Bệnh lao hoàn toàn có thể phòng và chữa được

Hiện nay, bệnh lao còn phổ biến ở nước ta, mỗi năm có thêm gần 200.000 người mắc bệnh lao mới (trong đó có lao/HIV, lao đa kháng thuốc, siêu kháng thuốc) và khoảng 20.000 người chết vì bệnh lao.

Bệnh lao do vi khuẩn lao gây ra, hay gặp nhất là lao phổi, cũng có thể gặp lao ngoài phổi như: lao hạch, màng phổi, màng não, xương khớp, lao cột sống…. Bệnh lao phổi dễ lây lan qua đường không khí. Những người có nguy cơ mắc bệnh lao cao là: người tiếp xúc với người mắc bệnh lao phổi chưa được điều trị, đặc biệt là người có HIV, trẻ em dưới 5 tuổi....

1. Để phát hiện sớm bệnh lao:

Khi có một trong các dấu hiệu nghi ngờ của bệnh lao dưới đây, cần đến ngay Trung tâm y tế huyện, thị xã, thành phố; Bệnh viện lao và Bệnh phổi để được khám, xét nghiệm đờm phát hiện bệnh lao:

- Ho khạc kéo dài trên hai tuần.

- Sốt nhẹ về chiều

- Gầy sút cân

- Hay đổ mồ hôi về ban đêm

- Tức ngực, khó thở hoặc ho ra máu

- Trẻ em sống trong gia đình có người mắc bệnh lao phổi

Đối với người bệnh lao phổi phải xét nghiệm đờm (3 lần): sau khi điều trị được 2 tháng, 4 tháng và 6 tháng, để biết mình đã chữa khỏi bệnh lao hay chưa.

Thuốc chữa bệnh lao được cấp miễn phí cho mọi người bệnh tại cơ sở chống lao quận, huyện.

Một số hình ảnh khám, chẩn đoán và điều trị tại Bệnh viện lao và Bệnh phổi Thừa Thiên Huế

2. Nguyên tắc điều trị.

- Người bệnh phải được điều trị càng sớm càng tốt ngay sau khi phát hiện bệnh.

- Phương pháp điều trị có kiểm soát trực tiếp (DOTS).

- Điều trị theo phác đồ chuẩn được Bộ Y tế qui định cho các trường hợp lao phổi mới được phát hiện.

  2S(E)HRZ/4RH hoặc 2S(E)HRZ/6HE 
- Tuân thủ nguyên tắc: 
Uống thuốc đúng phác đồ.
Uống thuốc đủ thời gian.
Uống thuốc đều đặn vào 1 lần nhất định trong ngày, xa bữa ăn.

3. Để phòng bệnh lao cần:

- Phát hiện sớm người mắc bệnh lao và chữa cho họ khỏi bệnh

- Người bệnh lao phổi cần che miệng khi ho, khi hắt hơi, khạc đờm vào mảnh giấy rồi đốt đi.

- Tiêm phòng BCG cho trẻ em theo chương trình tiêm chủng mở rộng.

- Giữ gìn sức khỏe và môi trường trong sạch, nhà ở phải thông thoáng.

4. Biến chứng của lao cột sống

Lao cột sống là một trong những bệnh lao ngoài phổi tương đối hiếm gặp, là tình trạng viêm đốt sống- đĩa đệm do lao hay gặp nhất Bệnh nhân sốt nhẹ về chiều, vã mồ hôi, gầy sút, da xanh xao, ăn uống kém kèm theo đau cột sống âm ỉ liên tục, đau tăng về đêm. Khi bị lâu có thể dẫn đến xẹp đốt sống gây gù nhọn. Lao có thể rò mủ ra ngoài, chất mủ giống như bã đậu. cũng có khi lao tạo thành ổ áp xe lạnh cạnh cột sống. Nếu không được chẩn đoán và điều trị sớm, lao cột sống có thể để lại những di chứng nặng nề, gây tàn phế hoặc ảnh hưởng nhiều đến công việc, học tập và sinh hoạt hằng ngày. Một số biến chứng thông thường là chèn ép thần kinh xung quanh do xẹp đốt sống, thoát vị đĩa đệm, do áp xe lạnh, do viêm màng nhện tủy. Nếu chèn ép thần kinh ở vùng cột sống thắt lưng gây yếu liệt hai chân, rối loạn cảm giác vùng hậu môn sinh dục, đại tiểu tiện không tự chủ. Nếu chèn ép ở cột sống cổ có thể gây liệt tứ chi…

Lao cột sống là do vi khuẩn lao sau khi qua phổi hoặc hệ thống tiêu hóa sẽ theo đường máu hoặc bạch huyết đến khu trú tại một bộ phận nào đó của hệ thống cơ xương khớp gây bệnh nên có thể lây lan cho người tiếp xúc. Vì vậy, khi phát hiện cần cách ly, những người trong gia đình có tiếp xúc với bệnh nhân lao cần được khám và chụp x quang phổi để phát hiện sớm tình trạng nhiễm lao, từ đó có biện pháp điều trị và quản lý hợp lý, tránh lây lan. Điều lưu ý, người bệnh cần được theo dõi quản lý chặt chẽ, tuân thủ các nguyên tắc điều trị bệnh nhằm tránh hiện tượng lao tái phát, lao kháng thuốc.

Bệnh lao là bệnh của toàn xã hội, không phải của riêng ai. Chữa khỏi một người bệnh lao là tránh cho 10 người khác không mắc bệnh lao. Bởi vậy giúp đỡ người bị bệnh lao chữa khỏi bệnh là bảo vệ bản thân mình và cộng đồng.

Ths.Bs Phan Đăng Tâm – TTTTGDSK tỉnh (Tổng hợp)