Fanpage
Youtube
Bản tin y tế công cộng thế giới tháng 2.2026
14/04/2026
22
Sudan: 1000 ngày chiến tranh. Vào ngày 9/01/2026, cuộc xung đột ở Sudan đã bước sang ngày thứ 1000. Gần ba năm bạo lực liên tục, hạn chế tiếp cận nghiêm trọng và nguồn tài trợ giảm đã biến Sudan thành cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất trên toàn cầu. Ước tính có khoảng 33,7 triệu người sẽ cần viện trợ nhân đạo trong năm nay. Hệ thống y tế của Sudan đã bị thiệt hại nghiêm trọng do giao tranh liên tục, các cuộc tấn công ngày càng gia tăng vào cơ sở chăm sóc sức khỏe, tình trạng di dời hàng loạt, thiếu nguồn cung cấp y tế thiết yếu và thiếu nhân viên y tế.
Thuế đối với đồ uống có đường và rượu
Đồ uống có đường và đồ uống có cồn vẫn ngày càng có giá cả phải chăng ở hầu hết các quốc gia do thuế suất thấp, góp phần làm tăng tỷ lệ béo phì, tiểu đường, bệnh tim, ung thư và chấn thương.
Trong hai báo cáo toàn cầu về việc sử dụng thuế rượu và Báo cáo toàn cầu về việc sử dụng thuế đồ uống có đường năm 2025, WHO kêu gọi các chính phủ tăng đáng kể thuế đối với các sản phẩm có hại này.
Mặc dù tạo ra hàng tỷ USD lợi nhuận, đồ uống có đường và rượu phần lớn vẫn bị đánh thuế thấp. Phát hiện của WHO cho thấy, trong khi 116 quốc gia đánh thuế đồ uống có đường và 167 quốc gia đánh thuế rượu, nhiều loại thuế thấp và không theo kịp lạm phát, khiến các sản phẩm này có giá cả phải chăng và dễ tiếp cận hơn, đồng thời gây thêm căng thẳng cho hệ thống y tế vốn đã phải gánh chịu các bệnh và tổn thương không lây nhiễm có thể phòng ngừa được.
Quản lý lâm sàng nhiễm HIV
WHO đã ban hành các hướng dẫn cập nhật về quản lý lâm sàng virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV), đưa ra các khuyến nghị sửa đổi về liệu pháp kháng vi-rút, phòng ngừa lây truyền HIV theo chiều dọc và quản lý bệnh lao (TB). Những cập nhật này phản ánh những tiến bộ đáng kể trong điều trị HIV.
Hướng dẫn mới khẳng định chế độ điều trị dựa vào Dolutegravir là lựa chọn ưu tiên cho điều trị HIV ban đầu và tiếp theo, cùng với các khuyến nghị cập nhật cho những cá nhân có phác đồ điều trị hiện tại không hiệu quả. WHO cũng hỗ trợ việc sử dụng các phương pháp điều trị bằng đường tiêm có tác dụng kéo dài cho những người gặp khó khăn trong việc tuân thủ chế độ uống hàng ngày.
Trong việc ngăn ngừa lây truyền HIV theo chiều dọc, WHO nhấn mạnh cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm, hỗ trợ nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ đối với các bà mẹ nhiễm HIV trong khi điều trị bằng thuốc kháng vi-rút hiệu quả.
Hướng dẫn phòng ngừa bệnh lao cập nhật của WHO ưu tiên điều trị bằng Isoniazid cộng với Rifapentine trong 3 tháng cho người lớn và thanh thiếu niên nhiễm HIV, giải quyết một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhóm này
Tiến bộ toàn cầu về bệnh đau mắt hột
Số người cần can thiệp chống bệnh đau mắt hột, nguyên nhân truyền nhiễm hàng đầu gây mù lòa trên thế giới, đã giảm xuống dưới 100 triệu lần đầu tiên kể từ khi kỷ lục toàn cầu được xác lập.
