Điểm báo điện tử ngày 19/12/2016

10 siêu thực phẩm cho một mùa đông khỏe mạnh

Thời tiết lạnh và khô hanh mùa đông dễ khiến bạn gặp vấn đề về sức khỏe. Thường xuyên sử dụng các thực phẩm sau sẽ giúp bạn có sức khỏe tốt trong mùa đông.

Bắp cải Bruxen: Trông giống như phiên bản thu nhỏ của giống bắp cải thường thấy, chúng được ăn các mầm nhỏ, được cắt nhỏ chế biến thành món salad hoặc xào. Mầm cải chứa nhiều acid folic, vitamin K giúp trí não luôn nhạy bén. Đặc biệt hoạt chất indole -3-carbinol có trong loài thực vật này có tác dụng thúc đẩy quá trình thải chất độc hại ra khỏi cơ thể và chống lão hóa.

Gà tây: Gà tây có nhiều thịt nạc, là thực phẩm có hàm lượng protein cao, nhiều vitamin B (bao gồm B6 và B12) có tác dụng chuyển hóa thức ăn thành năng lượng. 

Bí ngô: Không chỉ ngon miệng, bí ngô còn chứa nhiều vitamin A giúp duy trì làn da khỏe mạnh, mắt và hệ miễn dịch tốt.

Quả việt quất: Việt quất giàu vitamin C và chất chống oxy hóa, có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim và điều hòa huyết áp. Loại quả này thường được làm siro.

Lựu: Giống như việt quất, lựu rất giàu vitamin C, chứa nhiều folate, vitamin K và kali. Một số nghiên cứu cho thấy rằng quả lựu có lợi cho sức khỏe tim mạch và chống oxy hóa.

Táo: Là loại quả có nhiều trong mùa đông, táo có khả năng ngăn ngừa bệnh Alzheimer, ung thư, giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.

Cá hồi: Mùa đông thiếu ánh nắng mặt trời, khiến cơ thể mất đi một lượng vitamin D đáng kể, ảnh hưởng đến xương, giảm khả năng miễn dịch. Tuy nhiên, ăn cá hồi 2 lần mỗi tuần sẽ giúp bạn cải thiện vấn đề này.

Quế: là gia vị không thể thiếu trong nhiều món ăn mùa đông giúp làm ấm cơ thể, quế giàu canxi và sắt, cần thiết cho khả năng miễn dịch và hỗ trợ sản xuất tế bào máu. Nghiên cứu cho thấy gia vị này cũng có thể giúp giảm lượng đường trong máu. 

Củ cải đỏ: Loại củ đẹp mắt này có sẵn trong cả mùa thu và mùa đông. Màu sắc rực rỡ của nó do một hợp chất gọi là betacyanin tạo nên, có tác dụng chống oxy hóa, giảm nguy cơ mắc bệnh tim và ung thư. Còn củ cải đường được cho là hỗ trợ quá trình giải độc trong gan và hạ huyết áp. 

Atisô: Loại quả vừa làm thức ăn vừa làm nước uống này có tác dụng giải độc và hỗ trợ chức năng gan, mật, chống oxy hóa và cải thiện khả năng tiêu hóa.

http://news.zing.vn/10-sieu-thuc-pham-cho-mot-mua-dong-khoe-manh-post706762.html

Những dấu hiệu không ngờ của bệnh ung thư phổi

Căn bệnh ung thư phổi là chứng ung thư gây tử vong lớn nhất ở Mỹ hiện nay và đặc biệt là có tới 20% người chưa từng hút thuốc lá bị mắc bệnh này.

Nguyên nhân dẫn tới ung thư phổi, ngoài hút thuốc, tiếp xúc với khí radon (một loại khí gas không mùi thường có trong nhà), còn có những nguyên nhân khác như ô nhiễm môi trường, ngửi khói gián tiếp, hít phải các loại khí độc… Do đó, ung thư phổi không loại trừ một ai.

Dưới đây là một số dấu hiệu liên quan đến căn bệnh ung thư phổi mà bạn cần chú ý:

1. Ho kéo dài: Phần lớn bệnh nhân ung thư phổi bị ho, đôi khi ho ra máu. Đờm đặc, có màu xám cũng là một dấu hiệu sớm cảnh báo ung thư phổi. Bạn hãy đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe khi bị ho khan kéo dài cả tháng liền không giảm.

2. Nhiễm trùng mãn tính: Đôi khi bạn nhiễm bệnh phổi như viêm phế quản mãn tính. Tuy nhiên, nếu bạn liên tục bị bệnh và hầu hết mọi căn bệnh đều liên quan đến phổi, ngực, đây có thể là dấu hiệu của ung thư.

