Đảm bảo dinh dưỡng – Giữ vững sức khỏe sau lũ

Những ngày cuối tháng 10 năm 2025, Thành phố Huế đã trải qua trận lũ lịch sử khiến nhiều khu vực trên địa bàn bị ngập sâu, đời sống người dân gặp muôn vàn khó khăn. Sau thiên tai, vấn đề đảm bảo dinh dưỡng và an toàn thực phẩm trở nên đặc biệt quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe, phòng chống bệnh tật và giúp cộng đồng nhanh chóng phục hồi cuộc sống bình thường.  

Mưa lũ kéo dài không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn làm nguồn nước sinh hoạt và thực phẩm bị ô nhiễm, hệ thống điện và giao thông gián đoạn. Nhiều gia đình phải dùng thực phẩm khô hoặc đồ hộp trong thời gian dài, dẫn đến thiếu năng lượng và vi chất dinh dưỡng, nhất là ở trẻ em, người già và phụ nữ mang thai.
Ngoài ra, điều kiện ẩm thấp, thiếu vệ sinh còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tiêu chảy, bệnh đường ruột, cảm cúm, viêm da và ngộ độc thực phẩm. Vì vậy, việc duy trì chế độ ăn hợp lý, an toàn và đủ chất là yếu tố thiết yếu trong giai đoạn này.

Nguyên tắc dinh dưỡng an toàn trong và sau lũ

1. Lựa chọn thực phẩm phù hợp và dễ bảo quản

• Ưu tiên thực phẩm khô như gạo, mì, miến, ngũ cốc, cá khô, đậu hạt, lạc rang, sữa hộp, bánh quy dinh dưỡng.
• Tận dụng nguồn rau củ, trứng, thịt, cá sẵn có nếu còn đảm bảo chất lượng.
• Không sử dụng thực phẩm bị ngâm nước lũ, có mùi lạ, nấm mốc hoặc hết hạn sử dụng.

Ưu tiên thực phẩm khô như gạo, ngũ cốc, đồ hộp, cá khô, đậu hạt, lạc rang, bánh quy dinh dưỡng

2. Đảm bảo chế biến và bảo quản thực phẩm hợp vệ sinh

• Nấu chín kỹ, ăn ngay sau khi nấu; không để thức ăn qua đêm khi không có tủ lạnh.
• Rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi nấu hoặc ăn.
• Dụng cụ, chén bát, nồi niêu cần rửa sạch và tráng nước sôi nếu từng tiếp xúc với nước lụt.
• Rau, củ, quả cần rửa kỹ bằng nước sạch hoặc nước đun sôi để nguội, có thể ngâm nước muối loãng trước khi chế biến.

Khuyến cáo tử Bộ Y tế

3. Uống nước an toàn

• Dùng nước đóng chai hoặc nước đã đun sôi.
• Nếu nước máy hoặc giếng bị nhiễm bẩn, có thể khử khuẩn bằng Cloramin B theo hướng dẫn của ngành y tế.
• Tuyệt đối không uống nước lã, nước đục hoặc nước mưa hứng từ mái nhà bị ô nhiễm

Sử dụng nguồn nước sạch

Trong điều kiện lũ lụt, người dân cần lưu ý:

Thực phẩm phải được nấu chín kỹ trước khi ăn. Không sử dụng thực phẩm ôi thiu, nên ăn ngay sau khi nấu. Tránh ăn rau sống trong thời gian có ngập lụt.

Trong trường hợp không có điều kiện nấu nướng, nên sử dụng thực phẩm  ăn liền đóng gói như mì gói, đồ hộp và nước uống đóng chai còn nguyên vẹn.

Nước dùng cho ăn uống phải được đun sôi hoặc khử trùng. Nguồn thực phẩm cứu trợ cần có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng.

Ngập lụt kéo dài khiến thực phẩm dễ hư hỏng, nhiễm khuẩn, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và bùng phát dịch bệnh.

Khuyến cáo từ ngành Y tế

Để phòng chống các dịch bệnh thường gặp trong mùa mưa bão, ngành Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:

·         Chủ động xây dựng kết hoạch và tổ chức xử lý nguồn nước ăn uống, sinh hoạt trong và sau lũ lụt bằng các biện pháp lắng lọc, khử trùng bằng Chloramin B hoặc T hoặc đun sôi trước khi sử dụng theo hướng dẫn của cơ quan y tế địa phương.

·         Tuyệt đối không sử dụng gia súc, gia cầm, thủy sản chết bệnh hoặc chết không rõ nguyên nhân để chế biến thực phẩm.

·         Đảm bảo vệ sinh ăn uống "Ăn chín, uống chín". Rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Dụng cụ ăn uống cần được rửa sạch và nhúng nước sôi trước khi sử dụng.

·         Bảo quản lương thực đúng cách, tránh ẩm mốc, mối mọt, ngập nước, phòng chống côn trùng và động vật gây bệnh xâm nhập.

·         Thu gom rác thải, xác động vật chết, chôn lấp đúng quy định, đồng thời nạo vét, khơi thông cống rãnh nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường.

·         Phát hiện và xử lý sớm các trường hợp thực phẩm ô nhiễm, kém chất lượng hoặc không bảo đảm an toàn.

·         Tăng cường sức đề kháng cho cơ thể bằng cách bổ sung vitamin vào khẩu phần ăn hàng ngày.

·         Về vệ sinh môi trường, người dân vùng lũ cần thực hiện phương châm "nước rút đến đâu, làm vệ sinh đến đó", thu gom, xử lý xác động vật bằng vôi bột hoặc hóa chất theo hướng dẫn của Bộ Y tế, đồng thời tổ chức phun hóa chất diệt côn trùng tại các khu vực có nguy cơ.

Trong khó khăn sau thiên tai, một bữa ăn an toàn và đầy đủ dinh dưỡng chính là liều thuốc quý giúp mỗi người dân Huế phục hồi thể lực, ổn định tinh thần và sớm trở lại cuộc sống bình thường.
Hãy cùng nhau giữ gìn vệ sinh, đảm bảo dinh dưỡng và lan tỏa thông điệp:
“Ăn sạch – Uống sôi – Sống khỏe – Vượt lũ an toàn” để Huế thân yêu sớm hồi sinh – khỏe mạnh và vững vàng hơn sau cơn lũ lịch sử./.

Tài liệu tham khảo

1.      Bộ Y tế (2020). Hướng dẫn đảm bảo an toàn thực phẩm trong mùa mưa lũ. Hà Nội.

2.      Viện Dinh dưỡng Quốc gia (2022). Dinh dưỡng hợp lý trong tình huống khẩn cấp và thiên tai.

               3.        Báo Sức khỏe & Đời sống (2025, 9/10).Ăn uống trong mùa mưa lũ cần lưu ý gì?

Hình ảnh minh họa

Trần Thị Mỹ Hạnh (Khoa PCBKLN-DD)