Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia và Ngày Thế giới phòng, chống HIV/AIDS năm 2025: "Chung tay vì một thành phố Huế không còn AIDS!"

Ngày 01 tháng 12 năm 1988 được Chương trình toàn cầu về bệnh AIDS (nay gọi là Chương trình chung của Liên Hiệp Quốc về HIV/AIDS) chọn là “Ngày thế giới phòng chống bệnh AIDS”. Từ đó đến nay, Ngày thế giới phòng chống bệnh AIDS 01/12 hằng năm được tổ chức ở nhiều quốc gia nhằm nâng cao nhận thức về nạn dịch AIDS do việc lây nhiễm HIV, và để tưởng nhớ các nạn nhân đã chết vì HIV/AIDS.

Năm 2025, Việt Nam tiếp tục triển khai mạnh mẽ các hoạt động Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS (từ ngày 10/11 đến ngày 10/12) và đặc biệt là Ngày Thế giới phòng, chống AIDS (01/12).

Tại thành phố Huế, ngành Y tế kêu gọi toàn thể người dân, các cơ quan, ban ngành và tổ chức đoàn thể cùng chung tay, nỗ lực để thực hiện mục tiêu Kết thúc dịch AIDS vào năm 2030 theo Chiến lược quốc gia.

Gánh nặng HIV/AIDS trên toàn thế giới và tại Việt Nam

Tính đến hết năm 2023, thế giới có khoảng 39,9 triệu người đang sống chung với HIV. Châu Phi là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với khoảng 25,9 triệu người nhiễm HIV hiện đang còn sống. Trong năm 2023, thế giới có khoảng 1,3 triệu người nhiễm HIV mới (trong đó có 120.000 trẻ em dưới 15 tuổi) và 630.000 người nhiễm HIV đã tử vong. 

Tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, tính đến hết năm 2023 có khoảng 6,7 triệu người đang sống chung với HIV. Trong năm 2023, khu vực có 300.000 người nhiễm HIV mới và khoảng 150.000 người nhiễm HIV đã tử vong. 

Tại Việt Nam, kể từ ca nhiễm đầu tiên được phát hiện năm 1990 tại thành phố Hồ Chí Minh, ước tính hiện nay có khoảng 267.000 người đang sống chung với HIV. Đến nay, đã có 100% số tỉnh, thành phố; 701/705 quận/huyện có người nhiễm HIV (chiếm 99,43%) và trên 96% số xã/phường báo cáo có người nhiễm HIV/AIDS. 

Trong 9 tháng đầu năm 2024, cả nước ghi nhận 11.421 trường hợp phát hiện mới HIV dương tính, 1.263 trường hợp tử vong. Trong số người mới phát hiện nhiễm HIV đầu năm đến nay có 82,9% là nam giới, độ tuổi chủ yếu là từ 15 - 29 (40%) và 30 - 39 (27,3%), đối tượng chiếm tỷ lệ cao nhất là nam quan hệ tình dục đồng giới (42,2%). 

Ảnh: PGS.TS.BS Trần Kiêm Hảo - Giám đốc Sở Y tế phát biểu tại Hội nghị triển khai công tác phòng chống HIV/AIDS năm 2024

Tại thành phố Huế, tính đến hết tháng 08/2025, số trường hợp nhiễm HIV hiện còn sống, đang quản lý là 577 người; phát hiện 62 trường hợp nhiễm HIV mới (38 người trong thành phố (trong đó 28 người là nam quan hệ tình dục đồng giới), 17 người ngoại tỉnh và 07 phạm nhân). Lây nhiễm qua quan hệ tình dục vẫn là chủ yếu. Đặc biệt đáng chú ý, tập trung vào nhóm quan hệ tình dục đồng giới nam (chiếm 73,6%). Độ tuổi, dưới 30 tuổi chiếm tỷ lệ trên 50% số nhiễm HIV mới.

Dịch HIV/AIDS hiện vẫn đang diễn biến phức tạp. Trong những năm gần đây, hình thái lây nhiễm HIV thay đổi rõ rệt từ lây truyền qua đường máu ở nhóm nghiện chích ma túy sang lây truyền qua đường tình dục. Nhóm MSM liên tục chiếm tỷ lệ cao trong số mới phát hiện hằng năm.

Tháng hành động quốc gia và Ngày Thế giới phòng, chống HIV/AIDS năm 2025

Chủ đề chính của Tháng hành động năm 2025 là: “Đoàn kết là sức mạnh – Chung tay chấm dứt dịch bệnh AIDS” với các mục tiêu:

• Tăng cường sự quan tâm của hệ thống chính trị, các cấp/ngành và toàn xã hội đến công tác phòng, chống HIV/AIDS tiến tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.
• Đẩy mạnh cung cấp các dịch vụ toàn diện về phòng, chống HIV/AIDS: bao phủ dự phòng, phát hiện sớm, điều trị kịp thời HIV/AIDS và thúc đẩy việc tham gia bảo hiểm y tế của người nhiễm HIV hướng tới tăng tiếp cận dịch vụ về phòng, chống HIV/AIDS cho người dân.
• Giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV, người bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS và người có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV; tăng cường sự hỗ trợ của gia đình, xã hội với người nhiễm HIV, tạo điều kiện để người nhiễm HIV và thành viên gia đình họ tham gia các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS.