3. Giảm cân: Giảm cân không có lý do là dấu hiệu rất nguy hiểm vì đây có thể là dấu hiệu của ung thư.

Một khối u phát triển có thể tạo ra protein khiến cơ thể giảm cân. Dấu hiệu kèm theo có thể là mất cảm giác thèm ăn.

4. Đau xương: Nếu ung thư phổi lây lan sang các nội tạng khác, bạn có thể cảm thấy đau nhức sâu trong xương hoặc khớp. Lưng và hông thường là điểm bị nhức nhiều nhất, dù đây cũng có thể là dấu hiệu thiếu vitamin D.

5. Sưng mặt: Nếu khối u bắt đầu đè lên tĩnh mạch chủ chuyển máu từ đầu và tay tới tim, bạn có thể bị sưng ở cổ và mặt. Cánh tay, ngực trên cũng bị ảnh hưởng.

6. Mệt mỏi quá mức: Cảm giác này khác với mệt mỏi thông thường, mệt mỏi kiểu này khiến bạn không thể bước đi và dù nghỉ ngơi nhiều cũng không khỏe hơn. 80% người bị ung thư đều cảm thấy dấu hiệu "mệt mỏi cực độ" này.

7. Cơ bắp yếu: Ung thư phổi cũng ảnh hưởng tới cơ bắp. Một trong những vùng bị ảnh hưởng đầu tiên là hông. Bạn có thể cảm thấy khó nhấc mình lên khỏi ghế. Các vùng khác cũng cần chú ý là vai, cánh tay, chân…

8. Mức canxi cao: Một số loại ung thư phổi tạo ra chất tương tự như hormone làm rối loạn cân bằng khoáng chất trong cơ thể. Do đó, lượng canxi quá mức sẽ bị thải vào máu. Bạn có thể nhận ra dấu hiệu này bằng các triệu chứng: Đi tiểu nhiều, khát nước, táo bón, buồn nôn, đau bụng, chóng mặt.

http://plo.vn/xa-hoi/suc-khoe/nhung-dau-hieu-khong-ngo-cua-benh-ung-thu-phoi-672518.html

 

Đi viện thời bao cấp như thế nào?

.

Thời bao cấp, người dân đi khám chữa bệnh hay mua thuốc rồi mang hóa đơn về cơ quan hay bệnh viện thanh toán mà không mất tiền, song điều kiện chữa trị vô cùng thiếu thốn.

Bệnh nhẹ như cảm cúm, ho, đau đầu…, người dân tự bỏ tiền ra mua thuốc ở bên ngoài (được gọi là các loại thuốc thông thường). Các loại thuốc tối cấp, thiết yếu thường phải có đơn bác sĩ. Hệ thống y tế gồm trạm y tế, bệnh viện tuyến huyện và phòng khám khu vực, bệnh viện tuyến tỉnh và trung ương. Trạm y tế xã chủ yếu có một y sĩ chung, một y sĩ sản nhi và một lương y; lên huyện thường là các trường hợp cấp cứu, mổ xẻ...

Ông Nguyễn Hậu (Đống Đa, Hà Nội) kể lại, nếu là cán bộ, công nhân viên đi khám bệnh chỉ cần xin giấy giới thiệu của y tế cơ quan, đến khám tại bệnh viện hoặc phòng khám nào đó, sau đó tự đi mua thuốc, đem hóa đơn về cơ quan sẽ thanh toán. Nếu là dân thường thì xin giấy giới thiệu ở xã hoặc phường rồi theo trình tự như trên. Trường hợp phải nằm viện chỉ việc ký vào một số giấy tờ để bệnh viện quyết toán với cấp trên.

Bệnh viện thời bao cấp

Bao cấp nhưng trong bối cảnh tiền Nhà nước không nhiều, sản xuất không phát triển nên bệnh viện gặp vô vàn khó khăn. Từng làm phòng thư ký tổng hợp từ thời cố Bộ trưởng Đặng Hồi Xuân trong các năm 1982-1988, sau đó là thư ký cho cố Bộ trưởng Phạm Song trong giai đoạn 1988-1992, ông Hoàng Trọng Quang vẫn nhớ như in những khó khăn của ngành y lúc đó.

