Ngày mùng 10/3, Nhớ về cội nguồn - “Giỗ Tổ Hùng Vương”.

     Ngày Mùng 10/3 âm lịch là ngày Lễ hội Đền Hùng còn là ngày “Giỗ Tổ Hùng Vương”, theo truyền thuyết thì Lạc Long Quân và Âu Cơ được xem là Thủy Tổ người Việt, cha mẹ của các Vua Hùng. Hàng năm, ngày “Giỗ Tổ Hùng Vương” được diễn ra tại Đền Hùng, Việt Trì, Phú Thọ nhằm tưởng nhớ, tri ân và tỏ lòng biết ơn sâu sắc, công lao to lớn của các Vua Hùng, những vị Vua đầu tiên lập nên nước Việt ngày nay.  

     Những câu ca dao sau đã khắc sâu, đã đi vào tiềm thức của mỗi người con nước Việt, thể hiện niềm tự hào về nguồn gốc “Con Rồng cháu Tiên”:

“Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng Mười tháng Ba

Khắp miền truyền mãi câu ca

Nước non vẫn nước non nhà nghìn năm”.

 

“Tháng Ba nô nức hội đền

Nhớ ngày giỗ Tổ bốn nghìn năm nay

Dạo xem phong cảnh trời mây

Lô, Ðà, Tam Ðảo cũng quay đầu về”.

 

“Tháng Ba Giỗ Tổ Hùng Vương
Về nguồn dâng nén hương trầm tri ân”

 

“Tháng Ba có một ngày Mười
Là ngày Giỗ Tổ chẳng đời nào quên”.

     Ngày Lễ “Giỗ Tổ Hùng Vương” không chỉ là ngày hội của cả dân tộc, mà còn là ngày để mỗi người dân Việt Nam khẳng định sức mạnh giống nòi, sức trường tồn mãnh liệt của văn hóa dân tộc Việt Nam. Đồng thời thể hiện rõ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và lòng biết ơn sâu sắc các Vua Hùng đã có công dựng nước và các bậc tiền nhân kiên cường chống giặc ngoại xâm giữ nước.

     Sau cách mạng tháng Tám (1945) Đảng, Nhà nước rất quan tâm tới Đền Hùng, Chủ tịch Hồ Chí Minh, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đều đã đến thăm viếng tại đây. Kế thừa truyền thống đạo đức cao đẹp của cha ông: “Uống nước nhớ nguồn”, ngay sau cách mạng thành công, ngày 18/2/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký và ban hành Sắc lệnh của Chủ tịch nước số 22/SL-CTN cho công chức nghỉ ngày 10/3 âm lịch hàng năm để tổ chức và tham gia các hoạt động “Giỗ Tổ Hùng Vương” - Hướng về cội nguồn dân tộc.

     Trong ngày Giỗ Tổ Hùng Vương năm Bính Tuất (1946), năm đầu tiên khi Chính phủ mới được thành lập, cụ Huỳnh Thúc Kháng - Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã dâng một tấm bản đồ Tổ quốc Việt Nam và một thanh gươm quý nhằm cáo với tổ tiên về đất nước bị xâm lăng và cầu mong tổ tiên phù hộ cho quốc thái dân an, thiên hạ thái bình cùng nhau đoàn kết, đánh tan giặc xâm lược, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.

     Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã có hai lần về thăm Đền Hùng (19/9/1954 và 19/8/1962), tại đây Bác Hồ đã có câu nói bất hủ: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước - Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Bác còn nhắc nhở người dân địa phương: “Phải chú ý bảo vệ, trồng thêm hoa, thêm cây cối để Đền Hùng ngày càng trang nghiêm và đẹp đẽ, thành công viên lịch sử cho con cháu sau này đến tham quan”.

     Năm 1995, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương đã được Ban Bí thư ghi trong thông báo là ngày lễ lớn trong năm. Ngành Văn hóa Thông tin - Thể thao phối hợp với các ngành chức năng, hàng năm tổ chức lễ hội trong thời gian 10 ngày (từ ngày 1-3 đến ngày 10-3 âm lịch).

     Tại Nghị định số 82/2001/NĐ-CP ngày 6/11/2001 về Nghi lễ Nhà nước, trong đó có nội dung quy định cụ thể về quy mô tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương, cụ thể như sau:

     - “Năm chẵn” là số năm kỷ niệm có chữ số cuối cùng là “0”; Bộ Văn hóa - Thông tin và UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội. Mời đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các đoàn thể dự lễ dâng hương.

     - “Năm tròn” là số năm kỷ niệm có chữ số cuối cùng là “5”; UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội. Mời đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các đoàn thể dự lễ dâng hương.

     - “Năm lẻ” là số năm kỷ niệm có các chữ số cuối cùng còn lại. UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội. Mời lãnh đạo Bộ Văn hóa - Thông tin dự lễ dâng hương và tổ chức các hoạt động trong lễ hội.

     Ngày 2/4/2007, Quốc hội Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã phê chuẩn sửa đổi, bổ sung Điều 73 của Bộ luật Lao động cho người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (ngày 10-3 âm lịch). Kể từ đây, ngày 10-3 âm lịch hàng năm đã trở thành ngày lễ lớn - Quốc lễ mang ý nghĩa bản sắc văn hóa dân tộc.

     Ngày 6/12/2012, UNESCO đã chính thức công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ”, biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết, truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam, là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

     Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng là dịp để giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, lòng biết ơn sâu sắc các Vua Hùng đã có công dựng nước và các bậc tiền nhân kiên cường chống giặc ngoại xâm giữ nước, đồng thời còn là dịp quan trọng để quảng bá ra thế giới về một Di sản vô cùng giá trị, độc đáo, đã tồn tại hàng ngàn năm, ăn sâu vào tâm hồn, tình cảm, trở thành đạo lý truyền thống của đồng bào cả nước, kiều bào ta ở nước ngoài. Là ngày để toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta cùng nguyện một lòng mãi khắc ghi lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước - Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”./.

 

 

 

Chí Hùng (Tổng hợp).