Bổ sung axit folic trước khi mang thai

Mang thai là hành trình kỳ diệu, nhưng cũng là giai đoạn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về thể chất và tinh thần. Trong đó, việc bổ sung axit folic (vitamin B9) trước và trong thời gian đầu mang thai đóng vai trò vô cùng quan trọng để giúp giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh ở trẻ như mắc các khuyết tật ống thần kinh, dị tật tim bẩm sinh, sứt môi, hở hàm ếch ở trẻ; thai nhi phát triển khỏe mạnh ngay từ những ngày đầu hình thành.  

Tuy nhiên, nhiều phụ nữ chưa nhận thức đầy đủ về thời điểm, liều lượng và tầm quan trọng của loại vitamin này, dẫn đến nguy cơ dị tật bẩm sinh đáng tiếc ở thai nhi đặc biệt là các dị tật liên quan đến ống thần kinh.

1. Axit folic là gì?

Axit folic là một dạng tổng hợp của folate, một loại vitamin nhóm B (B9), đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất tế bào máu, hỗ trợ quá trình phân chia tế bào và giúp hình thành hệ thần kinh trung ương của thai nhi.

 

 

2. Vì sao cần bổ sung axit folic trước khi mang thai?

- Giúp ngăn ngừa dị tật ống thần kinh: Những dị tật này xảy ra trong những tuần đầu thai kỳ (tuần 3–4), khi nhiều phụ nữ thậm chí chưa biết mình đang mang thai. Nếu thiếu axit folic trong giai đoạn này, thai nhi có thể bị các dị tật nghiêm trọng như:

                  + Tật nứt đốt sống (spina bifida)

                  + Vô sọ (anencephaly)

                  + Thoát vị não

- Giảm nguy cơ sẩy thai, sinh non, thai nhẹ cân

- Hỗ trợ hình thành tế bào máu và giảm nguy cơ thiếu máu ở mẹ bầu

- Tăng khả năng thụ thai ở phụ nữ chuẩn bị mang thai

3. Khi nào nên bắt đầu bổ sung axit folic?

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phụ nữ nên bắt đầu bổ sung ít nhất 1 tháng trước khi mang thai và duy trì trong suốt 3 tháng đầu thai kỳ  vì đây là thời điểm ống thần kinh của thai nhi phát triển mạnh mẽ nhất.

Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có kế hoạch mang thai nên bổ sung axit folic hàng ngày, bởi sự phát triển của thai nhi có thể bắt đầu trước khi bạn nhận ra mình mang thai.

 

4. Liều lượng bổ sung như thế nào là hợp lý?

Đối tượng	Liều khuyến cáo mỗi ngày
Phụ nữ chuẩn bị mang thai	400 – 600 mcg
Phụ nữ có thai	600 -800mcg
Phụ nữ từng sinh con bị dị tật ống thần kinh	4.000 mcg (theo chỉ định bác sĩ)

Tuy nhiên, lượng này còn tùy thuộc vào nhu cầu của mỗi người. Nếu người có tiền sử gia đình bị  dị tật ống thần kinh thì nên bổ sung 4.000 mcg (4 mg) axit folic mỗi ngày và hãy đến tham khám với bác sĩ để biết lượng axit folic mà mình cần trước và sau khi thụ thai. Không nên tự ý dùng liều cao nếu không có chỉ định từ nhân viên y tế.

5. Bổ sung axit folic từ đâu?

- Từ viên uống bổ sung: dễ hấp thu, liều lượng chính xác, được khuyến nghị cho phụ nữ chuẩn bị mang thai

- Từ thực phẩm: như rau xanh đậm (rau bina, cải bó xôi), gan động vật, cam, bơ, đậu lăng, ngũ cốc nguyên cám...

Tuy nhiên, axit folic trong thực phẩm dễ bị phân hủy khi nấu, nên việc bổ sung bằng viên uống vẫn cần thiết, đặc biệt khi bạn đang lên kế hoạch mang thai.

Bổ sung Acid Folic từ thực phẩm

6. Những lưu ý khi sử dụng axit folic

- Uống đều đặn mỗi ngày, tốt nhất vào buổi sáng sau ăn

- Không nên dùng đồng thời với các thuốc có thể làm giảm hấp thu axit folic (ví dụ: thuốc chống động kinh, kháng sinh…) nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ

- Không tự ý tăng liều quá mức vì có thể gây tác dụng phụ như buồn nôn, rối loạn tiêu hóa

Axit folic chỉ với một viên uống nhỏ mỗi ngày, bạn đã tạo nên nền tảng cho một thai kỳ khỏe mạnh, giúp thai nhi phát triển toàn diện và ngăn ngừa những nguy cơ dị tật đáng tiếc.

Nếu bạn đang có kế hoạch làm mẹ hãy bắt đầu quan tâm đến sức khỏe sinh sản của chính mình ngay từ hôm nay. Bắt đầu bằng một hành động đơn giản bổ sung axit folic đúng cách và đúng thời điểm./.

 

 

Ths. Nguyễn Thị Hiệp( Khoa SKSS)