Hưởng ứng "Ngày Thế giới không thuốc lá" và "Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá"

Hưởng ứng "Ngày Thế giới không thuốc lá" và "Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá" Hàng năm, ngày 31/5 là “Ngày Thế giới không thuốc lá” (World No Tobacco Day), và từ ngày 25-31/5 cũng là “Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá”. Năm 2025 Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đưa ra chủ đề "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo” với mục tiêu nhằm phơi bày chiến thuật quảng cáo sai sự thật của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới, làm gây sự hiểu lầm thuốc lá là sản phẩm không có hại nhằm thu hút người sử dụng đặc biệt là giới trẻ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe cộng đồng, bởi nó gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu. Trong đó, có khoảng 7 triệu ca tử vong do sử dụng thuốc lá trực tiếp và khoảng 1,2 triệu ca không hút thuốc lá nhưng bị ảnh hưởng bởi khói thuốc lá thụ động.

Thế nhưng, ngành Công nghiệp thuốc lá thế giới vẫn đang âm thầm đánh lừa người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ bằng cách tiếp thị các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử/thuốc lá nung nóng, với thông điệp cho rằng đây là lựa chọn “an toàn hơn”, "sản phẩm giảm hại”. Thuốc lá điện tử/thuốc lá nung nóng vẫn chứa chất nicotine gây nghiện và hàng trăm chất hóa học độc hại khác, gây ảnh hưởng đến phổi, tim mạch và sự phát triển não bộ. Có thể khẳng định rằng, không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá nào và không có mức độ tiếp xúc nào đối với thuốc lá được coi là an toàn cho sức khoẻ bao gồm các loại: thuốc điếu, thuốc lào, xì gà, thuốc lá nung nóng/thuốc lá điện tử, thuốc lá tự cuốn, thuốc lá tẩu và các sản phẩm thuốc lá không khói.

 

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tổ chức truyền thông lưu động hưởng ứng Ngày Thế không thuốc lá 31/5

Theo ước tính của WHO, tại Việt Nam thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm. Trong đó 84.500 người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc chủ động và 18.800 người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Việc sử dụng thuốc lá đang gây ra gánh nặng nghiêm trọng và ngày càng gia tăng về bệnh tật và tử vong sớm, cũng như chi phí y tế. Thiệt hại kinh tế do thuốc lá ước tính là 108 nghìn tỷ đồng mỗi năm (tương đương 1,14% GDP). Con số này lớn hơn gấp 5 lần so với đóng góp của nguồn thu thuế thuốc lá cho ngân sách quốc gia.

Tại Việt Nam, theo điều tra của Hiệp định chung về thương mại dịch vụ thuộc hệ thống WTO và Điều tra quốc gia yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS), tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu của nam giới trưởng thành (15 tuổi trở lên) tuy có giảm, nhưng vẫn còn ở mức cao năm 2021 (41,1%). Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở người trưởng thành năm 2015 là 0,2%; năm 2020 là 3,6%. Tỷ lệ cao nhất tập trung ở nhóm tuổi 15-24 (7,3%), nhóm tuổi 25 - 44 (3,2%), nhóm tuổi 45 - 64 tuổi (1,4%).

WHO đưa ra chủ đề: "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo” trong “Ngày Thế giới không thuốc lá” năm 2025, với mục đích chỉ trích và phơi bày các cách thức mà các tập đoàn thuốc lá trên thế giới sử dụng để quảng bá, tiếp thị các sản phẩm gây nghiện cũng như chỉ rõ các chiêu thức quảng cáo hoàn toàn sai sự thật, lừa dối mọi người, làm cho các sản phẩm thuốc lá trở nên hấp dẫn hơn, đặc biệt là đối với trẻ em và thanh thiếu niên.

Trên toàn cầu, Ngành công nghiệp thuốc lá bán hàng nghìn tỷ điếu thuốc lá mỗi năm. Ngoài thuốc lá điếu thông thường, các sản phẩm thuốc lá điện tử/ thuốc lá nung nóng và túi nicotine được các công ty quảng bá với tên gọi là "sản phẩm giảm hại". Điều này đã làm cho nhiều người, đặc biệt là giới trẻ hiểu lầm rằng thuốc lá điện tử/thuốc lá nung nóng không có hại, không gây nghiện. Liệu rằng các sản phẩm này có đúng như quảng bá là “AN TOÀN HƠN”, “SẢN PHẨM GIẢM HẠI” ??? - Câu trả lời chắc chắn là “KHÔNG, KHÔNG và KHÔNG”!

Bên cạnh việc quảng bá sản phẩm gây nhầm lẫn, một số tổ chức liên minh với các tập đoàn thuốc lá có tên gọi của tổ chức giống như tên của các tổ chức hoạt động phòng, chống tác hại thuốc lá, cụ thể như: “Tổ chức Hành động toàn cầu chấm dứt hút thuốc lá”, “Quỹ xóa bỏ lao động trẻ em trong trồng thuốc lá”, “Quỹ vì một thế giới không khói thuốc” của Tập đoàn Philip Morris nhưng thực chất các quỹ này có sự liên kết chặt chẽ với các công ty thuốc lá. Về hoạt động của “Quỹ vì một thế giới không khói thuốc”, WHO nêu rõ quan điểm rằng đây là quỹ do Tập đoàn Philip Morris tài trợ, có mâu thuẫn về lợi ích với công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng. WHO khuyến nghị các nước và các cán bộ Y tế không hợp tác với “Quỹ vì một thế giới không khói thuốc” của Tập đoàn Philip Morris.

Chiến dịch truyền thông hưởng ứng “Ngày Thế giới Không Thuốc lá” 31/5 và “Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá” từ ngày 25-31/5 hàng năm được WHO và Bộ Y tế kêu gọi các nước trên toàn thế giới và mọi đối tượng/thành phần trên toàn quốc cùng: Chung tay thực hiện vì một môi trường không khói thuốc lá, không bệnh tật vì thuốc lá và vì một tương lai trong lành, khỏe mạnh hơn. Hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá, để bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng, hãy nói không với thuốc lá.

- Không sử dụng bất kỳ sản phẩm thuốc lá hay nicotine nào, kể cả thuốc lá điện tử/thuốc lá nung nóng.

- Bảo vệ bản thân và người chung quanh mình tránh tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động trong mọi không gian sống.

- Không tin vào quảng cáo đánh lừa và cùng lan toả lối sống lành mạnh, không khói thuốc./.

 

 

Phương Huy ( Tổng hợp)