Ông kể lại khi đó, các loại thuốc men, trang thiết bị y tế… chủ yếu được viện trợ. Bộ Y tế có cả Vụ kế hoạch, Cục Vật tư làm nhiệm vụ phân chỉ tiêu cho các bệnh viện. Ví dụ Bệnh viện Bạch Mai một năm được cấp bao nhiêu cái chiếu, chăn, đường, sữa, xăng dầu, thuốc men… 

Các bệnh viện ngày xưa bé, chủ yếu kiểu nhà một tầng, chỗ gọi là "xịn" nhất là 3 tầng. Phòng ốc đơn giản nhưng rất ít có chuyện nằm ghép. Bác sĩ khám cũng mặc áo blouse, đeo tai nghe, máy đo huyết áp… Đèn phẫu thuật thì có đèn măng xông sáng choang, dĩ nhiên là không bằng đèn điện, cũng gây tê gây mê, sát trùng cồn, đốt, luộc; dao mổ được viện trợ cả bộ tiểu phẫu, bộ đại phẫu.

Tuy nhiên, trang thiết bị y tế thô sơ, cồng kềnh. Máy X-quang cũ rích, to đùng. Đơn giản như việc đếm hồng cầu cũng làm rất thủ công là dùng mắt thường đếm, không có máy móc. Bác sĩ điều trị cho bệnh nhân dựa trên kinh nghiệm là chính.

Hồi đấy các thầy thuốc, kể cả ở Bệnh viện Việt Xô (bệnh viện chuyên chăm sóc sức khỏe cán bộ cấp cao) cũng nói đùa: “Anh hồng cầu 2,5 triệu thì cũng cấp cứu như anh 3,5 triệu”.

Việt Đức là bệnh viện đầu ngành, thế nhưng vào năm 1986 cả khoa gan mật có trăm bệnh nhân chỉ có 2 máy hút dịch là loại đạp chân. Máy hút điện thì to, hay mất điện nên cũng không dùng được nhiều. Hay như máy chụp CT scanner, chụp cộng hưởng từ MR được coi là “của hiếm” thời đó.

Ông Quang vẫn nhớ thời điểm năm 1990, ông có dịp đi cùng cố Bộ trưởng Phạm Song sang Pháp để tìm hiểu thì biết một máy CT scanner giá một triệu USD (bằng tiền xây cả 6 toà nhà 5 tầng công sở thời bấy giờ). 

Thấy nước họ có máy chụp MR, cố Bộ trưởng Phạm Song hỏi có thể mua đặt về Việt Nam được không thì được khuyên đừng mua vì “máy cực kỳ đắt, cả nước Pháp thời kỳ đó cũng chỉ có 6 máy”. Máy CT scanner đầu tiên nước ta có được đặt tại Bệnh viện 108, trang bị cho tuyến đầu ngành để phục vụ công tác khám chữa bệnh.

Kháng sinh Tetracyclin - thế hệ răng đen

Trang thiết bị y tế cũ, thuốc men cũng thiếu thốn. Với nhiều người Việt Nam, thời đó có lẽ không ai là không biết đến kháng sinh tetracylin, bệnh gì cũng uống nóng sốt đau... Hậu quả là có cả một thế hệ răng bị đen. 

Tetracyclin đã quý, các biệt dược như amoxicillin, ampicillin, penicillin hay lanhcosin (chữa lậu, giang mai) càng hiếm hơn, là những thứ rất cao cấp. Nhà nào kha khá một chút và có tý “quan hệ” mới dự trữ những được loại thuốc này. Thời đó dù đang làm ở Bộ Y tế, bản thân ông Quang cũng không dám mơ tưởng.

Tủ thuốc nhà nào được coi là “sang” thì có ít kháng sinh, thuốc đau dầu seda, cảm cúm, thuốc đau bụng; nếu không khi đau đầu, nhiều người chỉ cần nấu nồi nước xông, đau bụng có ngải cứu, sốt thì lá nhọ nồi. “Giờ nhìn lại có thể nói tetracycline là thứ thuốc vớ vẩn nhưng ngày xưa có đã là tốt lắm rồi.

Kháng sinh ngày xưa đúng nghĩa của để dành, có cất giữ. Cứ có thuốc là quý, trừ loại để mốc, ẩm cứ còn nguyên vẹn thì vẫn dùng được, chứ không để ý mấy đến hạn dùng”, ông Quang nói.

Thuốc Tây ít, hiếm nên thuốc nam thời đó rất phát triển. Tại xã, cán bộ y tế trồng, sản xuất và sử dụng thuốc nam nhiều. Công nghệ sản xuất hết sức đơn giản: lấy cây thuốc hương nhu, bạc hà tán ra, vo viên thành thuốc người dân uống. Huyện cũng cũng có thể pha chế dịch truyền để truyền: nước muối, đường, nước pha thuốc tiêm...

