Lịch sử, Ý nghĩa và Chủ đề của Ngày Môi trường Thế giới năm 2023.

     Ngày 05/6/1972, trong phiên khai mạc Hội nghị Môi trường Thế giới đầu tiên tổ chức tại Stockholm - Thụy Điển, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã ra quyết nghị chính thức lấy ngày 5/6 hàng năm làm “Ngày Môi trường Thế giới” (World Environment Day). Đến năm 1982, Việt Nam chính thức hưởng ứng cùng tham gia góp phần thúc đẩy và thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường và chuyển tải mạnh mẽ các thông điệp quốc tế đến với cộng đồn, các chủ đề mà Ngày Môi trường Thế giới đưa ra nhằm bảo vệ môi trường sống an toàn, bền vững, hài hòa với thiên nhiên, ngăn chặn và hạn chế những tác động xấu đến cuộc sống con người.

     “Ngày Môi trường Thế giới - 5/6” có ý nghĩa cực kỳ lớn đối với cuộc sống của con người trên toàn thế giới. Đây chính là sự kiện giúp các quốc gia trên thế giới thúc đẩy thay đổi nhận thức cùng hướng về môi trường sống, cùng nhau chung tay triển khai các hoạt động thiết thực để bảo vệ môi trường. Ngày môi trường thế giới đã khiến các vấn đề về môi trường được cải thiện, trở nên nhân văn hơn. Đồng thời, để mỗi người nhìn lại những hành vi có tác động xấu đối với môi trường. Là dịp nhắc nhở, thúc đẩy mọi người trở thành tác nhân tích cực và nâng cao nhận thức, từ đó thay đổi hành vi bảo vệ môi trường. Nhằm cải thiện và giữ cho môi trường sạch đẹp, đảm bảo cân bằng hệ sinh thái, khắc phục và ngăn chặn các hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra, khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên quý báu của thiên nhiên.

     Hàng năm vào ngày Môi trường thế giới, Chương Trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) chuyển tải một thông điệp, phát động một chủ đề và được truyền tải đến các quốc gia và người dân trên toàn thế giới. Chủ đề ấy bao gồm định hướng bảo vệ không gian xanh và để tất cả các quốc gia đồng lòng cam kết thực hiện giảm thiểu các vấn đề ảnh hưởng nặng nề đến môi trường. Chủ đề năm 2023, UNEP đưa ra là "Giải pháp cho ô nhiễm nhựa”, trong đó tập trung thực hiện chiến dịch “Chống ô nhiễm nhựa”, tương tự chủ đề năm 2018: “Giải quyết ô nhiễm nhựa và nilon”. 

     Khi xã hội ngày càng phát triển, quá trình đô thị hoá, sự gia tăng dân số, kèm theo các sản phẩm phục vụ con người ngày càng đa dạng, phong phú. Trong đó, có thể nói vật dụng bằng nhựa/nilon có nhiều giá trị sử dụng và tiện lợi trong cuộc sống. Tuy nhiên, hiện nay con người quá phụ thuộc vào vật dụng làm từ nhựa, từ đó gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến môi trường. Rác thải nhựa bao gồm: chai/cốc/chén/dĩa/ống hút nhựa sử dụng 1 lần, túi nhựa, đồ chơi nhựa, bàn ghế nhựa, chất thải nilon… Rác thải nhựa xử lý không đúng cách sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường không khí, nước và đời sống con người và cả động/thực vật sống. Việc xả rác thải nhựa tràn lan trên sông/biển gây nên hiện tượng "ô nhiễm trắng", làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các loài sinh vật biển. Hàng năm, Việt Nam có khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa thải ra môi trường, là quốc gia đứng thứ 4 trong số các quốc gia có lượng rác thải nhựa xả ra biển nhiều nhất thế giới. Nạn ô nhiễm môi trường từ rác thải nhựa đang trở thành một trong những vấn đề bức thiết hàng đầu của nhiều quốc gia trên thế giới.

