Tự xét nghiệm HIV qua trang thông tin điện tử - một cách tiếp cận mới để sớm phát hiện người nhiễm HIV

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, tuổi thọ trung bình của người nhiễm khác biệt không đáng kể so với người không bị nhiễm HIV nếu họ được điều trị sớm và tuân thủ uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sỹ. Việc xét nghiệm phát hiện sớm người nhiễm HIV để đưa họ vào điều trị ngoài giúp đỡ họ có cuộc sống và sức khoẻ như một người không nhiễm còn làm giảm đáng kể sự lây nhiễm ra cộng đồng.  

HIV là virus gây ra suy giảm miễn dịch ở người, người bị nhiễm virus HIV nếu không được điều trị, trong vòng 5 đến 7 năm sẽ chuyển sang AIDS, với nhiều bệnh nhiễm trùng hoặc ung thư làm suy kiệt bản thân và tử vong. Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu tiêu diệt virus HIV nhưng có nhiều loại thuốc làm giảm sự nhân lên của virus từ đó giúp cho người nhiễm có khả năng chống lại các bệnh nhiễm trùng cơ hội và sống khoẻ mạnh như một người bình thường. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, tuổi thọ trung bình của người nhiễm khác biệt không đáng kể so với người không bị nhiễm HIV nếu họ được điều trị sớm và tuân thủ uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sỹ. Việc phát hiện sớm người nhiễm HIV để đưa họ vào điều trị ngoài giúp đỡ họ có cuộc sống và sức khoẻ như một người không nhiễm còn làm giảm đáng kể sự lây nhiễm ra cộng đồng.

Một trong những mục tiệu của kế hoạch Hành động thực hiện Chiến lược quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 của tỉnh Thừa Thiên Huế là mở rộng và đa dạng hóa các loại hình tư vấn xét nghiệm HIV, tỷ lệ người nhiễm HIV trong cộng đồng biết tình trạng HIV của mình đạt 95% vào năm 2030. Tuy nhiên, theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, đến cuối năm 2023, tỷ lệ người nhiễm HIV trong cộng đồng biết tình trạng HIV của mình chỉ  đạt ở mức 80%. Việc tìm kiếm 15% người nhiễm HIV còn lại ở giữa cộng đồng là cực ký khó khăn, vì chỉ có xét nghiệm máu mới biết một người thực sự có bị nhiễm HIV hay không, trong lúc những người có hành vi nguy cơ cao nhiễm HIV rất ngại đến các cơ sở y tế để xét nghiệm. Họ sơ thông tin cá nhân bị tiết lộ dẫn đến sự phá vỡ tình trạng hôn nhân hoặc sự cô lập của xã hội; lo lắng về kết quả dương tính có thể bị kỳ thị phân biệt đối xử từ gia đình, cộng đồng và xã hội;  một số khác  thiếu  kiến thức và hiểu biết sai lầm về HIV, sự thiếu hiểu biết này có thể gây ra nỗi sợ hãi và lo lắng không cần thiết

Một cách tiếp cận mới giúp cho những người lo lắng này không phải tiếp xúc với ai mà họ vẫn có thể biết được tình trạng nhiễm HIV của bản thân đó là tự xét nghiệm HIV qua trang thông tin điện tử (https://tuxetnghiem.vn) đang được triển khai tại Huế dưới sự tài trợ của Tổ chức Y tế thế giới và dự án Quỹ toàn cầu.

Trang Web được thiết kế với mục đích tăng cường tiếp cận với dịch vụ xét nghiệm HIV một cách tiện lợi, bảo mật và thân thiện hơn. Trang Web cung cấp các thông tin kiến thức về HIV nếu khách hàng muốn tìm hiểu trước khi xét nghiệm, đồng thời nó tự đánh giá mức độ nguy cơ nhiễm HIV của khách hàng và kết luận khách hàng có cần làm xét nghiệm hay không. Nếu khách hàng được khuyến khích làm xét nghiệm, khách hàng có thể tạo tài khoản của riêng mình tại trang Web để đặt bộ kit tự xét nghiệm HIV. khách hàng có thể chọn cách kit xét nghiệm được vận chuyển đến cho họ hoặc tự đến lấy tại địa điểm được thông báo trên trang web. Bộ tự xét nghiệm sử dụng một lần bao gồm một que thử, một ống xét nghiệm, một giá đỡ và một hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt và có hình ảnh từ nhà sản xuất.  Khách hàng có thể làm xét nghiệm ở nhà hoặc ở bất cứ nơi nào họ thấy thoải mái và có kết quả trong vòng 20 phút.. Trên trang web cũng có số điện thoại đường dây nóng để khách hàng có thể liên hệ ngay nếu cần. Khách hàng cũng có thể đặt lịch tư vấn trong qua trang web hoặc liên hệ với tư vấn viên về những vấn đề cần hỗ trợ. Sau khi có kết quả xét nghiệm, khách hàng được khuyến khích nên chia sẻ kết quả của họ để cán bộ y tế và nhân viên tiếp cận cộng đồng có thể hỗ trợ họ kết nối với dịch vụ sau xét nghiệm. Các cán bộ y tế và nhóm đồng đẳng viên sẽ hỏi thăm, tư vấn và hỗ trợ kết nối khách hàng với các dịch vụ HIV như xét nghiệm khẳng định, điều trị ARV hoặc PrEP tùy theo kết quả xét nghiệm.

Tự xét nghiệm HIV qua trang thông tin điện tử đem lại nhiều lợi ích và sự thoải mái cho khách hàng. Dịch vụ bắt đầu triển khai từ nhiều tháng gần đây, mỗi tháng trung bình khoảng 30 khách hàng tiếp cận dịch vụ và có nhiều trường hợp sau khi xét nghiệm có kết quả phản ứng đã được tư vấn hướng dẫn kịp thời tiếp cận để được xét nghiệm khẳng định kết quả. Trường hợp dương tính khách hàng sẽ được tư vấn chuyển tiếp vào điều trị ARV

Địa điểm cung cấp dịch vụ được đặt tại Cơ sở 3 Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thừa Thiên Huế, 21 Nguyễn Văn Linh, P An Hoà, TP Huế, nơi bạn có thể đến để được tư vấn xét nghiệm HIV hoặc nhận test tự xét nghiệm nếu bạn thích tự mình xét nghiệm, ngoài ra bạn có thể điện thoại theo số hotline: 0941.262.434 để dược tư vấn miễn phí về dự phòng lây nhiễm HIV bất cứ lúc nào./.

 

Lê Hữu Sơn - Khoa Phòng, chống HIV/AIDS