Hậu quả khó lường khi lạm dụng thuốc kháng sinh

Tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh diễn ra ngày càng phổ biến, nguyên nhân là bất cứ ai cũng có có thể dễ dàng mua được kháng sinh. Tuy nhiên, hậu quả của việc lạm dụng thuốc kháng sinh rất nguy hiểm, đặc biệt là ở người già, phụ nữ mang thai và trẻ em...

1. Kháng sinh là gì?

Kháng sinh còn được gọi là trụ sinh là những chất được chiết xuất từ các vi sinh vật, nấm, được tổng hợp hoặc bán tổng hợp. Đây là các thuốc giết vi khuẩn (vi sinh mầm bệnh gây nhiễm trùng) hay kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn một cách đặc hiệu.

Kháng sinh giúp điều trị bệnh, diệt vi khuẩn, ngăn chúng phát triển và tiết độc tố, nhưng cũng gây tác dụng phụ như dị ứng. Lạm dụng kháng sinh dẫn đến vi khuẩn kháng thuốc như tụ cầu kháng methicillin, phế cầu kháng penicillin, salmonella đa kháng, gây nguy hiểm nghiêm trọng đến tính mạng của con người.

2. Tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh đang diễn ra phổ biến

Ở Việt Nam, mua kháng sinh dễ dàng mà không cần đơn bác sĩ, dẫn đến lạm dụng làm suy yếu sức đề kháng, khiến kháng sinh mất hiệu quả với nhiễm trùng thông thường. Phụ huynh thường tự ý cho trẻ dùng kháng sinh khi ho, sốt, viêm họng nhẹ, dù các biện pháp như rửa mũi, súc họng, dùng thuốc ho an toàn hơn. Việc này không chỉ không trị được bệnh mà còn gây vi khuẩn kháng thuốc nguy hiểm. Kháng sinh chỉ nên dùng khi có nhiễm khuẩn, theo chỉ định của bác sĩ.

3. Hậu quả khó lường khi lạm dụng kháng sinh

 

Kháng sinh như con dao hai lưỡi: vừa điều trị bệnh hiệu quả, vừa khiến vi khuẩn sinh đề kháng. Dùng kháng sinh thường xuyên, đúng bệnh hay lạm dụng, đều làm tăng đề kháng, giảm hiệu quả. Khi cần, kháng sinh có thể mất tác dụng, gây bệnh nặng hơn, thậm chí tử vong, đặc biệt nguy hiểm cho trẻ em.

Ngộ độc: Kháng sinh hấp thụ qua gan, thải qua thận. Trẻ em có gan và thận chưa phát triển hoàn toàn, thải trừ chậm, dễ tích tụ gây ngộ độc khi dùng thường xuyên.

Dị ứng, tiểu đường, béo phì: Lạm dụng kháng sinh hại vi khuẩn đường ruột, gây béo phì, tiểu đường, và dị ứng do phụ gia tương tác với các thuốc khác.

Kháng kháng sinh: Lạm dụng kháng sinh làm suy yếu đề kháng, đồng thời khiến vi khuẩn kháng thuốc, làm bệnh nhiễm khuẩn thông thường khó điều trị hơn.

Tăng tử vong do tiêu chảy: Lạm dụng kháng sinh khi cảm cúm do virus gây tiêu chảy, tăng nguy cơ tử vong.

Lưu ý: Phụ huynh không tự ý mua, dùng kháng sinh thừa hay chia sẻ thuốc. Dùng đúng liều, kể cả khi sức khỏe đã cải thiện. Ngoài ra, cần giúp trẻ phòng chống nhiễm khuẩn bằng cách giữ gìn vệ sinh cá nhân, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và giữ cho cơ thể khỏe mạnh.

Nguồn tin và ảnh: Tổng hợp.

 

Bs Lê Quang Vũ - TTKSBT