Chăm sóc trẻ khi bị tiêu chảy cấp

Tiêu chảy cấp tính là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em ở các nước đang phát triển, đặc biệt là trẻ em dưới 5 tuổi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng, hoặc tóe nước trên 3 lần mỗi ngày. Trong phần lớn các trường hợp tử vong do tiêu chảy cấp, nguyên nhân tử vong là do mất nước, bản thân tiêu chảy cấp cũng là nguyên nhân gây suy dinh dưỡng cho trẻ. Mỗi năm trên thế giới có khoảng 2,2 triệu trẻ em tử vong do tiêu chảy cấp, khoảng 80% trong số đó là trẻ em dưới 2 tuổi.Vì vậy, cần nâng cao kiến thức, thái độ và hành vi về phòng, chống bệnh tiêu chảy của người chăm sóc trẻ là việc làm hết sức quan trọng.

 

Nguyên nhân tiêu chảy cấp ở trẻ

- Nguyên nhân có thể do vi rút, vi khuẩn, ký sinh trùng…. Một trong những nguyên nhân cơ bản gây ra điều này là do trẻ ăn uống không đảm bảo vệ sinh như ăn thức ăn ôi thiu, không đảm bảo vệ sinh thực phẩm, nguồn nước và thức ăn bị ô nhiễm hoặc tiếp xúc với phân của người mắc bệnh.

Triệu chứng tiêu chảy cấp ở trẻ

– Trẻ đau bụng

– Đi đại tiện nhiều lần, trẻ có thể đi ngoài 10 – 15lần/ ngày, phân lỏng, nhiều nước, mùi chua, nhiều khi có nhầy, máu; nôn liên tục hoặc vài lần trong ngày, thường nôn sau khi ăn.

- Trẻ sốt cao đột ngột 39 – 40 độ C, vã mồ hôi.

 – Khát nước

Bệnh tiêu chảy cấp rất nguy hiểm với trẻ nhỏ, nó gây ra tình trạng mất nước của cơ thể ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ.  Khi có các dấu hiệu của bệnh cần đưa ngay trẻ đến cơ sở để được khám và điều trị.

Cách xử lí khi trẻ bị tiêu chảy cấp

Khi trẻ bi tiêu chảy cấp, cha mẹ và người thân cần chú ý chăm sóc cho trẻ đúng cách, bù nước cho trẻ sớm, cho trẻ uống dung dịch Oresol sớm, chủ động bù dịch và điện giải cho trẻ em là biện pháp sớm nhất có thể được áp dụng để điều trị và dự phòng biến chứng của bệnh

  - Cho trẻ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng như bình thường, phù hợp theo lứa tuổi của trẻ. Nên chia nhỏ bữa ăn làm nhiều lần, cho trẻ ăn bằng thìa vì trẻ dễ bị nôn. Nếu trẻ nôn, cho trẻ nghỉ một lúc rồi cho ăn lại.

  - Tiếp tục cho trẻ bú mẹ. Tương tự như việc cho ăn, nên cho trẻ bú từng ít một, nhiều lần trong ngày.

 - Theo dõi số lần đi ngoài, số lượng phân, màu phân, khả năng uống bù nước và ăn uống của trẻ.

 - Theo dõi phát hiện các dấu hiệu mất nước để kịp thời đưa trẻ nhập viện. Các triệu chứng của mất nước trung bình đến mức độ nặng bao gồm một số triệu chứng sau:

+ Hạ huyết áp

+ Ngất

+ Co rút cơ ở nhiều vị trí, chân, tay, lưng, bụng, có thể co giật.

+ Thóp trũng (Ở trẻ sơ sinh)

+ Da mất độ đàn hồi, nhìn da nhăn nheo

+ Thở nhanh nông, nhịp tim nhanh, mạch nhanh nhỏ, khó bắt.

 - Tuyệt đối không dùng thuốc cầm tiêu chảy cho trẻ vì các thuốc này làm giảm nhu động ruột, làm liệt ruột khiến phân không được thải ra ngoài chứ không có tác dụng kháng virut - nguyên nhân gây nên tiêu chảy. Do đó trẻ vẫn tiếp tục bị tiêu chảy, mà phân không được bài xuất ra ngoài, ứ đọng lại trong ruột gây trướng bụng, biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong...

 - Tránh kiêng khem quá mức như không cho trẻ uống sữa, chỉ cho trẻ ăn cháo trắng với muối sẽ khiến trẻ dễ bị bệnh nặng hơn.

Biện pháp phòng ngừa tiêu chảy cấp

 

- Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.

– Ăn chín, uống sôi đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, không sử dụng đồ ăn để lâu ngày, đồ ăn ôi thiu.

– Uống nước đun sôi, không uống nước lã, nước đá mất vệ sinh, nước nhiễm bẩn.

–Tiêm vacxin phòng ngừa bệnh tiêu chảy cho trẻ

– Tạo cho trẻ thói quen rửa tay bằng xà phòng với nước sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

 

Nguyễn Văn Cương - Tổng hợp