Ngày viêm màng não thế giới

Ngày Thế giới phòng chống bệnh Viêm màng não, ngày 24/4 hàng năm giúp nâng cao nhận thức về bệnh Viêm màng não - một căn bệnh nguy hiểm có thể gây tử vong trong vài giờ hoặc gây tàn tật suốt đời.  

Viêm màng não tiếp tục là một vấn đề sức khỏe cộng đồng lớn trên toàn cầu gây ra tới 5 triệu ca mỗi năm, bao gồm những vụ dịch do các chủng vi khuẩn mới lây lan giữa các quốc gia và trên toàn thế giới.

Vào tháng 11 năm 2020, Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 73 đã thông qua Nghị quyết đầu tiên chưa từng có về phòng chống và kiểm soát bệnh Viêm màng não và bản đồ lộ trình toàn cầu để Đánh bại bệnh Viêm màng não vào năm 2030. Tổ chức Y tế Thế giới hỗ trợ các nỗ lực Đánh bại bệnh Viêm màng não dựa trên Chiến lược toàn cầu mới này nhằm mục đích loại bỏ dịch bệnh Viêm màng não do vi khuẩn và giảm tử vong và tàn tật do căn bệnh này.

Những gì bạn nên biết

• Viêm màng não có thể tấn công tất cả mọi người và ở mọi lứa tuổi - nó có thể gây tử vong trong vòng vài giờ và gây tàn tật suốt đời.

• Dịch bệnh viêm màng não có thể xảy ra nhanh chóng với những hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe, kinh tế và xã hội.

• Viêm màng não là một cấp cứu y tế và phải được điều trị nhanh chóng.

• Các triệu chứng của viêm màng não có thể bao gồm: Cứng cổ, sốt, nhạy cảm với ánh sáng, lú lẫn và buồn ngủ, đau đầu, nôn mửa, phát ban, co giật; Ở trẻ sơ sinh có thể: có thóp phồng (chỗ mềm), rũ rượi và không phản ứng.

• Không phải ai cũng mắc tất cả các triệu chứng này và chúng có thể xảy ra theo bất kỳ thứ tự nào.

• Vắcxin chủng ngừa não mô cầu, phế cầu và Haemophilus influenzae týp b bảo vệ khỏi các nguyên nhân phổ biến của bệnh Viêm màng não. Những vắc xin mới sẽ cứu sống nhiều người hơn trong thập kỷ tới.

• Viêm màng não là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra khuyết tật thần kinh, có thể kéo dài suốt đời - Bản đồ lộ trình toàn cầu Đánh bạiViêm màng não đến năm 2030 giải quyết vấn đề này song song với việc phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị.

• Đến năm 2030, các quốc gia đã cam kết

-Loại trừ dịch bệnh Viêm màng não do vi khuẩn;

-Giảm 50% tỷ lệ mắc bệnh Viêm màng não do vi khuẩn có thể phòng ngừa bằng vắc xin và 70% tử vong;

-Giảm thiểu tình trạng tàn tật và cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người sống sót sau bệnh Viêm màng não.

Nguyên nhân viêm màng não

-Nhiễm vius là nguyên nhân phổ biến nhất, tiếp đến là do nhiễm vi khuẩn. Nhiễm nấm cũng có khả năng gây ra viêm nhưng hiếm gặp.

-Trongđó, tình trạng nguy hiểm nhất là viêm do vi khuẩn.

-Những chủng vi khuẩn phổ biến gây viêm màng não cấp:

- Steptococcus pneumoniae( phế cầu): là nguyên nhân thường gặp nhất ở các ca viêm màng não do vi khuẩn ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người trưởng thành. Vi khuẩn này thường gây viêm phổ ihoặc nhiễm trùng tai/ xoang.

- Neisseria meningitidis (não mô cầu): là một nguyên nhân gây ra viêm màng não chủ yếu ở  thanh thiếu niên và người trẻ tuổi.

Chúng rất dễ lây lan và có thể bùng phát thành dịch trong một môi trường nhỏ với nhiều người tiếp xúc gần với nhau.

 - Haemophilus influenza type B (HiB): từng là nguyên nhân hàng đầu gây viêm màng não ở trẻ em.

- Listeria monocytogenes: Các vi khuẩn này có thể có mặt trong phô mai, xúc xích và những đồ ăn sẵn không trải qua quá trình tiệt trùng. Vi khuẩn Listeria có khả năng vượt qua hàng rào nhau thai và gây nhiễm trùng trong giai đoạn cuối của thai kỳ,có thể khiến thai nhi tử vong. Tình trạng này xảy ra với tác nhân là các vi khuẩn có khả năng tạo mủ còn gọi là viêm màng não ở mủ./.

 

Hiện nay, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thừa Thiên Huế (SĐT: 02343822466, Website:cdc.thuathienhue.gov.vn) có các loại vắcxin ngừa Viêm màng não như sau:

 

• Menactra (ngừa Viêm màng não mô cầu typ A,C,Y và W-135)
• Synflorix (ngừa Hội chứng nhiễm trùng, viêm màng não, viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết và viêm tai giữa cấp do phế cầu.
• InfarixHexa 0,5ml và Hexaxim (phòng 6 bệnh: Bạch hầu, Uốn ván, Ho gà, Bại liệt, Viêm gan B, Viêm màng não mũ do HIB).
• VAMENGOC-BC (viêm màng não mô cầu typ B và C).

 

Người dịch soạn: Ths.BsCK2. Nguyễn Lê Tâm (theo WHO)