Trong những năm qua, Ngành Y tế thành phố Huế đã chủ động và tích cực triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn.

Ảnh: Chăm sóc và điều trị ARV

Ảnh:  Điều trị và cấp phát Methadone điều trị Nghiện thay thế các chất dạng thuốc phiện

Ảnh: Truyền thông phòng, chống HIV/AIDS cho học sinh khối THPT

Ảnh: Các sự kiện truyền thông cho sinh viên các Trường Đại học

Ảnh: Dịch vụ điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật

Các hoạt động trọng tâm trong Tháng Hành động

Trong suốt Tháng hành động, ngành Y tế thành phố Huế sẽ phối hợp triển khai một chuỗi các hoạt động thiết thực:

• Tăng cường truyền thông phòng, chống HIV/AIDS trên báo in, trang tin điện tử, Đài phát thanh truyền hình thành phố, hệ thống truyền thanh xã, phường,...trên hệ thống mạng xã hội như (Facebook, Zalo, TikTok, ...)
• Tổ chức truyền thông cá nhân và truyền thông nhóm về HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng, lấy lực lượng y tế xã/phường, thôn bản, nhân viên tiếp cận cộng đồng làm nòng cốt.
• Tổ chức các sự kiện truyền thông về HIV/AIDS và các nội dung có liên quan tại các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp, Trung học phổ thông, khu công nghiệp,... nhằm thu hút sự quan tâm của lực lượng thanh niên trẻ.

• Giới thiệu, quảng bá rộng rãi về lợi ích của việc tiếp cận sớm các dịch vụ xét nghiệm HIV nhất là xét nghiệm HIV tại cộng đồng và tự xét nghiệm (tuxetghiem.vn); dịch vụ điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP); chăm sóc, điều trị HIV/AIDS
• Truyền thông vận động chống kỳ thị phân biệt đối xử với người nhiễm HIV nhất là với trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV.

- Vận động các doanh nghiệp tham gia các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS cho người lao động; căn cứ tình hình thực tế để nghiên cứu, xem xét việc nhận người lao động là người nhiễm HIV, người sau cai, người đang được điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế; thực hiện các biện pháp truyền thông, phòng, chống lây nhiễm HIV theo hướng dẫn của các cơ quan y tế nhằm bảo đảm an toàn cho người lao động.

- Tổ chức thăm hỏi người nhiễm HIV.

- Tăng cường các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

- Rà soát, hỗ trợ nhằm nâng cao chất lượng các dịch vụ, đảm bảo tính sẵn có, tính dễ tiếp cận của các dịch vụ dự phòng, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS,..

- Vận động những người tiêu biểu, người có uy tín trong cộng đồng dân tộc thiểu số, tôn giáo, dòng họ (già làng, trưởng bản, chức sắc tôn giáo, trưởng họ, trưởng tộc...) tích cực tham gia các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS trong đồng bào vùng dân tộc và miền núi.

- Vận động các tổ chức tôn giáo, tổ chức phi chính phủ, các tổ chức xã hội dân sự khác và mạng lưới người nhiễm HIV tại địa phương tích cực tham gia và tổ chức các hoạt động nhân Tháng hành động.

- Tổ chức giám sát, đánh giá việc thực hiện công tác phòng chống HIV/AIDS của các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị.

Ngành Y tế kêu gọi sự chung tay hành động của toàn xã hội trong chung tay chấm dứt dịch AIDS

Để thành phố Huế sớm đạt được mục tiêu kết thúc dịch AIDS, mỗi cá nhân cần chung tay trong việc chủ động dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS, góp phần chấm dứt dịch AIDS trên địa bàn thành phố với các hoạt động cụ thể sau:

• Chủ động xét nghiệm HIV: Nếu bạn thuộc nhóm có nguy cơ, hãy chủ động và thường xuyên xét nghiệm HIV để biết rõ tình trạng sức khỏe của mình. Xét nghiệm là bước đầu tiên để bảo vệ bản thân và cộng đồng.
• Sử dụng PrEP: Những người có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV hãy tiếp cận và sử dụng PrEP (thuốc dự phòng trước phơi nhiễm) tại địa chỉ: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Huế (21 Nguyễn Văn Linh – phường Hương An – thành phố Huế)
• Không kỳ thị: Hãy loại bỏ định kiến, kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV. Sự cảm thông và ủng hộ của cộng đồng là liều thuốc tinh thần quan trọng giúp họ tuân thủ điều trị và sống có ích.
• Tích cực tham gia: Các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp hãy tích cực tham gia và hỗ trợ các chương trình phòng, chống HIV/AIDS tại địa phương.

Ngành Y tế thành phố Huế sẽ tiếp tục nỗ lực không ngừng, phối hợp chặt chẽ với các ban ngành và cộng đồng quốc tế để đạt được mục tiêu chung.

Hãy nhớ: Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Sống có trách nhiệm, chủ động xét nghiệm, và ủng hộ người nhiễm HIV là cách tốt nhất để chúng ta cùng nhau xây dựng một thành phố Huế khỏe mạnh và phát triển bền vững.

Bảo Châu - Khoa PC HIV/AIDS