Tuần lễ nuôi con bằng sữa mẹ

Thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy, nuôi con bằng sữa mẹ có thể làm giảm được 13% tử vong của trẻ em dưới 5 tuổi.  Sữa mẹ, đặc biệt là sửa non là thức ăn tốt nhất và cần thiết nhất cho trẻ khi mới ra đời. Nuôi con bằng sữa mẹ là một biện pháp tự nhiên kinh tế và hiệu quả để bảo vệ sức khoẻ bà mẹ và trẻ em. Tuần lễ Thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ được tổ chức hàng năm từ ngày 1-7 tháng 8  ở hơn 120 quốc gia để khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ và cải thiện sức khỏe của trẻ sơ sinh trên toàn thế giới.   

LỢI ÍCH CỦA VIỆC NUÔI CON BẰNG SỮA MẸ

 

1. Lợi  ích tầm quan trọng của việc nuôi con bằng sữa mẹ:
* Lợi ích về phía con
- Sữa mẹ là nguồn thức ăn tốt nhất, đủ chất cần thiết cho nhu cầu phát triển của trẻ trong vòng 4- 6 tháng đầu. Sữa mẹ dễ tiêu hoá, dễ hấp thu.
- Bảo vệ trẻ chống lại các bệnh nhiễm khuẩn vì trong sữa mẹ có nhiều yếu tố miễn dịch hạn chế mắc các bệnh tiêu chảy.
- Sữa mẹ giúp cho trẻ phát triển trí thông minh .
*Với người phụ nữ
- Giảm nguy cơ chảy máu sau đẻ.
- Giảm nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng.
- Phát triển mối quan hệ gần gũi yêu thương, gắn bó tình cảm mẹ con.
- Giúp thực hiên KHHGĐ (Biện pháp tránh thai bằng cho con bú vô kinh hiệu quả 70%).
- Thuận tiện ít tốn kém: Tiết kiệm kinh tế, thời gian, sức khoẻ.
*Với xã hội
- Giảm bệnh tật vú, chảy máu sau đẻ, ít mắc bệnh hô hấp.
2. Tác hại của nuôi con bằng sữa nhân tạo
- Trẻ dễ mắc các bệnh hô hấp và tiêu chảy.
- Trẻ dễ bị suy dinh dưỡng và thiếu vitamin A hoặc tăng cân quá mức.
- Tăng nguy cơ mắc bệnh mãn tính.
- Giảm gắn bó mẹ con và chỉ số thông minh thấp.
- Mẹ sớm có thai trở lại.
- Tăng nguy cơ mắc bệnh thiếu máu, ung thư vú, buồng trứng.
3. Sữa non và những lợi ích của sữa non

Sữa non số lượng tuy ít nhưng cũng đủ  đáp ứng cho trẻ mới sinh trong những ngày đầu tiên, phải cho trẻ bú sớm và tận dụng sữa non vì nó có nhiều ích lợi:

Đặc tính của sữa non	Những lợi ích của sữa non
- Nhiều   protein,   lactose,   nước,   muối khoáng, kháng thể (IgA)	- Bảo vệ cơ thể chống nhiễm trùng và dị ứng
- Tác dụng nhuận trường	- Tống phân su, chống vàng da
- Những yếu tố phát triển	- Giúp   bộ   máy   tiêu   hoá   trưởng   thành, phòng   chống   dị   ứng   và   chứng   không dung nạp. - Phòng bệnh mắt, giảm nhiễm khuẩn.

                                                                                           

  MỘT SỐ KHÓ KHĂN KHI NUÔI CON BẰNG SỮA MẸ

 

1. Trẻ non tháng hoặc nhẹ cân

- Giải thích cho bà mẹ biết sữa mẹ chính là thức ăn tốt nhất cho trẻ, đặc biệt đối với những trẻ sinh nhẹ cân.