     Rác thải nhựa khi đốt cháy sẽ phát sinh ra nhiều chất độc dioxin (chất da cam) gây biến đổi gen, làm ô nhiễm không khí, gây ra các bệnh về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người già, người mắc các bệnh về tim phổi mãn tính, ảnh hưởng đến tuyến nội tiết, làm giảm khả năng miễn dịch, gây ung thư…

     Rác thải nhựa có thời gian phân hủy lâu, dù là ở sông/biển hay đất liền, rác thải nhựa đều tồn tại bền bỉ có thể lên tới hàng trăm, hàng nghìn năm. Ở các bãi rác tồn đọng chất thải nhựa lâu ngày hoặc khi chôn lấp, rác thải nhựa sẽ làm cho đất không giữ được nước và các chất dinh dưỡng, làm ngăn cản quá trình khí oxy đi qua đất, gây tác động xấu đến sự sinh trưởng của cây trồng, gây ra cái chết của các vi sinh vật có lợi cho cây ở dưới lòng đất, nhựa khi phân hủy thành hạt nhựa nhõ (vi hạt) sẽ làm ô nhiễm nguồn nước…

Sáng ngày 19/5, tại Nghinh Lương Đình, Tp Huế đã diễn ra lễ mít tinh “Chung tay bảo vệ môi trường” và “Hưởng ứng Ngày môi trường thế giới - 5/6/2023” do Hội LHPN Việt Nam phối hợp UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức.

     Ngoài các chiến lược vĩ mô do Nhà nước ban hành các chính sách ưu đãi, khuyến khích công tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ tiên tiến để tái chế chất thải nhựa, đối với các nhà khoa học, các doanh nghiệp sản xuất/tái chế sản phẩm hữu ích, thân thiện với môi trường.

     Mỗi một địa phương, cụm dân cư, người dân cần quan tâm, tích cực hưởng ứng “Ngày Môi trường Thế giới năm 2023” với chủ đề: "Giải pháp cho ô nhiễm nhựa”, hãy hành động “Chống ô nhiễm nhựa” cần có nhận thức đúng đắn những hậu quả, tác hại lâu dài do rác thải nhựa gây nên. Ngay hôm nay, chúng ta hãy hành động bằng những công việc thiết thực, tập trung tuyên truyền tác hại chất thải nhựa, phát triển hạ tầng thu gom phân loại, xử lý rác thải sinh hoạt, rác thải nhựa tại nguồn/tại nhà. Thu hồi, tái sử dụng túi nilon khó phân hủy, sản phẩm nhựa dùng một lần. Mỗi ngõ phố/con hẻm/đầu xóm/khu chung cư nên đặt một “Thùng chứa RÁC THẢI NHỰA”. Phát động phong trào, huy động lực lượng tại chổ, đoàn viên thanh niên ra quân làm vệ sinh môi trường, thu gom rác thải nhựa tại các điểm đen, ở sông/hồ, bờ biển để tạo sự lan tỏa, hưởng ứng trong các tầng lớp nhân dân. Người tiêu dùng hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa, nên sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường.

     Với chủ đề: "Giải pháp cho ô nhiễm nhựa” và chiến dịch “Chống ô nhiễm nhựa” do UNEP đề ra trong năm 2023. Nhân “Ngày Môi trường thế giới - 05/6” và “Ngày Đại dương thế giới - 08/6”, Bộ Tài nguyên - Môi trường có công văn kêu gọi các địa phương, các cơ quan, ban/ngành đẩy mạnh chiến dịch truyền thông nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi trong cộng đồng, có hành động thiết thực góp phần hạn chế gây ô nhiễm và chung tay bảo vệ môi trường với các khẩu hiệu:

     - Quyết tâm! Nói không với túi nilon và đồ nhựa dùng một lần.

     - Loại bỏ rác thải nhựa bằng cách tái sử dụng và xử lý nó.

     - Rác thải nhựa đang giết chết sinh vật biển.

     - Cùng hành động để bảo tồn thiên nhiên, điều hòa khí hậu, giảm thiểu ô nhiễm.

     - Cùng liên kết chống lại biến đổi khí hậu và ngăn chặn sự phá hủy hệ sinh thái toàn cầu.

     - Ngay bây giờ: Nói không với túi nilon và đồ nhựa dùng một lần chính là việc làm cứu Trái Đất.

 

 

 

 

Chí Hùng (Tổng hợp)