Hưởng ứng “Ngày Quốc tế Phòng tránh và Giảm nhẹ rủi ro thiên tai” 13/10.

     Ngày 21/12/2009, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ra Nghị quyết 64/200 quyết định lấy ngày 13/10 hàng năm để kỷ niệm “Ngày Quốc tế Phòng tránh và Giảm nhẹ thiên tai”. Ngày này cũng được ASEAN chọn làm “Ngày Quản lý thiên tai ASEAN” nhằm kêu gọi, khuyến khích các quốc gia, cộng đồng, mọi công dân nâng cao nhận thức và tăng cường khả năng chống chọi thiên tai tốt hơn, xây dựng cộng đồng an toàn và áp dụng các biện pháp cần thiết để giảm thiểu các tổn hại có thể gặp phải khi thiên tai xảy ra.  

 

     Thiên tai là hiện tượng tự nhiên bất thường gây thiệt hại nặng nề về người, tài sản và môi trường. Các loại hình thiên tai bao gồm: bão tố, lũ lụt/lũ quét/lũ ống, lốc xoáy, sạt lở đất, hạn hán, rét hại/rét đậm, mưa đá, cháy rừng, động đất, sóng thần, cháy rừng do tự nhiên, xâm nhập mặn…

     Theo Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) dự báo, năm 2025 nhân loại sẽ chịu tổn thất từ thiên tai lên tới 145 tỷ USD, cao hơn 6% so với năm 2024. Các báo cáo mới công bố của các tập đoàn tái bảo hiểm hàng đầu thế giới cho thấy, thiên tai tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho kinh tế toàn cầu trong nửa đầu năm 2025, với tổng thiệt hại ước tính 131-135 tỷ USD. Những con số này không chỉ phản ánh sức tàn phá dữ dội của thiên nhiên mà còn gióng lên hồi chuông báo động về mức độ dễ tổn thương của xã hội loài người. Ông Tobias Grimm, nhà khoa học khí hậu của Munich Re, nhấn mạnh: "Thế giới vẫn tiếp tục nóng lên; các đại dương nóng lên; biến đổi khí hậu đang làm gia tăng khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan".

 

 

   Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương bởi các hiểm họa tự nhiên ở khu vực Châu Á và Châu Đại dương do tình hình khí tượng cực đoan. Năm 2025, cả nước đã xảy ra 20/22 loại hình thiên tai với diễn biến dồn dập, khốc liệt, nhiều yếu tố bất thường. Lũ quét thường xảy ra tại các tỉnh miền núi phía Bắc ở thượng nguồn các sông suối, vùng núi có địa hình phức tạp. Bão, lũ chủ yếu vẫn tập trung ở vùng Trung Bộ. Xâm nhập mặn ở khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long. Thiên tai do thời tiết thường xảy ra trên phạm vi rộng, thiệt hại nặng nề về người, của cải, môi trường, gây ách tắc giao thông, hư hỏng các di tích văn hoá lịch sử…

 

 

     Thông điệp của Unicef tại Việt Nam “Cùng nhau hành động để giảm nhẹ rủi ro thiên tai vì một Việt Nam An toàn, Sạch và Xanh” bởi các lý do:

     VIỆT NAM: Là 1 trong 6 quốc gia trên thế giới chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi thiên tai và biến đổi khí hậu.

     VIỆT NAM: Có 1/3 dân số là trẻ em - Nhóm đối tượng dễ bị tổn thương về thể chất và tinh thần trước những nguy cơ rủi ro về thiên tai và biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thời tiết cực đoan và bất thường.

     VIỆT NAM: Cần có chiến lược lâu dài và bền vững để giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Hãy hành động ngay hôm nay vì một tương lai An toàn, Sạch và Xanh cho trẻ em Việt Nam trước những biến đổi từ Mẹ thiên nhiên.

   

 

     Để phòng tránh và giảm tác hại do thiên tai mọi nhà, mọi người và cộng đồng cần chủ động thực hiện các biện pháp:

     TRƯỚC KHI xảy ra bão/lũ lụt:

          - Thường xuyên theo dõi thông tin thời tiết, cảnh báo tình hình mưa bão/lũ lụt nơi mình đang sống qua các phương tiện truyền thông.

