Tăng cường giám sát phòng, chống dịch bệnh do vi rút Ebola

Trong bối cảnh thế giới vừa trải qua nhiều cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu, dịch bệnh do vi rút Ebola một lần nữa trở thành mối quan ngại nghiêm trọng khi bùng phát mạnh tại khu vực châu Phi. Theo thông tin từ Bộ Y tế cập nhật đến tháng 5/2026, chủng Ebola Bundibugyo đang lan rộng tại Cộng hòa Dân chủ Công Gô và Uganda với tốc độ đáng báo động, buộc Tổ chức Y tế Thế giới phải ban bố tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế.

Dịch Ebola diễn biến phức tạp tại châu Phi

Tại Cộng hòa Dân chủ Công Gô, đây được xác định là đợt bùng phát Ebola thứ 17 kể từ năm 1976. Dịch bệnh bắt đầu gây chú ý sau khi 4 nhân viên y tế tử vong ngày 05/05/2026 và được xác nhận nhiễm Ebola mười ngày sau đó. Tính đến ngày 22/05/2026, quốc gia này đã ghi nhận 750 trường hợp nghi nhiễm, trong đó có 177 ca tử vong.

Trong khi đó, Uganda cũng ghi nhận hai ca bệnh xâm nhập từ Công Gô trong các ngày 15-16/05/2026. Các bệnh nhân đều xuất hiện triệu chứng liên quan đến chủng Bundibugyo, trong đó đã có một trường hợp tử vong.

Trước diễn biến phức tạp này, ngày 17/05/2026, Tổ chức Y tế Thế giới chính thức công bố dịch Ebola do chủng Bundibugyo tại hai quốc gia nói trên là “Sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế” (PHEIC). WHO đánh giá nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng ở mức rất cao tại các quốc gia đang có dịch, mức cao trong khu vực châu Phi và mức thấp trên phạm vi toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam.

Việt Nam chủ động ứng phó từ sớm

Dù nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam hiện được đánh giá ở mức thấp, Bộ Y tế đã có công văn yêu cầu các địa phương và đơn vị chuyên môn chủ động triển khai các biện pháp giám sát, phát hiện sớm và phòng chống dịch bệnh.

Theo hướng dẫn của ngành y tế, những người trở về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày. Nếu xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ như sốt, đau đầu, mệt mỏi, tiêu chảy hoặc xuất huyết bất thường, người dân cần nhanh chóng liên hệ cơ sở y tế để được hỗ trợ và hướng dẫn xử lý.

Công tác giám sát tại cộng đồng và cửa khẩu cũng được tăng cường. Các cơ quan chức năng phối hợp với lực lượng quản lý xuất nhập cảnh nhằm rà soát người đi về từ vùng dịch để phát hiện sớm các trường hợp nghi nhiễm.

Siết chặt quy trình cách ly và xét nghiệm

Bộ Y tế nhấn mạnh yêu cầu cách ly ngay lập tức đối với các trường hợp nghi ngờ mắc Ebola. Mẫu bệnh phẩm sẽ được chuyển tới Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương hoặc Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh để xét nghiệm xác định.

Đặc biệt, các quy định về vệ sinh trong mai táng và hỏa táng đối với trường hợp tử vong do Ebola hoặc nghi mắc Ebola được yêu cầu thực hiện nghiêm ngặt nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Song song với đó, ngành y tế đẩy mạnh truyền thông để người dân nắm rõ tình hình dịch bệnh, hiểu đúng về các biện pháp phòng chống và tránh tâm lý hoang mang. Các địa phương cũng được yêu cầu chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thuốc men, hóa chất, vật tư y tế và trang thiết bị phục vụ công tác ứng phó theo từng cấp độ dịch.

Chủ động nhưng không hoang mang

Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, tuy nhiên bệnh không lây lan dễ dàng như các bệnh đường hô hấp. Việc phát hiện sớm, cách ly kịp thời và tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng dịch có vai trò quyết định trong việc kiểm soát nguy cơ bùng phát.

Trong bối cảnh giao thương và di chuyển quốc tế ngày càng gia tăng, việc chủ động giám sát từ sớm được xem là “lá chắn” quan trọng giúp Việt Nam hạn chế tối đa nguy cơ dịch bệnh xâm nhập. Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống, thực hiện đầy đủ hướng dẫn của cơ quan y tế và không chủ quan trước mọi diễn biến của dịch bệnh toàn cầu./.

Phương Huy (nguồn tổng hợp từ Bộ Y tế)