIV đa kháng thuốc (MDR- multidrug-resistant ) rất khó lựa chọn phác đồ kháng vi-rút để có thể ức chế vi-rút lâu dài. Lenacapavir là một chất ức chế capsid HIV-1 (phá vỡ lớp vỏ hình nón bao quanh vật liệu di truyền của virus và các enzym thiết yếu) mới đầu tiên trong nhóm có hiệu quả ở nhiều giai đoạn khác nhau trong vòng đời vi-rút và được chỉ định để điều trị nhiễm HIV-1 đa kháng thuốc kết hợp với điều trị ARV tối ưu hóa.  

Căn  cứ trên tính chất dược động học của thuốc; liều dùng lenacapavir dưới da sáu tháng một lần sau liều thuốc ARV uống ban đầu; tạo điều kiện tiếp tục tuân thủ liệu pháp kháng vi-rút (ART) thông qua giảm số thuốc viên hàng ngày.

Vai trò của lenacapavir trong việc thúc đẩy ức chế virus đã được nghiên cứu ở những bệnh nhân nhiễm HIV-1 kháng đa thuốc không đáp ứng ART cơ bản. Lenacapavir được dung nạp tốt trong các thử nghiệm lâm sàng với các tác dụng phụ phổ biến nhất bao gồm phản ứng tại chỗ tiêm nhẹ đến trung bình, các triệu chứng đường tiêu hóa và đau đầu.

Sự thay thế  phân tử  trên vỏ capsid có thể gây ra khả năng kháng lenacapavir bằng cách thay đổi khả năng gắn kết. Chưa quan sát thấy khả năng kháng chéo với các thuốc kháng retrovirus khác. Cơ chế tác dụng, dược động học, tính an toàn và hiệu quả duy nhất của lenacapavir ủng hộ việc sử dụng thuốc này để điều trị nhiễm HIV-1 kháng đa thuốc.

Các nghiên cứu hiện tại đang được tiến hành để đánh giá khả năng sử dụng lenacapavir dưới da để dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP). Các nghiên cứu trong tương lai sẽ xác nhận dữ liệu về tính an toàn, hiệu quả và khả năng kháng thuốc lâm sàng dài hạn của lenacapavir./.

 

Bs. Châu Văn Thức (dịch theo PuBmed)