Báo động tình trạng tự tử trên thế giới và tại Việt Nam

   Ngày 10-9 là ngày Phòng chống tự tử thế giới. Tại Việt Nam, lần đầu tiên Trung tâm Phòng chống khủng hoảng tâm lý (PCP) được thành lập với mục đích phòng chống khủng hoảng tâm lý và tự tử. PCP ưu tiên quan tâm và hỗ trợ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội như trẻ em, thanh niên, nạn nhân của bạo lực giới… Khi có vấn đề trầm cảm, buồn chán, người dân có thể gọi số: 04.37759336 để được tư vấn. 

   Ngày thế giới phòng chống tự tử 10/9 hàng năm là hoạt động thúc đẩy cam kết và hành động trên toàn thế giới để phòng chống tự tử.  Theo WHO, trung bình mỗi ngày có khoảng 3.000 người chết vì tự tử. Cứ mỗi người chết vì tự tử thì có khoảng 20 người tự tử thất bại. 

   Nhật Bản là một trong những quốc gia có tỉ lệ tự tử cao nhất thế giới. Đây cũng là nguyên nhân hàng đầu của các trường hợp tử vong của những người từ 15-39 tuổi. Số liệu thống kê của chính phủ cho thấy khoảng 18.048 trường hợp tự tử của người dưới 18 tuổi từ năm 1972 đến 2013. Chính phủ đã thiết lập đường dây nóng và những hệ thống khác để hỗ trợ bất kỳ ai có ý định tự tử.

   Tại Hàn Quốc, tỷ lệ người tự tử ngày càng tăng cao. Năm 2012, 14.160 người đã tìm đến cái chết, tương đương, trung bình có 39 người/ngày, tăng 219% so với năm 2000 (với 6.444 trường hợp). Tỷ lệ này ở giới trẻ Hàn Quốc đặc biệt đáng báo động vì từ năm 2001 - 2011, số vụ đã tăng 57%, tăng cao hơn hẳn so với tỷ lệ này ở nhóm tuổi trưởng thành. Trong năm 2009, 9% nhóm trẻ tuổi học đường (bao gồm cả bậc tiểu học và trung học) thừa thận đã nghĩ đến chuyện quyên sinh. Ngoài Nhật Bản và Hàn Quốc, một số nước trên thế giới như: Trung Quốc, Mỹ, Canada… tỷ lệ tự tử cũng tăng lên qua hàng năm.

   Tại Việt Nam, cách đây hơn 10 năm,  một nghiên cứu về các trẻ tự tử thực hiện tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TPHCM) cho thấy tỉ lệ trẻ em nữ tự tử nhiều hơn trẻ em nam (60%) và phần lớn trẻ tự tử sống với cha mẹ (gần 88%). Nguyên nhân tự tử gần 90% do xung đột trong gia đình và hóa chất là phương tiện dùng để tự tử phổ biến nhất.  Một nghiên cứu khác thực hiện tại TP Đà Nẵng vào năm 2004 cũng ghi nhận gần 500 ca tự tử, tăng gấp 4 lần so với năm trước đó, phần lớn ở độ tuổi 25 - 44. Nguyên nhân dẫn đến tự tử là do bức xúc về gia đình, xã hội, tình cảm, mắc bệnh mãn tính…

   Tại Hà Nội, kết quả khảo sát trên hơn 5.000 người dân và hơn 500 bệnh nhân tự tử đến cấp cứu tại Bệnh viện Bạch Mai cho thấy 2,6% - 25% có ý định tự tử, 1% - 15% từng có kế hoạch tự tử và 0,4% - 4,2% đã thực hiện hành vi tự tử. Có 13/19 người tự tử đã cố gắng bày tỏ ý định của mình với người khác nhưng chỉ có 3 trường hợp thể hiện bằng cách nói chuyện. Trong số gần 10.500 trường hợp được khảo sát, công bố năm 2010 có tới 25% đã tìm cách kết thúc cuộc sống của mình, 73% đã trải qua cảm giác buồn chán và 7,5% có những hành động làm đau bản thân nhằm thoát khỏi tâm lý căng thẳng; thanh thiếu niên từ 15-24 tuổi là nhóm có ý nghĩ tự tử cao nhất, nữ giới có ý nghĩ tự tử cao gấp 2 lần nam giới.

   Hầu hết các vụ tự tử của giới trẻ thời gian qua là có nguyên nhân từ những việc hết sức đơn giản, nhỏ nhặt. Chẳng hạn, học sinh bị thầy cô giáo phạt, bị điểm kém, cha mẹ mắng chửi, áp lực học hành, thất tình… với những người có ý định tự tử hoặc tự tử không thành rất cần được điều trị tâm lý hoặc bệnh lý. Chỉ cần không vô cảm để nhận biết, chia sẻ tâm tư thì sẽ có thể đưa họ trở lại cuộc đời.

   Ở cấp độ toàn cầu, cần phải nâng cao nhận thức rằng tự tử là một nguyên nhân chủ yếu có thể phòng ngừa được của tử vong sớm. Các chính phủ cần phát triển khung chính sách cho những chiến lược phòng chống tự tử quốc gia. Ở địa phương, các chính sách và kết quả nghiên cứu cần phải được chuyển thành hành động cụ thể trong chương trình phòng chống và các hoạt động tại cộng đồng.

 

Văn Cương – TTTTGDSK (Tổng hợp)