Số ca mắc sởi tăng gấp 30 lần vào năm 2023 tại Khu vực Châu Âu

Châu Âu đang chứng kiến ​​sự gia tăng đáng báo động về số ca mắc Sởi. Hơn 30.000 trường hợp mắc sởi đã được báo cáo tại 40 trong số 53 Quốc gia Thành viên của Khu vực từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2023. So với 941 trường hợp được báo cáo trong cả năm 2022, con số này thể hiện mức tăng hơn 30 lần. Sự gia tăng số ca nhiễm đã tăng nhanh trong những tháng gần đây và xu hướng này dự kiến ​​sẽ tiếp tục nếu các biện pháp khẩn cấp không được thực hiện trên toàn khu vực để ngăn chặn sự lây lan thêm.

 

Vi rút gây bệnh sởi

 

 

Nơi bỏ lỡ tiêm chủng, dịch bệnh có thể bùng phát - ảnh hưởng đến cả người trẻ và người già

            Vào năm 2023, bệnh Sởi đã ảnh hưởng đến tất cả các nhóm tuổi, với sự khác biệt đáng kể về phân bố ca bệnh theo độ tuổi giữa các quốc gia. Nhìn chung, 2 trong 5 trường hợp là ở trẻ em từ 1 đến 4 tuổi và 1 trong 5 trường hợp là ở người lớn từ 20 tuổi trở lên. Từ đầu năm đến tháng 10, 2 quốc gia đã báo cáo có 20.918 trường hợp nhập viện và 5 trường hợp tử vong liên quan đến bệnh sởi.

            Sự tái phát bệnh Sởi này phần lớn là do tỷ lệ tiêm chủng giảm ở các quốc gia trong Khu vực trong giai đoạn 2020 đến 2022. Đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất của hệ thống tiêm chủng trong giai đoạn này, dẫn đến số trẻ em không được tiêm chủng và tiêm chủng không đầy đủ ngày càng tăng.

            Tỷ lệ bao phủ toàn quốc với liều vắc xin Sởi đầu tiên được báo cáo trong Khu vực đã giảm từ 96% (năm 2019) xuống 93% (năm 2022), trong khi tỷ lệ bao phủ liều thứ hai giảm từ 92% (năm 2019) xuống 91% (năm 2022). Tổng cộng có hơn 1,8 triệu người trẻ sơ sinh trong khu vực đã không được tiêm phòng Sởi trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến năm 2022.

            Việc nối lại hoạt động du lịch trong nước và quốc tế cũng như việc dỡ bỏ các biện pháp y tế công cộng và xã hội liên quan đến đại dịch COVID-19 đã làm tăng nguy cơ lây truyền và lây lan dịch bệnh xuyên biên giới trong cộng đồng, đặc biệt là ở các cộng đồng chưa được tiêm chủng và chưa được tiêm chủng.

            Các trường hợp đã được báo cáo ở nhiều quốc gia nơi bệnh Sởi đã được tuyên bố loại trừ như một bệnh lưu hành. Các quốc gia đã loại trừ được bệnh Sởi vẫn có nguy cơ xảy ra các đợt bùng phát lớn và đột ngột sau khi virus sởi nhập khẩu từ các quốc gia khác nếu tỷ lệ tiêm chủng định kỳ ở trẻ em rất cao (ít nhất 95%) không được duy trì ở tất cả các cộng đồng.

 

Cần có những giải pháp để thu hẹp khoảng cách giữa các địa phương trong độ bao phủ vắc xin

            Sự gia tăng đáng báo động của các ca bệnh Sởi vào năm 2023 càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định và giải quyết sự bất bình đẳng về tiêm chủng ở tất cả các quốc gia nhằm đạt được và duy trì tỷ lệ tiêm chủng cao trong mọi cộng đồng. Các chiến lược tiêm chủng phù hợp với từng địa phương nhằm nhắm đến sự chênh lệch đã xác định và thúc đẩy công bằng về vắc xin phải là nền tảng cho những nỗ lực của chúng ta trong tương lai.

            Các hoạt động tiêm chủng định kỳ tăng cường và các chiến dịch bắt kịp đã được triển khai ở một số quốc gia trong Khu vực. WHO/Châu Âu, phối hợp với các đối tác, đang hỗ trợ các quốc gia có dịch bệnh bùng phát lớn tiến hành điều tra ca bệnh, xác định và tiêm chủng cho những người tiếp xúc dễ mắc bệnh, thực hiện kiểm soát lây nhiễm trong các cơ sở chăm sóc sức khỏe, nâng cao nhận thức và giải quyết các mối lo ngại của công chúng, tăng cường giám sát dịch bệnh, lập kế hoạch và thực hiện miễn dịch đáp ứng ổ dịch.

            Tuy nhiên, tất cả các quốc gia, ngay cả những quốc gia có thể chưa lây truyền bệnh Sởi, phải đánh giá cẩn thận khoảng cách về khả năng miễn dịch cũng như điểm yếu của chương trình và hành động ngay lập tức để giải quyết chúng.

Trở lại đúng hướng, hướng tới loại trừ bệnh Sởi trên toàn khu vực

            Loại bỏ cả bệnh Sởi và Rubella vẫn là mục tiêu ưu tiên của tất cả các quốc gia trong Khu vực. Nền tảng để loại bỏ những căn bệnh này vẫn là khả năng miễn dịch dân số cao, thu hẹp khoảng cách miễn dịch trong dân chúng và giám sát tiêu chuẩn loại trừ để theo dõi sự xuất hiện của bệnh và thực hiện hành động y tế công cộng.

            Để đạt được tiến bộ trong việc loại trừ bệnh Sởi, các quốc gia bắt buộc phải đạt được và duy trì tỷ lệ bao phủ trên 95% với 2 liều vắc xin sởi. Do đó, đạt được mức độ bao phủ tiêm chủng định kỳ cao và thu hẹp mọi khoảng cách về miễn dịch vẫn phải là ưu tiên hàng đầu của tất cả các quốc gia./.

Người dịch: Ths.BsCK2.Nguyễn Lê Tâm ( Theo WHO)