Fanpage
Youtube
Điểm báo từ ngày 19 đến ngày 25 tháng 3 năm 2019
25/03/2019
0
Điểm báo từ ngày 19 đến ngày 25 tháng 3 năm 2019
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Thanh toán bệnh lao, cần sự vào cuộc của toàn hệ thống
Suckhoedoisong.vn - Mặc dù, Việt Nam là quốc gia được thế giới đánh giá hiệu quả trong phòng chống lao, nhưng đến nay vẫn còn 120.000 người mắc lao mới và 12.000 người chết vì bệnh lao, bằng 1,5 lần số người chết vì tai nạn giao thông. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, bệnh lao tuy lây nhiễm nhưng không đáng sợ, để tiến tới chấm dứt bệnh lao vào năm 2030, cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.
Ngày 23/3, tại Hà Nội, Bộ Y tế, Chương trình chống lao Quốc gia tổ chức sự kiện hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao (24/3), sơ kết 5 năm triển khai Chiến lược Quốc gia phòng , chống lao và Phát động chương trình hành động quốc gia chấm dứt bệnh lao đến năm 2030.
Tham dự hội nghị có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam, Bộ trưởng Bộ Y tế PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến cùng hàng trăm đại biểu đại diện cho Văn phòng Chính phủ, các Bộ, Ban, ngành, đoàn thể Trung ương, UBND, Sở Y tế, Chương trình chống lao các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các đối tác trong nước và quốc tế.
Tại Việt Nam chủ đề của Ngày Thế giới phòng, chống lao năm nay là “ Đã đến lúc cùng hành động để chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam vào năm 2030”, với mục tiêu cụ thể là vào năm 2030, với dân số 100 triệu thì cả nước chỉ còn 1.000 người mắc lao mỗi năm.
19% số người mắc lao chưa được phát hiện
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết, mỗi năm có 10 triệu người mới nhiễm bệnh, 1,6 triệu người chết vì bệnh lao. Mặc dù, Việt Nam là quốc gia được thế giới đánh giá hiệu quả trong phòng chống lao, nhưng đến nay vẫn còn 120.000 người mắc lao mới và 12.000 người chết vì bệnh lao, bằng 1,5 lần số người chết vì tai nạn giao thông.
Trên thế giới, cứ 100 người nhiễm bệnh lao thì chỉ có 61 người được phát hiện, ở Việt Nam tỷ lệ này cao hơn, cứ 100 người nhiễm bệnh thì có tới 81 người được phát hiện. Tuy nhiên, hiện vẫn còn tới 19% số người mắc bệnh lao chưa được phát hiện. Việc phát hiện và điều trị sớm vô cùng quan trọng và có tính quyết định.
Phó Thủ tướng nhận định, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực và đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ trong phòng chống bệnh lao, đã hình thành một hệ thống phòng chống căn bệnh này với sự tham gia không chỉ của ngành y tế mà sự tham gia của các tổ chức xã hội. Phó Thủ tướng chỉ rõ, thực tế là trước đây, nhiều người cho rằng, bệnh lao là bệnh lây nhiễm, thường giấu bệnh. Thậm chí có những cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức khi có nhân viên bị bệnh lao đã cách ly, hoặc không cho người lao động tiếp tục công việc. Nhưng đến nay, sự phân biệt, e ngại đó đã giảm đi nhiều.
“Điều mà chúng ta làm được là chuyển biến được nhận thức của cộng đồng… Bệnh lao lây nhiễm nhưng không đáng sợ”, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nói. Với người bệnh, không chỉ cần sự quan tâm của nhân viên y tế mà cần sự hỗ trợ của cả cộng đồng, cả hệ thống chính trị, làm sao người dân nhận thức, thấy mình bị bệnh phải đi khám, được điều trị theo lộ trình liên tục để không bị kháng, nhờn thuốc, đặc biệt cần sự hỗ trợ của cộng đồng, nơi làm việc, nơi sống của người bệnh.