          - Lưu số điện thoại của Đội cứu nạn/cứu hộ của Ban Chỉ đạo Phòng chống thiên tai địa phương để liên lạc trong trường hợp khẩn cấp.

          - Chuẩn bị các vật nổi như: ghe/thuyền, bè/mảng, áo phao; làm gác lửng, mở lối thoát trên mái nhà phòng khi nước dâng cao.

          - Gia cố chằng chống mái nhà, chốt/buộc cố định các cửa sổ trong nhà để tránh gió lùa, gió lồng. Chặt tỉa cây cối xung quanh để giảm nguy cơ đổ gãy.

          - Di chuyển/cất giữ/che đậy giấy tờ, đồ đạt quan trọng, thiết bị và vật dụng có giá trị đến nơi an toàn, cao ráo.

          - Dự trữ nước uống, lương thực, thực phẩm, thuốc men ít nhất đủ dùng trong 7 ngày. Dự trữ thiết bị chiếu sáng, chất đốt như củi/than, ga.

         - Chuẩn bị phương án đưa người già, phụ nữ gần sinh đẻ, trẻ em đến nơi an toàn hoặc khi có thông báo của chính quyền địa phương. Sơ tán người ra khỏi vùng ven sông, vùng thấp trũng, vùng có nguy cơ sạt lở, vùng lũ quét.

       - Chuyển hệ thống điện và các vật dụng bằng điện trong nhà lên cao như: cầu dao, hộp cầu chì, aptomat, quạt điện, bếp điện… Hướng dẫn người nhà vị trí ngắt/cắt nguồn điện tổng trong nhà.

         - Có phương án bảo vệ gia súc/gia cần đang nuôi trong nhà, đề phòng lũ xảy ra vào ban đêm.

       TRONG KHI xảy ra bão, lũ/lụt:

      Thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin mới liên quan đến bão, lũ/lụt, thông tin của Ban Chỉ đạo phòng chống thiên tai của chính quyền địa phương. Khi có cảnh báo nghiêm túc thực hiện các biện pháp phòng tránh an toàn.

      - Khẩn trương di tản đến khu vực trú ẩn an toàn khi được chính quyền địa phương yêu cầu. Tránh xa các khu vực có nguy cơ gây tổn thất về người.

        - Khi lũ lụt tuyệt đối không cho trẻ em chơi đùa, không đi bộ, bơi lội hoặc chạy xe qua vùng nước đang chảy xiết, vùng nước ngập sâu. Tránh xa các khu vực có nguy cơ sạt lở.

        - Không ra ngoài đường, không núp dưới tán cây, cột điện hay các vật dễ đổ gãy khi có gió lớn.

     SAU KHI xảy ra bão, lũ/lụt:

     - Thường xuyên để mắt đến trẻ em, không để trẻ em lội lụt nghịch nước, nơi cống thoát nước, nơi nước còn chảy, nơi đọng bùn non, nơi cây cối gãy đổ…

     - Kiểm tra an toàn trước khi vào nhà gồm: hệ thống điện, hệ thống gas bếp, nền/sàn nhà, tường nhà, hệ thống cửa có vết nứt hoặc hư hỏng không.

     - Tuyệt đối không sử dụng thực phẩm đã ngập nước lũ, thực phẩm hư hỏng.

     - Giữ gìn vệ sinh ăn uống, sử dụng nguồn nước an toàn, phải ăn chín uống sôi (nước đã đun sôi, nước đóng chai),

     - Khẩn trương huy động mọi thành viên trong gia đình dọn dẹp vệ sinh, lau chùi làm khô nhà cửa và vệ sinh môi trường xung quanh nhà để đảm bảo vệ sinh, phòng ngừa dịch bệnh sau lũ lụt thường gặp như bệnh về đường tiêu hoá, bệnh về mắt, bệnh về da.

     - Chôn lấp xác chết vật nuôi, gia cầm, gia súc đúng quy định. Thống kê thiệt hại về người, tài sản, vật nuôi, cây trồng…

     - Tham gia vào các hoạt động khắc phục hậu quả, giúp đỡ cộng đồng, đặc biệt là những gia đình/đối tượng có tổn thương, mất mác, sớm ổn định cuộc sống./.

 

 

 

 

Nguyễn Chí Hùng (tổng hợp)