Bác sĩ cũng nuôi lợn, bóc lạc phụ thêm cuộc sống

Cũng giống bao nhiều người dân khi đó, cán bộ trong ngành y vừa làm cho Nhà nước cũng vừa phải bươn chải lo cuộc sống riêng: nuôi lợn, nuôi gà, làm những việc lao động thêm. Học Dược ra trường ông Quang được chọn về làm việc trong Bộ. Sáng ông đến đúng giờ làm việc, trưa mở cặp lồng cơm ra hâm nóng, ăn xong nghỉ tý, chiều ghi lên bảng đi cơ sở nhưng thực chất là đi xếp hàng mua gạo, dầu, tem phiếu, đón con…

Ông cũng phải nhận thêm việc bóc lạc, dán giấy kẹo, dán bao dầu con hổ, cao sao vàng… Thỉnh thoảng ngày thứ bảy vẫn phải đi làm nhưng ông xin phép nghỉ đi phơi, rửa, lọc dược liệu kiếm thêm tý tiền; còn phép thì xin nghỉ hoặc trốn việc đi làm thêm.

“Nói chung cuộc sống thời đó rất đơn giản. Cán bộ ngày xưa rất tốt. Có thể thời điểm đó ai cũng khó khăn, cũng nghèo như nhau; hơn nhau có khi chỉ là cái đài, xe máy không thì xe đạp, không có gì hơn. Cuộc sống giờ thì khác, giàu nghèo chênh nhau một trời một vực" ông Quang cho biết.

Cùng với sự chuyển mình chung của cả nước, ngành y tế từ sau năm 1986 cũng có những sự thay đổi đột phá. Tại một hội nghị y tế ở TP HCM vào tháng 11/1988, cố Bộ trưởng Phạm Song đưa ra 2 chủ trương lớn: cho khám chữa bệnh tư và cho mở cửa hàng dược tư. Điều này đã tháo gỡ cho người dân rất nhiều, mở ra cho ngành y tế một lối thoát.

Đến ngày 21/6/1989, cố Bộ trưởng tự viết bài về bảo hiểm y tế: thu một phần viện phí để tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân. Nó thực sự tạo nên chuyển đổi quan trọng mặc dù gây xáo động trong xã hội thời đó. Hải Phòng là địa phương xung phong thí điểm đầu tiên. Nhờ đó các bệnh viện dần có kinh phí.

Đến nay, bảo hiểm y tế vẫn được coi là “xương sống” của hệ thống y tế với mục tiêu là phải phổ cập được bảo hiểm y tế toàn dân. Đến nay nó là nguồn lực chủ yếu để phục vụ công tác khám chữa bệnh ngày càng ổn định và phát triển.

http://baonghean.vn/y-te-suc-khoe/201612/di-vien-thoi-bao-cap-nhu-the-nao-2765802/

 

Bí quyết để hồi phục sức khỏe nhanh sau khi nằm viện

Tuổi tác khiến cho quá trình hồi phục sau khi nằm viện kéo dài hơn, dù lý do nằm viện là phẫu thuật hay ốm đột xuất. Tin vui là, nghiên cứu mới đã tìm ra những phương pháp hữu hiệu giúp rút ngắn thời gian hồi phục. Dưới đây là giải đáp cho 4 câu hỏi thường gặp về quá trình hồi phục của cơ thể, theo các nhà khoa học ở Abbott.

1. Tại sao nước cần thiết cho quá trình hồi phục?

Nước giúp lưu thông máu, vận chuyển dưỡng chất và oxy tới tế bào và bảo vệ xương khớp. Khi cơ thể đang trong quá trình hồi phục sau ốm bệnh hoặc chấn thương, nước và các chất dinh dưỡng sẽ được truyền tới vị trí cần chữa lành. Nếu không bổ sung đủ lượng chất lỏng, quá trình làm lành vết thương và khôi phục tế bào sẽ diễn ra lâu hơn, cản trở sự bình phục của bạn.

2. Nên ăn gì để thật sự khỏe mạnh trở lại?

Theo một nghiên cứu ở Anh được Abbott và Hiệp hội bệnh nhân (The Patient Association) hỗ trợ thực hiện, có tới 3/4 người trên 65 tuổi đang hồi phục sau một biến cố về sức khỏe không được bổ sung dinh dưỡng trong suốt quá trình nằm viện hay xuất viện.

