Cập nhật dữ liệu giám sát bệnh Sởi năm 2019
11/06/2019
0
Các trường hợp bệnh Sởi đã tiếp tục gia tăng vào năm 2019. Dữ liệu toàn cầu sơ bộ cho thấy các trường hợp Sởi được báo cáo đã tăng 300% trong 3 tháng đầu năm 2019, so với cùng kỳ năm 2018. Sự gia tăng này tiếp theo sự tăng liên tiếp trong hai năm qua.
Trong khi dữ liệu này là tạm thời và chưa hoàn thành, nhưng nó cho thấy một xu hướng rõ ràng. Nhiều quốc gia đang ở giữa những đợt bùng phát bệnh sởi khá lớn, với tất cả các khu vực trên thế giới trải qua sự gia tăng bền vững trong các trường hợp. Các vụ dịch hiện nay bao gồm Cộng hòa Dân chủ Congo, Ethiopia, Georgia, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Madagascar, Myanmar, Philippines, Sudan, Thái Lan và Ukraine, gây ra nhiều cái chết - chủ yếu là ở trẻ nhỏ.
Trong những tháng gần đây, sự gia tăng số lượng ca bệnh cũng đã xảy ra ở các quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng cao, bao gồm cả Hoa Kỳ cũng như Israel, Thái Lan và Tunisia, vì căn bệnh này đã lây lan nhanh chóng giữa các nhóm người không được tiêm chủng.

Sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm dễ lây nhất thế giới, với tiềm năng trở thành cực kỳ trầm trọng. Trong năm 2017, năm gần đây nhất với ước tính phù hợp, nó đã gây ra gần 110.000 ca tử vong. Ngay cả ở các nước thu nhập cao, các biến chứng dẫn đến nhập viện trong một phần tư trường hợp và có thể dẫn đến tàn tật suốt đời, từ tổn thương não và mù lòa đến mất thính giác.
Bệnh gần như hoàn toàn có thể phòng ngừa được thông qua hai liều vắc-xin an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, độ bao phủ toàn cầu với liều vắc-xin Sởi đầu tiên đã dừng ở mức 85%. Tỷ lệ này vẫn còn thấp để đạt 95% cần thiết để dự phòng dịch Sởi và khiến nhiều người, trong nhiều cộng đồng gặp nguy hiểm. Tỷ lệ bao phủ liều thứ hai, đang gia tăng, ở mức 67%.
Với các chính phủ và các đối tác như: Sáng kiến Sởi & Rubella, GAVI, Liên minh vắc-xin, UNICEF và các tổ chức khác, các hoạt động ứng phó đang được tiến hành để kiểm soát dịch bệnh quốc gia, tăng cường dịch vụ y tế và tăng độ bao phủ vắc-xin.
• Sau khi tiến hành các chiến dịch tiêm chủng khẩn cấp nhắm vào 7 triệu trẻ em từ 6 tháng đến 9 tuổi, Madagascar hiện đang chứng kiến sự giảm tổng thể các trường hợp mắc Sởi và tử vong.
• Tại Philippines, hơn 3.890.000 liều vắc-xin Sởi và Rubella đã được tiêm cho trẻ em dưới 5 tuổi.
• Tại Cộng hòa Dân chủ Congo, quốc gia này đang chuẩn bị triển khai một loại vắc xin kết hợp sởi với bại liệt.
• Tại Yemen, WHO và UNICEF phối hợp với các cơ quan y tế địa phương, đã tiến hành chiến dịch tiêm phòng Sởi và Rubella trên toàn quốc, đạt hơn 11,6 triệu (90%) trẻ em 6 tháng tuổi 16 tuổi.
Đáp ứng với bệnh Sởi đòi hỏi một loạt các phương pháp để đảm bảo tất cả trẻ em được tiêm vắc-xin đúng lịch, đặc biệt chú ý đến việc tiếp cận, chất lượng và khả năng đáp ứng của các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu. Nó cũng đòi hỏi truyền thông trực tiếp công chúng hiệu quả và cam kết trực tiếp đối với tầm quan trọng của việc tiêm phòng và sự nguy hiểm của các bệnh mà họ phòng ngừa.
WHO cũng khuyến nghị các phương pháp phù hợp để đảm bảo các dịch vụ tiêm chủng đáp ứng nhu cầu của mọi người - đảm bảo rằng các phòng khám có thể tiếp cận được với mọi khu vực, vào đúng thời điểm và cho tất cả các nhóm dân cư - đặc biệt là những người phải đối mặt với sự phân biệt đối xử và bất lợi.
Độ bao phủ của liều vắc-xin thứ 2 cũng cần phải tăng lên trên toàn cầu, để tối đa hóa sự bảo vệ dân số chống lại căn bệnh này. Hiện nay, 25 quốc gia vẫn cần thực hiện phần thứ 2 trong chương trình tiêm chủng thiết yếu của họ./.
(Theo WHO)
Người dịch: Ths.BsCKII. Nguyễn Lê Tâm, Cn. Phương Huy - khoa PC HIV/AIDS