- Cần phải cho trẻ bú thường xuyên: Đối với trẻ có cân nặng từ 1,25 đến 2,5kg: cho bú ít nhất 3 giờ/lần. Đối với trẻ nặng dưới 1,25kg: 2 giờ một lần.

- Nếu trẻ bú kém: Khuyến khích bà mẹ vắt sữa và đổ cho trẻ ăn bằng thìa.

- Nếu trẻ chậm tăng cân (15g/kg cân nặng/1 ngày trong 3 ngày): để bà mẹ vắt sữa ra hai cái cốc. Cho trẻ uống cốc sữa thứ 2 trước, đó là cốc sữa chứa nhiều chất béo.

2. Trẻ sinh đôi

- Giúp bà mẹ an tâm là với hai bầu vú, bà mẹ có thể nuôi cả hai con. Có thể cho cả hai bé bú cùng một lúc hoặc một bé bú trước, một bé bú sau.

- Nếu cả hai trẻ cùng bú: Đặt một gối bên dưới để đỡ tay bà mẹ (tư thế ngồi). Nếu một trẻ yếu hơn, cần lưu ý tạo mọi điều kiện cho trẻ này bú đủ.

- Trẻ sinh đôi thường là non tháng, thấp cân, cần nhiều thời gian mới thích nghi với việc bú mẹ. Giáo dục bà mẹ và gia đình về nhu cầu ăn uống trong trường hợp sinh đôi.

3. Một số tình trạng của vú có thể gặp khi cho con bú

- Tụt núm vú: Cần khuyên bà mẹ tiếp tục cho con bú. Sau một số lần bú, sức mút của  trẻ sẽ  kéo được  núm vú ra ngoài. Hoặc có thể nhờ thêm sự giúp đỡ của ống hút sữa áp lực âm, và sự giúp đỡ của người chồng

- Đau rát ở núm vú: Khi trẻ mút vú có thể làm cho núm vú bị đau, hiện tượng đau tăng dần trong 3-4 ngày đầu, sau đó dần dần quen đi. Nguy cơ của trường hợp này là người mẹ sợ mỗi khi cho con bú, có thể dẫn tới cương tức vú và sự chế tiết sữa kém đi.

- Vú cương tức: Thường hay gặp nhất trong tuần đầu sau đẻ hoặc khi cai sữa. Nếu sữa không được hút ra, có thể hình thành áp xe, sự tạo sữa cũng bị giảm đi. Cho bú là cách tốt nhất để hút sữa ra. Nếu trẻ bú không được, giúp đỡ bà mẹ vắt sữa, chườm ấm. Chú ý: trước khi cho trẻ bú cần đắp gạc ấm, xoa bóp vú nhẹ nhàng.

- Ít sữa: Cần cho con bú nhiều hơn và vắt hết sữa sau khi bú. Người mẹ được nghỉ ngơi, uống nhiều nước hoa quả, sữa và ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng khác.

- Nứt đầu vú: Khuyến khích bà mẹ xoa một chút sữa lên núm vú sau mỗi lần cho bú. Để hở vú tiếp xúc với không khí, nếu có thể được tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Bôi lanolin lên núm vú sau mỗi lần cho bú.

- Nhiễm nấm (tưa ): Khuyến khích bà mẹ cho bú cả hai bên cho dù vẫn bị đau, bởi vì với cách này sẽ giúp phục hồi nhanh hơn.

- Tắc ống dẫn sữa và viêm vú: Cho con bú thường xuyên, xoa bóp vú nhẹ nhàng trong khi cho con bú, đắp gạc ấm lên vú giữa các bữa bú, nếu việc cho con bú khó khăn thì vắt sữa ra cho  trẻ uống bằng thìa. Cần tiếp tục cho trẻ bú mẹ trong khi điều trị tắc ống dẫn sữa hoặc viêm vú.

                                                                                                           Ths.Bs Phan Đăng Tâm

Giám đốc Trung Tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe tỉnh Thừa Thiên Huế