Đầu tư vào chế độ dinh dưỡng tốt ngay bây giờ chính là trang bị cho cơ thể nguồn dự trữ dinh dưỡng phòng khi gặp trở ngại về sức khỏe, đồng thời giúp duy trì và tái tạo cơ bắp. Chuyên gia dinh dưỡng Abby Sauer của Abbott khuyên bạn nên đều đặn nuôi dưỡng cơ thể với các loại trái cây và rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và thịt nạc. Đặc biệt, hãy đảm bảo cơ thể được hấp thụ đủ:

* Vitamin C: Giúp lành gân, dây chằng và các vết thương phẫu thuật. Hãy ăn các loại dâu tây, kiwi, khoai tây nướng, bông cải và ớt chuông.

* Vitamin D và Canxi: Hấp thụ các thực phẩm từ sữa ít béo sẽ giúp chữa lành và củng cố phần xương bị gãy.

* Chất xơ: Nếu bạn phải dùng thuốc giảm đau sau phẫu thuật, hãy khắc phục tác dụng phụ (như táo bón) bằng chất xơ có trong các loại thực phẩm như: quả vả khô, quả mâm xôi hay yến mạch.

* Đạm: một phần tạo nên mọi tế bào trong cơ thể, đạm đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng, chữa lành, duy trì cơ bắp và vận chuyển các chất dinh dưỡng.

3. Làm thế nào để có được sức khỏe và năng lượng như trước?

Cơ bắp là nguồn quan trọng để có sức mạnh và năng lượng khi hồi phục. Lúc bị ốm hay phải nhập viện, cơ thể không nhận được đủ dưỡng chất cần thiết để hồi phục, điều này khiến cho các cơ bị phá vỡ. Dạng phá cơ này thường làm chậm quá trình hồi phục và lành vết thương, làm giảm chất lượng cuộc sống. Thêm vào đó, có tới hơn 50% người lớn tuổi mắc chứng mất cơ nghiêm trọng gây ra những ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và quá trình hồi phục.

May mắn thay, dưỡng chất HMB có thể giúp ích trong trường hợp này. Bà Sauer cho biết: “HMB thúc đẩy sự phát triển và chức năng cơ, giúp cơ thể bảo vệ tế bào cơ hiện có khi gặp căng thẳng. Đó là lí do tại sao việc kết hợp nhiều HMB trong thực đơn sẽ giúp bạn tránh bị mất cơ và lấy lại sức khỏe nhanh hơn. HMB được sản sinh tự nhiên trong cơ thể khi phá vỡ leucine, một loại axit amin có trong thực phẩm giàu protein. Nó cũng có trong bơ, trái cây họ cam quýt, súp lơ và cá da trơn với một lượng nhỏ. Tuy nhiên, cơ thể của bạn lại cần tới 3g HMB mỗi ngày, tương đương với 6.000 quả bơ! Đây là lúc những thức uống bổ sung dinh dưỡng, loại thức uống vừa giúp duy trì lại vừa xây dựng lại khối cơ, trở nên có ích.

Sauer cho biết: “Cơ thể của chúng ta sản sinh ngày càng ít HMB khi già đi. Đó là lý do tại sao việc hấp thụ chúng qua chế độ dinh dưỡng và các thực phẩm bổ sung lại trở nên quan trọng hơn qua từng năm như thế”.

4. Còn những bài tập thể dục thì sao?

Tập thể dục chính là bước cuối cùng để nhanh khỏe trở lại. Các hoạt động thể chất nhẹ nhàng như tập kháng lực, đi bộ hàng ngày, tập kéo giãn hay yoga rất có lợi, đặc biệt là nếu bạn đang cảm thấy mệt mỏi sau phẫu thuật hay ốm bệnh. Lưu ý tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định bài tập nào tốt nhất.

http://suckhoedoisong.vn/bi-quyet-de-hoi-phuc-suc-khoe-nhanh-sau-khi-nam-vien-n125996.html

 

Viêm da cơ địa hoành hành mùa lạnh

Tỷ lệ bệnh nhân đến khám và điều trị trong thời tiết khô hanh mùa đông do mắc viêm da cơ địa tăng.

Theo các bác sĩ BV Da liễu T.Ư, tỷ lệ bệnh nhân đến khám và điều trị trong thời tiết khô hanh mùa đông do mắc viêm da cơ địa tăng. Đáng nói, nhiều bệnh nhân đến viện khi xuất hiện hiện tượng bội nhiễm do tự ý điều trị.

