Ở Việt Nam đa số bệnh nhân đột quỵ nhập viện muộn

   Mỗi năm Việt Nam có khoảng 200.000 ca mắc mới đột quỵ, 50% trong số đó tử vong. Nếu may mắn được cứu sống, nhiều bệnh nhân đối diện nguy cơ tàn phế do các biến chứng như rối loạn nhận thức, mất khả năng vận động, nhiễm trùng đường tiết niệu, khó khăn trong việc nói hoặc nuốt, rối loạn tâm lý...    Hơn nữa, phần lớn bệnh nhân được đưa đến bệnh viện bằng phương tiện công cộng (những nười không có chuyên môn), chỉ một số ít được vận chuyển bằng đội cấp cứu chuyên dụng. Việc đến viện trễ  và người vận chuyển không có chuyên môn cấp cứu khiến bệnh nhân không kịp thời vàng điều trị trong những giờ đầu.

   Khi bị đột quỵ, nhập viện trước 6 giờ khởi phát triệu chứng đột quỵ như méo miệng, yếu liệt tay chân..., là vô cùng quan trọng để giảm di chứng và tử vong. Theo khảo sát của Hội đột quỵ TP HCM,  cho biết chỉ có 14% bệnh nhân đột quỵ đến cấp cứu trong vòng dưới 4,5 giờ. Có 9% bệnh nhân đến trong khoảng 4,5-6 giờ. Hơn 76% đến viện trong 6-24 giờ hoặc sau 24 giờ. 

   

Nhận diện các dấu hiệu đột quỵ theo quy tắc F.A.S.T.

 

   Để cứu chữa bệnh nhân đột quỵ tốt nhất, cần chẩn đoán đột quỵ đúng và sớm, tìm được bệnh viện có đơn vị điều trị đột quỵ, có được phương tiện vận chuyển đúng cách và báo trước cho bệnh viện để chuẩn bị đón bệnh nhân. 

   Một số dấu hiệu nhận biết đột quỵ:

   - Đột ngột yếu, tê hay liệt mặt tay hoặc chân, đặc biệt là ở một bên của cơ thể.

   - Nói bị líu lưỡi, không rõ chữ, khó diễn đạt. 

   - Đột ngột mất thị lực, đặc biệt chỉ ở một mắt.

   - Đau đầu, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc phối hợp vận động, đặc biệt chóng mặt đi kèm với bất kỳ các triệu chứng trên.

   Trong các yếu tố nguy cơ của đột quỵ, cần chú trọng những yếu tố có thể thay đổi để tránh nguy cơ bệnh như ngưng hút thuốc lá, hạn chế bia rượu, kiểm soát cân nặng, dinh dưỡng hợp lý, vận động thể lực đều đặn...

   Khi phát hiện người đột quỵ, tuyệt đối không thực hiện các hành động xử lý không đúng cách như cạo gió, giật tóc, nặn chanh vào miệng... Cần đưa nạn nhân đến cơ sở y tế có khả năng điều trị càng sớm càng tốt. 

Theo nghiên cứu cho thấy "Cứ  mỗi 15 phút điều trị sớm sẽ giúp bệnh nhân đột quỵ giảm 4% nguy cơ tử vong, tăng 4% cơ hội sống sót". Theo thống kê trên thế giới cứ mỗi 30 phút, một bệnh nhân đột quỵ đáng lẽ được cứu lại phải chết hoặc tàn phế do được đưa vào điều trị ở bệnh viện không phù hợp. “Thời gian là vàng, khi thiếu tưới máu, não sẽ mất khoảng 1,9 triệu nơron thần kinh mỗi phút",

 

Phan Đăng Tâm (Tổng hợp)