“Lương y như từ mẫu” - Chuẩn mực Y đức cao quý nhất của người thầy thuốc ( Hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2/1955- 27/2/2025)

   Chúng ta đều biết, bất cứ nghề gì cũng cần đến lương tâm, trách nhiệm, đạo đức của người làm nghề,với nghề y thì Y đức là đạo đức nghề nghiệp, một điều mà người hành nghề không thể thiếu, vì thế mà Hải Thượng Lãn Ông đã từng nói: “Không có nghề nào đạo đức bằng nghề y và không nghề nào vô nhân đạo bằng nghề y thiếu đạo đức”.

   Y đức là phẩm chất tốt đẹp của người làm công tác y tế, được biểu hiện ở tinh thần trách nhiệm cao, tận tuỵ phục vụ, hết lòng thương yêu chǎm sóc người bệnh, như lời Bác Hồ đã từng căn dặn: “Lương y phải như từ mẫu”, “cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn cũng như mình đau đớn”.

   Lao động của ngành Y liên quan đến tính mạng, sức khoẻ con người vì vậy đòi hỏi người làm việc trong ngành Y phải tinh thông nghề nghiệp, phải có lương tâm nghề nghiệp, phải được đào tạo nghiêm túc với thời gian dài hơn các ngành khác. Lao động trong ngành Y trước hết đòi hỏi phải có tinh thần trách nhiệm cao trước sức khoẻ của con người và tính mạng của người bệnh, là lao động hết sức khẩn trương giành giật từng giây, từng phút trước tử thần để cứu tính mạng người bệnh. Với những đặc thù của tính chất công việc căng thẳng, liên tục cả ngày đêm, diễn ra trong điều kiện không phù hợp của quy luật sinh lý con người, trong môi trường không thuận lợi với tâm lý con người. Tiếp xúc với người bệnh đau đớn, bệnh tật, nguy cơ lây nhiễm, hoá chất, chất thải môi trường bệnh viện. Bên cạnh đó, trong qua trình làm việc người thầy thuốc luôn tiếp xúc với những người bệnh, là người có tổn thương về thể chất và tinh thần, họ luôn ở trạng thái lo lắng cho bệnh tật của mình vì vậy họ có tâm trạng buồn phiền, cáu gắt dễ có những hành vi không đúng mực với thầy thuốc - những người đang tìm cách cứu sống họ, đòi hỏi người thầy thuốc phải đáp ứng nhu cầu của họ mà không thấy trách nhiệm của mình là phải cộng tác với thầy thuốc để tìm mọi cách tốt nhất điều trị người bệnh. Từ đó dễ gây thắc mắc, căng thẳng giữa thầy thuốc và người bệnh. Vì vậy đối với ngành Y tế, đạo đức nghề nghiệp đòi hỏi phải có tình thương yêu con người vô bờ bến và một sự kiên nhẫn, tận tâm của người Mẹ.

   70 năm qua, thực hiện lời căn dặn của Bác Hồ, các thế hệ thầy thuốc và nhân viên y tế trên mọi miền của đất nước, đã tận tuỵ hy sinh trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân qua các cuộc kháng chiến bảo vệ tổ quốc, cũng như trong thời kỳ hoà bình xây dựng đất nước. Hàng vạn thầy thuốc, nhân viên y tế nhiều thế hệ đã thầm lặng làm việc ngày đêm chăm sóc người bệnh, cứu sống hàng triệu sinh mạng con người, dập tắt kịp thời nhiều vụ dịch nguy hiểm…Dù bất kỳ ở đâu, trong hoàn cảnh nào các thế hệ thầy thuốc Việt Nam vẫn nêu cao tinh thần yêu thương con người, thực hiện tốt Y đức phục vụ người bệnh. Tuy nhiên, đời sống ngày càng phát triển, nhu cầu khám chữa bệnh, bảo vệ sức khoẻ nhân dân ngày càng tăng cao, trong khi kinh phí dành cho ngành Y tế còn có hạn, đời sống người thầy thuốc gặp không ít khó khăn về điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, vật tư… nhưng ngành Y tế đã phấn đấu nỗ lực hết sức mình để làm tốt công tác chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân. Trình độ thầy thuốc, nhân viên y tế ngày càng được nâng cao, kỹ thuật hiện đại được áp dụng, các máy móc trang thiết bị được bổ sung, chất lượng khám chữa bệnh được nâng lên rõ rệt. Dù vậy, sự phát triển của ngành Y tế vẫn còn nhiều mặt chưa đáp ứng kịp với sự phát triển của đời sống, xã hội  và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn, đa dạng của người dân hiện nay. Để thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong tình mới hiện nay trong lĩnh vực y tế, nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân trong thời gian đến, Y đức của người làm công tác y tế  luôn là nhân tố quan trọng, quyết định cho mọi thành công trong công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân, thiết nghĩ một số vấn đề chúng ta cần phải tập trung thực hiện:

   Trước hết phải tăng cường giáo dục Y đức cách mạng theo Tư tưởng Hồ Chí Minh, để mỗi thầy thuốc, nhân viên y tế nhận thức một cách sâu sắc về ý nghĩa cao quý của nghề nghiệp mà mình đã lựa chọn, có lòng yêu ngành yêu nghề, với đạo đức, trách nhiệm và tình yêu thương chia sẻ với người bệnh. Luôn có tinh thần học hỏi nâng cao tay nghề chuyên môn, trau dồi đạo đức lối sống, thực hiện đúng lời dạy của Bác Hồ “Lương y phải như từ mẫu”. Trong điều kiện hiện nay cần tiếp tục thực hiện nghiêm và có hiệu quả Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XII) của Đảng gắn với thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương khóa XII (Nghị quyết số 20-NQ/TW) ngày 25/10/2017 về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.

   Tuyên truyền sâu rộng những kiến thức về phòng và chữa bệnh tật, các chế độ chính sách xã hội, bảo hiểm y tế, quyền lợi và nghĩa vụ để người dân có sự cảm thông và cộng tác với thầy thuốc, nhân viên y tế khi tham gia khám chữa bệnh.

   Chǎm lo tốt đời sống của đội ngũ thầy thuốc, nhân viên y tế về tinh thần và vật chất để họ yên tâm làm chuyên môn, tận tình phục vụ người bệnh. Tạo một môi trường làm việc minh bạch, chuyên nghiệp để phát huy khả năng chuyên môn. Họ phải có được sự tôn trọng dành cho " Người Thầy thuốc" từ chính những người lãnh đạo, quản lý đơn vị cũng như từ người bệnh và người nhà người bệnh.

   Thực hiện một cách hiệu quả công tác thanh tra và kiểm tra về hành nghề khám chữa bệnh, đặc biệt đối với những họat động liên quan trực tiếp tới sinh mạng người bệnh như cấp cứu, hồi sức, phẫu thuật, đỡ đẻ…

   Sau nữa là làm tốt công tác thi đua khen thưởng, kịp thời động viên, tôn vinh những tấm gương tận tuỵ phục vụ người bệnh đồng thời xử lý nghiêm minh những biểu hiện thiếu trách nhiệm và gây phiền hà cho người bệnh, ảnh hưởng đến hình ảnh người thầy thuốc, uy tín của ngành Y tế.

   Trước những thách thức của cuộc sống, tình hình bệnh tật ngày càng phức tạp, xã hội cần sự tận tình, chia sẽ nhiều hơn nữa của đội ngũ thầy thuốc, nhân viên y tế để nâng cao vấn đề Y đức và chất lượng khám chữa bệnh cho nhân dân. Mỗi người thầy thuốc, nhân viên y tế cần phải tự vấn lương tâm mình, như lời của Richard Teo Keng Siang, một bác sĩ người Hàn Quốc đã chia sẽ trước khi qua đời vì căn bệnh ung thư ở tuổi 40 ( năm 2012): “ Nhiều khi chúng ta quên đi mình cần phục vụ ai. Chúng ta lầm lạc đến nỗi chẳng phục vụ ai cả ngoài chính mình. Chúng ta được huấn luyện để trở thành lương y, nhưng chúng ta không cảm được cho người bệnh”.

   Mỗi chúng ta, những người thầy thuốc, nhân viên y tế cần phải xác định được trách nhiệm của bản thân trước xã hội, phục vụ nhân dân, người bệnh đó là một lý tưởng sống cao đẹp của mình, như lời của Đồng chí Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng lúc sinh thời từng căn dặn: "Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho có ý nghĩa, để không phải xót xa, ân hận vì những việc làm ti tiện, đớn hèn, vô liêm sỉ. Tiền bạc lắm làm gì, chết có mang theo được đâu. Danh dự mới là điều thiêng liêng, cao quý nhất".”./.

 

 

BS Đặng Văn Tuấn - PGĐ TTYT huyện Phú Vang