Sưng tấy, xuất tiết vì tự điều trị

Bé Nguyễn Hồng M. (5 tuổi, Hải Dương) được bố mẹ đưa tới viện trong tình trạng trên cơ thể có nhiều phần bề mặt da bị tổn thương nặng, có dấu hiệu bội nhiễm, gây lở loét, xuất tiết nhiều. Nguyên nhân được xác định do bé mắc viêm da cơ địa, gặp thời tiết hanh khô khiến bệnh phát nặng. Điều đáng nói, thay vì đến bệnh viện, bé M. được gia đình tự chữa trị bằng nhiều loại thuốc Tây, Đông y khác nhau nhưng bệnh không đỡ mà nặng thêm. Theo người nhà bệnh nhân, ban đầu bé chỉ xuất hiện một vài vết sần đỏ, ngứa, bà ngoại đã lấy nhiều loại lá đun cho cháu tắm, thậm chí cũng đã nghe tư vấn và mua thuốc. Tuy nhiên, càng tắm lá và bôi thuốc các vết ban đỏ càng lan rộng, gây ngứa, khiến bé M. khó chịu, gãi nhiều, chảy cả máu.

Tương tự, bé Trần Trúc T. (4 tuổi, Bắc Giang) đến bệnh viện khám và được chẩn đoán viêm da cơ địa kèm viêm kết mạc, cơ thể có dấu hiệu sốt. Khắp khuôn mặt, hai tay và phần gáy của trẻ phù nề, chảy dịch, nhiều vết xước do gãi tạo nên và bội nhiễm tụ cầu tạo các mụn mủ, vẩy tiết vàng. Theo người nhà bệnh nhân, trước khi đến viện, bé T. cũng đã được gia đình cho sử dụng một số loại nước lá để tắm, lau rửa vết ngứa.

Không chỉ ở trẻ em, bệnh viêm da cơ địa còn xuất hiện ở người lớn. Chị Trần Thị K. (Bắc Ninh) đến viện trong tình trạng viêm da dị ứng cấp tính, nhiều vết xước chảy nước, sốt, nhiễm khuẩn. Ban đầu chỉ là dấu hiệu khô da, ngứa, tuy nhiên càng gãi vết mẩn ngứa càng lan rộng, cộng với việc giữ vệ sinh kém, gây bội nhiễm khiến bệnh thêm trầm trọng.

Theo BS. Trần Thu Hiền, BV Da liễu T.Ư, thời tiết sang đông, lạnh và hanh khô như hiện nay là nguyên nhân khiến tỷ lệ bệnh nhân đến khám và điều trị bệnh viêm da cơ địa tăng cao hơn so với các bệnh lý khác.

http://www.baogiaothong.vn/viem-da-co-dia-hoanh-hanh-mua-lanh-d181039.html

Trẻ bị quai bị, lớn dễ vô sinh

Bệnh quai bị (còn được gọi là bệnh viêm tuyến mang tai dịch tễ hay viêm tuyến mang tai do virut quai bị gây ra) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính.

Bệnh quai bị (còn được gọi là bệnh viêm tuyến mang tai dịch tễ hay viêm tuyến mang tai do virut quai bị gây ra) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây trực tiếp qua đường hô hấp, hay gây thành dịch ở trẻ em, thanh thiếu niên. Tháng 11 vừa qua, một ổ dịch đã bùng phát tại một trường tiểu hoặc ở TP. Hồ Chí Minh với liên tiếp 13 trẻ bị bệnh. Bệnh tuy lành tính nhưng có khả năng gây biến chứng viêm tinh hoàn ở trẻ trai hoặc viêm buồng trứng ở trẻ gái và có thể dẫn đến vô sinh ở tuổi trưởng thành, ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng sống.

Bệnh lây truyền thế nào?

Bệnh do virut lây truyền qua đường hô hấp và đường ăn uống, qua những giọt nước bọt khi bệnh nhân nói, ho, hắt hơi. Virut quai bị có khả năng tồn tại trong nước tiểu khoảng 2-3 tuần. Thời gian lây từ 6 ngày trước khi bệnh toàn phát sưng tuyến mang tai cho đến 2 tuần sau khi có triệu chứng bệnh lý.

Biểu hiện của bệnh

Sau khi tiếp xúc với virut quai bị khoảng 14-24 ngày, người bệnh có cảm giác khó chịu, ăn kém, sốt, đôi khi rét, đau họng và đau góc hàm. Sau đó, tuyến mang tai sưng to dần trong khoảng 3 ngày rồi giảm sưng dần trong khoảng 1 tuần. Tuyến mang tai có thể sưng 1 bên hay 2 bên. Nếu sưng cả 2 bên thì 2 tuyến có thể không sưng cùng lúc, tuyến 2 bắt đầu sưng khi tuyến 1 đã giảm sưng. Vùng sưng thường lan đến má, dưới hàm, đẩy tai lên trên và ra ngoài; có khi lan đến ngực gây phù trước xương ức. Bệnh nhân có cảm giác khó nói, khó nuốt, đôi khi phù thanh môn gây khó thở phải mở khí quản. Thời gian biểu hiện bệnh lý khoảng 10 ngày. Tuy nhiên có khoảng 25% người bị nhiễm virut quai bị mà không có dấu hiệu bệnh lý rõ rệt, đây là những đối tượng có khả năng truyền bệnh mà người xung quanh không nhận biết. Bệnh quai bị gây miễn dịch bền vững khi đã mắc bệnh dù sưng 1 hay 2 bên tuyến mang tai nên ít khi bị quai bị lần 2.

