Xét nghiệm HIV bao lâu sau nguy cơ mới cho kết quả chính xác?

Đây là một trong những câu hỏi mà cán bộ tư vấn HIV nhận được nhiều nhất. Sau một lần có hành vi nguy cơ, không ít người muốn đi xét nghiệm ngay trong ngày để biết kết quả. Tuy nhiên, xét nghiệm quá sớm có thể cho kết quả âm tính dù người đó đã nhiễm HIV, do cơ thể chưa tạo đủ dấu ấn để xét nghiệm phát hiện. Vậy, sau nguy cơ bao lâu thì nên xét nghiệm HIV?

Hiểu đúng về "thời gian cửa sổ"

Sau khi HIV xâm nhập vào cơ thể, vi rút và các dấu ấn miễn dịch cần một khoảng thời gian nhất định mới đạt ngưỡng có thể phát hiện bằng xét nghiệm. Khoảng thời gian này được gọi là "thời gian cửa sổ".

Trong thời gian cửa sổ:

• Người nhiễm HIV vẫn có thể lây truyền HIV cho người khác.
• Kết quả xét nghiệm có thể âm tính mặc dù đã nhiễm HIV nếu thực hiện quá sớm.

Chính vì vậy, thời điểm xét nghiệm đóng vai trò rất quan trọng.

Sau nguy cơ bao lâu nên đi xét nghiệm?

Tùy theo loại xét nghiệm được sử dụng, thời điểm phát hiện HIV sẽ khác nhau.

• Xét nghiệm phát hiện axit nucleic (NAT): có thể phát hiện HIV sớm nhất, thường từ khoảng 10–33 ngày sau nguy cơ.
• Xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể thế hệ 4: thường phát hiện được HIV từ khoảng 18–45 ngày sau nguy cơ.
• Xét nghiệm nhanh hoặc xét nghiệm kháng thể thế hệ cũ: thường cần 23–90 ngày để có độ tin cậy cao.

Hiện nay, cán bộ y tế sẽ lựa chọn loại xét nghiệm phù hợp dựa trên thời điểm xảy ra nguy cơ và điều kiện của từng cơ sở y tế.

Nếu vừa mới có nguy cơ thì nên làm gì?

Đừng chờ đến khi có triệu chứng.

Nếu bạn vừa có hành vi có nguy cơ lây nhiễm HIV như:

• Quan hệ tình dục không sử dụng bao cao su hoặc bao cao su bị rách, tuột.
• Dùng chung bơm kim tiêm.
• Tiếp xúc với máu có nguy cơ.

Hãy đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được tư vấn.

Nếu thời gian từ khi xảy ra nguy cơ chưa quá 72 giờ, bác sĩ có thể chỉ định điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV (PEP). Đây là biện pháp giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm HIV nếu được sử dụng đúng chỉ định và đúng thời gian.

Nếu kết quả âm tính thì đã hoàn toàn yên tâm chưa?

Không phải lúc nào cũng vậy.

Nếu xét nghiệm được thực hiện khi vẫn còn trong thời gian cửa sổ, cán bộ y tế có thể hẹn bạn xét nghiệm lại vào thời điểm phù hợp để khẳng định kết quả.

Do đó, người dân cần:

• Thực hiện xét nghiệm theo đúng lịch hẹn.
• Không tự kết luận chỉ dựa vào một lần xét nghiệm quá sớm.
• Tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng ngừa HIV trong thời gian chờ kết quả khẳng định.

Chủ động xét nghiệm – Chủ động bảo vệ sức khỏe

HIV hiện nay đã là bệnh mạn tính có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị bằng thuốc kháng vi rút (ARV). Người được chẩn đoán sớm có thể duy trì sức khỏe lâu dài, sinh hoạt, học tập, làm việc bình thường và giảm nguy cơ lây truyền HIV cho người khác khi điều trị hiệu quả.

Đừng để sự lo lắng hoặc thiếu thông tin khiến bạn bỏ lỡ thời điểm tốt nhất để được tư vấn và chăm sóc.

Xét nghiệm HIV ở đâu tại thành phố Huế?

Người dân có thể thực hiện xét nghiệm HIV tại:

• Các Trạm Y tế xã, phường trên địa bàn thành phố Huế.
• Các Trung tâm Y tế khu vực.
• Các bệnh viện có triển khai dịch vụ xét nghiệm HIV.
• Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Huế.

Tại đây, người dân sẽ được tư vấn về thời điểm xét nghiệm phù hợp, lựa chọn loại xét nghiệm thích hợp, đồng thời được hướng dẫn sử dụng PEP hoặc PrEP khi có chỉ định.

Thông điệp

• Xét nghiệm quá sớm có thể chưa phản ánh đúng tình trạng nhiễm HIV.
• Không nên tự suy đoán kết quả dựa vào triệu chứng hoặc thời gian ước lượng.
• Hãy đến cơ sở y tế để được tư vấn loại xét nghiệm phù hợp với thời điểm xảy ra nguy cơ.
• Chủ động xét nghiệm là bước đầu tiên để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.

 

 

 

Phùng Thị Bảo Châu - TTKSBT