Từ con số ước tính 1,5 tỷ người gặp rủi ro vào năm 2002, con số này đã giảm xuống còn 97,1 triệu vào tháng 11 năm 2025, đánh dấu mức giảm 94%. Thành tựu này phản ánh nỗ lực hàng thập kỷ của các bộ y tế quốc gia, cộng đồng và các đối tác quốc tế thực hiện chiến lược SAFE (Surgery, Antibiotics, Facial cleanliness, and Environmental improvement) do WHO phát động.
Tiến bộ toàn cầu đã được hỗ trợ bởi nhiều bên liên quan, bao gồm các tổ chức phi chính phủ, tổ chức học thuật và các nhà tài trợ, nhiều tổ chức trong số đó hợp tác thông qua Liên minh quốc tế về kiểm soát bệnh mắt hột, cũng như việc Pfizer Inc. tài trợ hơn 1,1 tỷ liều Azithromycin thông qua Sáng kiến bệnh mắt hột quốc tế. Những quan hệ đối tác này đã cho phép các Bộ y tế phân phối các loại thuốc có giá trị được quyên góp một cách hiệu quả, đồng thời củng cố hệ thống y tế cộng đồng.
Công nghệ gen người
WHO đã công bố một phân tích toàn cầu mới về bộ gen người trong nghiên cứu lâm sàng, bao gồm các nghiên cứu được đăng ký từ năm 1990 đến năm 2024. Báo cáo, Công nghệ bộ gen người trong nghiên cứu lâm sàng - bối cảnh nghiên cứu, cùng với bảng điều khiển tương tác, cung cấp cái nhìn tổng quan toàn diện nhất cho đến nay về công nghệ bộ gen trong nghiên cứu lâm sàng, nêu bật những khoảng cách đáng kể về tính công bằng và sự hòa nhập.
Phân tích cho thấy sự tăng trưởng nhanh chóng trong nghiên cứu về gen, với hơn 6.500 nghiên cứu trên toàn cầu và tăng mạnh kể từ năm 2010, nhờ những tiến bộ trong công nghệ giải trình tự và chi phí thấp hơn. Ung thư và các bệnh hiếm gặp đang thống trị tình hình, nhưng báo cáo nêu bật sự bất bình đẳng rõ rệt. Hơn 80% nghiên cứu tập trung ở các quốc gia có thu nhập cao, với ít hơn 5% ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, nơi cơ sở hạ tầng nghiên cứu hạn chế thường khiến các quốc gia này phải chuyển sang các địa điểm nghiên cứu thứ cấp.
Báo cáo cũng xác định khoảng cách về nhân khẩu học, với hơn 75% nghiên cứu tập trung vào người lớn từ 18–64 tuổi và tập trung tối thiểu vào trẻ em hoặc người lớn tuổi.
Khủng hoảng rác thải toàn cầu
Một báo cáo mới của WHO, Vứt bỏ sức khỏe của chúng ta: tác động của chất thải rắn đối với sức khỏe con người - bằng chứng, lỗ hổng kiến thức và phản ứng của ngành y tế, cảnh báo rằng chất thải rắn được quản lý kém đang gây ra một cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng toàn cầu và kêu gọi hành động khẩn cấp để bảo vệ cả con người và môi trường.
Khi khối lượng chất thải rắn đô thị tăng với tốc độ chưa từng thấy trên toàn thế giới, nhiều quốc gia vẫn thiếu hệ thống và nguồn lực để quản lý nó một cách an toàn. Quản lý chất thải không đúng cách có thể giải phóng các hóa chất độc hại vào không khí, nước, đất và thực phẩm, dẫn đến ô nhiễm và rủi ro về sức khỏe, đặc biệt đối với các cộng đồng dễ bị tổn thương, bao gồm những cộng đồng gần bãi rác, trẻ em, phụ nữ mang thai và công nhân xử lý rác thải không chính thức.
Báo cáo nhấn mạnh rằng, khi được quản lý hợp lý, chất thải có thể biến thành tài nguyên, tạo ra năng lượng và việc làm xanh. Nó ủng hộ một cách tiếp cận phối hợp, đa ngành dựa trên hệ thống phân cấp chất thải: phòng ngừa, giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế và xử lý an toàn./.