Biến chứng viêm tinh hoàn của bệnh quai bị

Viêm tinh hoàn và mào tinh hoàn là biến chứng thường gặp của bệnh quai bị ở nam giới sau tuổi dậy thì. Tỷ lệ có biến chứng viêm tinh hoàn có thể từ 20-35%. Biến chứng này thường xảy ra sau đợt viêm tuyến mang tai khoảng 7-10 ngày nhưng cũng có thể xuất hiện trước hoặc đồng thời. Tinh hoàn sưng to, đau, mào tinh căng phù như một sợi dây thường. Tình trạng viêm và sốt kéo dài 3-7 ngày, sau đó khoảng 50% số trường hợp tinh hoàn teo dần và có thể dẫn đến tình trạng giảm số lượng tinh trùng và vô sinh. Trong những trường hợp còn lại, quá trình sinh tinh có thể trở về bình thường. Quá trình teo tinh hoàn sẽ diễn tiến trong vòng 1- 6 tháng sau đợt viêm cấp tính. Quá trình sinh tinh sẽ giảm dần và có thể mất hẳn. Teo mô tinh hoàn có thể do tác động trực tiếp của virut hoặc thứ phát do thiếu máu cục bộ trong quá trình mô bị viêm, phù. Nếu bị viêm cả hai bên tinh hoàn (khoảng 15%), sẽ dẫn đến vô sinh hoàn toàn. Nam giới sau tuổi dậy thì khi bị quai bị cần chú ý đến biến chứng viêm tinh hoàn. Viêm buồng trứng ở nữ giới bị quai bị rất hiếm gặp và ít ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Phòng chống biến chứng khi mắc quai bị

Trẻ nhỏ khi được 1 tuổi nên được tiêm vắc-xin phòng quai bị. Người bị bệnh quai bị tốt nhất nên vào viện khám và điều trị, nên cách ly với mọi người xung quanh, nhất là những bé trai chưa bị quai bị lần nào thì không nên tiếp xúc với người bị quai bị. Khi bị mắc bệnh quai bị nên cách li bệnh nhân 2 tuần kể từ lúc phát hiện bệnh, vệ sinh răng miệng, ăn những thực phẩm dễ tiêu hóa, giảm đau tại chỗ bằng cách đắp ấm vùng sưng, giảm đau toàn thân và hạ sốt bằng paracetamol. Trường hợp viêm tinh hoàn: mặc quần lót nâng tinh hoàn để giảm đau, nghỉ ngơi là chủ yếu, hạn chế vận động.

Lời khuyên của thầy thuốc

Khi trẻ mắc quai bị, bố mẹ cần đưa đến khám bác sĩ ngay để được hướng dẫn điều trị và chăm sóc hạn chế tối đa những ảnh hưởng có thể xảy ra. Vì quá trình teo tinh hoàn sẽ diễn tiến từ từ sau đợt viêm cấp tính. Để duy trì khả năng sinh sản, những người mắc bệnh quai bị có biến chứng viêm tinh hoàn, đặc biệt ở thanh niên chưa lập gia đình hoặc chưa có con có thể đến các trung tâm điều trị vô sinh để xin trữ lạnh tinh trùng khi chất lượng tinh trùng chưa giảm nhiều.

http://suckhoedoisong.vn/tre-bi-quai-bi-lon-de-vo-sinh-n126036.html

 

Biến đổi khí hậu và bệnh mới nổi ở Việt Nam

 

Vị trí địa lý của Việt Nam khiến nước ta được đánh giá là một trong những nước bị ảnh hưởng nhiều nhất do biến đổi khí hậu, bao gồm cả những tác động về mặt sức khỏe.

