Những điều cần biết về bệnh giang mai

Nếu không được điều trị, bệnh giang mai có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và thậm chí tử vong.  

Giang mai là bệnh lây truyền qua đường tình dục do vi khuẩn Treponema pallidum gây ra. Nó có thể được chữa khỏi bằng thuốc kháng sinh, nhưng nếu không được điều trị, nó có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng, bao gồm tổn thương tim và các vấn đề về thần kinh.

Những người đồng tính nam và song tính (gay and bisexual) có tỷ lệ mắc bệnh giang mai cao nhất, nhưng nó đang gia tăng ở những người đàn ông và phụ nữ dị tính; và bệnh giang mai bẩm sinh ở trẻ sơ sinh đang gia tăng.

Những người dương tính với HIV có tổn thương giang mai có nhiều khả năng lây truyền HIV hơn và những người âm tính với HIV có vết loét giang mai có nhiều khả năng nhiễm vi-rút hơn. Những người nhiễm HIV- đặc biệt là những người có số lượng CD4 thấp - có thể mắc bệnh giang mai nặng hơn và có thể không đáp ứng tốt với điều trị.

Bệnh giang mai được mệnh danh là “kẻ bắt chước vĩ đại” vì các triệu chứng của nó có thể giống với triệu chứng của nhiều bệnh khác.

Bệnh giang mai nguyên phát thường bắt đầu như một vết loét không đau được gọi là săng. Chúng xuất hiện thường xuyên nhất trên dương vật, âm hộ, âm đạo, hậu môn hoặc miệng - những vị trí mà vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể. Vết loét ban đầu thường lành mà không cần điều trị, nhưng người đó vẫn bị nhiễm bệnh.

Giang mai tiềm ẩn là một giai đoạn không có triệu chứng có thể kéo dài trong nhiều năm. Những người mắc bệnh giang mai tiềm ẩn ít có khả năng truyền vi khuẩn, nhưng nên điều trị để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng ở giai đoạn cuối.

Bệnh giang mai giai đoạn ba xảy ra ở một phần ba số người không được điều trị, thường là 10 đến 30 năm sau khi nhiễm bệnh ban đầu. Vi khuẩn này có thể làm tổn thương các cơ quan khắp cơ thể, bao gồm não, dây thần kinh, mắt, tai, tim, mạch máu, gan, xương và khớp.

Bệnh giang mai thần kinh xảy ra khi vi khuẩn lây nhiễm vào hệ thần kinh. Giang mai thần kinh, giang mai mắt (ảnh hưởng đến mắt) và giang mai tai (ảnh hưởng đến tai) có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nhiễm trùng nào. Tổn thương thần kinh có thể dẫn đến tê, liệt, mù, điếc, suy giảm nhận thức và mất trí nhớ.

Bệnh giang mai bẩm sinh xảy ra khi người mẹ truyền vi khuẩn cho con trong khi mang thai hoặc khi sinh. Bệnh giang mai bẩm sinh có thể gây sảy thai, thai chết lưu và sinh non. Nhiều trẻ sơ sinh không có bất kỳ triệu chứng nào khi mới sinh, nhưng nếu không được điều trị, chúng có thể phát triển các biến chứng nghiêm trọng bao gồm biến dạng xương hoặc răng, các vấn đề về thần kinh, mù và điếc.

Bệnh giang mai thường được truyền từ người này sang người khác qua tiếp xúc trực tiếp với các vết loét đang hoạt động khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng. Vi khuẩn có trong tinh dịch và dịch âm đạo. Điều quan trọng là tránh tiếp xúc với vết loét khi quan hệ tình dục và tránh quan hệ tình dục nếu bạn đang có tổn thương. Bao cao su có thể làm giảm rủi ro, nhưng chúng không bảo vệ hoàn toàn vì vết loét có thể xảy ra ở những vùng không được bao cao su che phủ.

Nghiên cứu gần đây cho thấy rằng dùng doxycycline để dự phòng sau phơi nhiễm sau khi quan hệ tình dục - được gọi là doxy PEP - làm giảm nguy cơ mắc bệnh giang mai ở những người có nguy cơ cao.

Hãy đi xét nghiệm nếu bạn có các triệu chứng gợi ý bệnh giang mai hoặc nếu bạn tình có kết quả xét nghiệm dương tính. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Hỳ khuyến nghị nên xét nghiệm thường xuyên - ngay cả khi không có triệu chứng - đối với những người đồng tính nam và song tính đang hoạt động tình dục, những người nhiễm HIV và những người sử dụng thuốc dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP). Người mang thai nên được kiểm tra trong lần khám thai đầu tiên của họ.

Bệnh giang mai có thể được điều trị ở bất kỳ giai đoạn nào. Phương pháp điều trị tiêu chuẩn là tiêm benzathine penicillin. Một mũi tiêm duy nhất vào mông thường đủ để điều trị bệnh giang mai nguyên phát hoặc thứ phát. Những người mắc bệnh giang mai giai đoạn cuối nên được tiêm penicillin hàng tuần trong ba tuần. Giang mai thần kinh và các biểu hiện ở mắt và tai cần được điều trị tích cực hơn. Các xét nghiệm máu tiếp theo nên được thực hiện sau khi điều trị để đảm bảo rằng nó đã thành công.

Và hãy nhớ rằng: Bệnh giang mai không tạo ra khả năng miễn dịch, vì vậy có thể mắc lại bệnh này./.

 

Bs. Châu Văn Thức (theo POZ.com) - TT.KSBT