Hưởng ứng Ngày Quốc tế chấm dứt Rò sản khoa - 23/5.

     Ngày 23/5 hàng năm, là “Ngày Quốc tế chấm dứt tình trạng Rò sản khoa” với mục đích nâng cao nhận thức của cộng đồng thế giới và kêu gọi các quốc gia, các tổ chức quan tâm tạo ra sự hỗ trợ bổ sung cần thiết và bảo vệ quyền tiếp cận công bằng dịch vụ y tế cho những phụ nữ bị ảnh hưởng về bệnh rò sản khoa.    

     Năm 2003, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) và các đối tác đã phát động Chiến dịch toàn cầu và lấy ngày 23/5 hằng năm là “Ngày Quốc tế chấm dứt tình trạng Rò sản khoa”, phù hợp với các mục tiêu quốc tế về cải thiện sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh. Mục đích làm cho tình trạng Rò sản khoa trở nên hiếm gặp ở các nước đang phát triển và ở các nước phát triển. Năm 2018, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết chấm dứt tình trạng này vào năm 2030. Việc chấm dứt Rò sản khoa trên toàn cầu đòi hỏi sự lãnh đạo chính trị mạnh mẽ, sự can thiệp mang tính chiến lược và cấp bách, tăng cường đáng kể nguồn lực và sự hợp tác giữa các chính phủ, đối tác, xã hội dân sự, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, phụ nữ và cộng đồng.

     Lỗ rò sản khoa được hình thành và phát triển trong kênh sinh nở. Rò sản khoa là một lỗ nằm giữa âm đạo và trực tràng, niệu quản hoặc bàng quang, nó hình thành do quá trình chuyển dạ kéo dài, tắc nghẽn mà không được điều trị y tế kịp thời. Cơ chế cơ bản là máu kém đến khu vực bị ảnh hưởng trong một thời gian dài, gây ra tình trạng thiếu lưu lượng máu khiến mô bị chết hoặc hoại tử. Với tình trạng này phụ nữ khi bị Rò sản khoa thì nước tiểu, phân hoặc cả hai, bị són/rò rỉ và nó có thể dẫn đến tình trang tiểu tiện hoặc đại tiện không tự chủ và thường kéo theo các vấn đề y tế mãn tính.

     Các biến chứng có thể bao gồm trầm cảm, thai chết lưu, vô sinh và cô lập với xã hội. Theo UNFPA, 90% các trường hợp mang thai liên quan đến Rò sản khoa đều kết thúc bằng thai chết lưu. Các yếu tố rủi ro bao gồm chuyển dạ bị tắc nghẽn, tiếp cận chăm sóc y tế kém, suy dinh dưỡng và mang thai ở tuổi vị thành niên…

     Chẩn đoán thường dựa trên các triệu chứng và có thể được hỗ trợ bằng cách sử dụng xanh methylen. Lỗ rò sản khoa gần như hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng cách sử dụng phương pháp mổ lấy thai thích hợp. Nếu được phát hiện và điều trị sớm, việc sử dụng ống thông tiểu có thể giúp chữa lành và có thể điều trị bằng phẫu thuật. Lỗ rò sản khoa rất hiếm khi xảy ra ở các nước phát triển, bệnh thường hay gặp ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, nó được coi là một căn bệnh của nghèo đói.

     UNFPA dẫn đầu Chiến dịch toàn cầu chấm dứt bệnh Rò sản khoa, kêu gọi các quốc gia trên toàn cầu nỗ lực nhằm thay đổi cuộc sống của phụ nữ và trẻ em gái dễ bị tổn thương. Đồng thời nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết, cung ứng dịch vụ giải quyết tình trạng Rò sản khoa một cách toàn diện, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ. Quan tâm đến quyền tiếp cận công bằng, tái hòa nhập xã hội và đầu tư bền vững vào hệ thống chăm sóc sức khỏe. Cam kết phòng ngừa và điều trị toàn diện bệnh Rò sản khoa, bao gồm phẫu thuật tái tạo, tái hòa nhập và phục hồi chức năng xã hội. Mặc dù Rò sản khoa đã có tiến triển, nhưng việc loại bỏ bệnh vào năm 2030 đòi hỏi các quốc gia phải hành động mạnh mẽ hơn, nhanh hơn và được triển khai liên tục, hiệu quả.

     Rò sản khoa có thể phòng ngừa được, phần lớn có thể tránh được bằng cách trì hoãn độ tuổi mang thai lần đầu, chấm dứt các tập tục truyền thống có hại và tiếp cận kịp thời với dịch vụ chăm sóc sản khoa. Điều cấp thiết hơn bao giờ hết là phải kêu gọi cộng đồng quốc tế hưởng ứng “Ngày Quốc tế chấm dứt rò sản khoa”. Thúc đẩy việc phát hiện, theo dõi và giám sát bệnh nhân bị Rò sản khoa, tăng cường nâng cao nhận thức và hành động hướng tới chấm dứt Rò sản khoa vào năm 2030.

     Các dấu hiệu và triệu chứng của lỗ Rò sản khoa bao gồm:

     - Đầy hơi, tiểu tiện hoặc đại tiện không tự chủ, có thể liên tục hoặc chỉ xảy ra vào ban đêm.

     - Dịch tiết âm đạo có mùi hôi.

     - Nhiễm trùng đường âm đạo hoặc đường tiết niệu được lặp đi lặp lại.

     - Kích thích hoặc đau ở âm đạo hoặc các khu vực xung quanh.

     - Đau rát, chảy máu khi quan hệ tình dục.

     Phòng ngừa lỗ Rò sản khoa

     Rò sản khoa có thể ngăn ngừa được bằng cách chăm sóc y tế và lời khuyên thích hợp. Tuy nhiên, đây là một bệnh của các nước nghèo, có những sự bất bình đẳng trong xã hội. Vì vậy, sự cần thiết phải đảm bảo việc thực hiện các quyền của người phụ nữ và khả năng tiếp cận dịch vụ bảo vệ sức khỏe. Thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, tạo cơ hội tiếp cận bình đẳng hơn với các hệ thống y tế cho phụ nữ. Phẫu thuật tái tạo là phương pháp điều trị hiệu quả nhất để khắc phục hậu quả của rò sản khoa…

 

 

Chí Hùng (Tổng hợp).