Trên thế giới cũng như tại Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu xác định mối liên quan giữa sự biến đổi các yếu tố khí hậu với các dịch, bệnh do véc tơ truyền, trong đó đáng chú ý nhất là sốt xuất huyết và sốt rét. Sự thay đổi về thời tiết và khí hậu sẽ ảnh hưởng hoặc tác động sâu sắc đến sinh thái của quần thể véc tơ. Tại Việt Nam, mực nước biển dâng, gia tăng nhiệt độ môi trường, thay đổi lượng mưa... là các yếu tố thuận lợi cho sự phát triển của một số loài muỗi truyền bệnh (sốt rét, sốt xuất huyết...). Sốt xuất huyết là bệnh xuất hiện theo mùa, phổ biến ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, một số nghiên cứu gần đây tại Cần Thơ (do Trường ĐH Y Cần Thơ) và Hà Nội (do Trường ĐH Y Hà Nội tiến hành) và một số tỉnh đồng bằng Bắc bộ cho thấy hiện nay bệnh sốt xuất huyết có xu hướng lưu hành cả năm và lan rộng ra nhiều tỉnh phía Bắc.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), biến đổi khí hậu và sự phát sinh, phát triển bệnh truyền nhiễm là một quá trình có liên quan với nhau thông qua nhiều cơ chế. Như một quy luật, sau thiên tai môi trường thường bị xáo trộn lớn, nguồn nước bị ô nhiễm nặng là một trong những nguyên nhân chính gây bùng phát các vụ dịch bệnh đường tiêu hóa và các bệnh khác lây lan theo nguồn nước, bao gồm cả các bệnh của động vật, bệnh có ổ dịch tự nhiên, bệnh từ nơi khác đến. WHO ước tính trong năm 2000 khoảng 2,4% số trường hợp tiêu chảy cấp trên thế giới, 6% các trường hợp mắc sốt rét trong các nước có mức thu nhập trung bình và thấp đều có liên quan tới biến đổi khí hậu. Ô nhiễm nguồn nước, môi trường thay đổi, nhiệt độ tăng sẽ làm thay đổi sự phân bố và gia tăng các bệnh truyền nhiễm do nguồn nước và thực phẩm bị ô nhiễm, do biến động cả về số lượng và mức độ gây hại của các trung gian truyền bệnh như: muỗi, ruồi, chuột, điều này đã làm gia tăng các bệnh liên quan tới véc tơ truyền bệnh và các bệnh truyền qua vật chủ trung gian. Các đợt nóng xuất hiện ngày càng nhiều hơn và cường độ mạnh hơn làm tăng nguy cơ sốc nhiệt, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, làm gia tăng tỷ lệ bệnh tật và tử vong, nhất là người nghèo, người già và trẻ em. Ngoài ra, thay đổi khí hậu liên quan đến biến đổi chất lượng ô nhiễm không khí, kết hợp với thay đổi nhiệt độ trong mùa lạnh cũng góp phần gia tăng các bệnh đường hô hấp mạn tính và hen phế quản.

Nhiều bằng chứng nghiên cứu cho thấy tác động biến đổi khí hậu ở Việt Nam đã ảnh hưởng làm gia tăng dịch, bệnh theo mùa, đặc biệt là các dịch bệnh mới như cúm A/H5N1, cúm A/H1N1, SARS, chân tay miệng... và dự báo sẽ có thêm nhiều bệnh mới trong những năm tới.

Hiện nay, tác động sức khỏe do sóng nhiệt gây nên đang là mối quan tâm lớn của ngành y tế Việt Nam. Ở Việt Nam, “sóng nhiệt” được hiểu là các “đợt nắng nóng” và diễn biến của sóng nhiệt ngày càng phức tạp hơn dưới ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Một nghiên cứu về sóng nhiệt do Viện Y học lao động và VSMT tiến hành năm 2013 tại Nghệ An cho thấy, sóng nhiệt có liên quan rõ rệt với tỷ lệ nhập viện của trẻ em dưới 5 tuổi do các bệnh tiêu chảy và hô hấp. Những  tháng  có  nhiều  ngày  khô  nóng  hơn (từ  tháng  6 đến  tháng  9) có  tỷ lệ  nhập viện  chung, nhập  viện  do tiêu chảy, nhập  viện  do các bệnh hô hấp cao hơn so với  khoảng thời  gian có  ít  ngày  khô  nóng  hơn.

Hậu quả của biến đổi khí hậu đối với Việt Nam là nghiêm trọng và là một nguy cơ hiện hữu đối với mục tiêu xóa đói giảm nghèo, cho việc thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ. Biến đổi khí hậu tác động đến tất cả các địa phương, vùng, miền trong cả nước nhưng với mức độ khác nhau tùy thuộc vào vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu.

http://suckhoedoisong.vn/bien-doi-khi-hau-va-benh-moi-noi-o-viet-nam-n126046.html