Y tế cần có bước phát triển đột phá đạt mục tiêu chấm dứt bệnh lao
TS. Kidong Park, Trưởng đại diện Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam cho rằng, Việt Nam đang trên con đường chấm dứt bệnh lao. Việt Nam đã hội tụ đầy đủ các yếu tố để chấm dứt bệnh lao vào năm 2030. Tuy nhiên, Việt Nam cần duy trì bền vững tất cả những điều kiện hiện nay. Đồng thời, thách thức vô cùng quan trọng trong đó là sự vào cuộc và hưởng ứng của cộng đồng, chủ động tham gia tìm kiếm dịch vụ khám và điều trị bệnh lao, vượt qua mọi rào cản từ cả phía người bệnh cũng như thầy thuốc và xã hội.
Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và cho rằng, cần củng cố mạng lưới hệ thống y tế từ trung ương đến tỉnh, huyện, xã để giúp phát hiện và điều trị sớm bệnh lao. Bên cạnh đó, mặc dù cán bộ làm công tác phòng chống lao đã phát triển mạnh về số lượng và chất lượng, nhưng vẫn chưa đáp ứng được, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, nên cần tăng cường y tế cơ sở.
Bộ trưởng Y tế cho hay, hiện nay bệnh lao đã có thuốc đặc trị, nhưng tỷ lệ phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ, theo dõi kháng lao …. cần có bước phát triển đột phá để sớm đạt mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.
Hiện nay, bệnh lao vẫn là một trong các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên thế giới. Mỗi ngày, khoảng 4.500 người tử vong vì căn bệnh trên, và có đến gần 30.000 người nhiễm bệnh. Tại Việt Nam, nước ta vẫn nằm trong top 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới, đứng thứ 16 về số người lao cao và đứng thứ 15 gánh nặng lao kháng đa thuốc. Trong đó, 64% bệnh nhân lao thường và 98% bệnh nhân lao kháng thuốc phải chịu gánh nặng chi phí thảm họa. 70% người mắc lao ở trong độ tuổi lao động. vì vậy, lao thực sự là một vấn đề ảnh hưởng đến kinh tế từng gia đình.
Nhân dịp này, nhằm vận động nhân dân cả nước ủng hộ, giúp đỡ người bị bệnh lao vượt qua bệnh tật, hòa nhập cộng đồng, Bệnh viện Phổi Trung ương, Chương trình Chống lao Quốc gia đã phát động nhắn tin ủng hộ “Quỹ hỗ trợ người bệnh chiến thắng bệnh lao”. Qua cổng thông tin nhân đạo Quốc gia 1400, mỗi tin nhắn của quý thính giả sẽ ủng hộ 18 nghìn đồng giúp hỗ trợ người bệnh chiến thắng bệnh lao.
Y tế tiếp tục đổi mới, minh bạch, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh
Tại cuộc họp giao ban khối y tế diễn ra cuối tuần qua, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu trong thời gian tới, Bộ Y tế tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh, bảo đảm đủ vắc-xin, không được chủ quan để xảy ra dịch bệnh như sởi, sốt xuất huyết...
Đồng thời, ngành y tế tiếp tục tinh thần đổi mới, công khai, minh bạch, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, bảo đảm môi trường y tế, BV sạch sẽ, an toàn, văn hóa... đem lại sự hài lòng nhất cho người bệnh.
Nâng cao chất lượng dịch vụ để giảm người Việt Nam đi nước ngoài chữa bệnh
Tại cuộc họp, nói về sự phối hợp với Bộ Y tế, PGS.TS. Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam cho biết, các hội chuyên ngành, cấp hội địa phương trực thuộc Tổng hội đã triển khai nhiều hoạt động truyền thông về sức khỏe; tư vấn, góp ý, phản biện một số văn bản chính sách, pháp luật; tham gia đánh giá chất lượng hơn 40 BV; tổ chức các hội nghị khoa học, tập huấn về y đức, y nghiệp cho gần 4.000 người...
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cũng chia sẻ thêm về một số vấn đề của ngành hiện nay như giải pháp để giảm quá tải BV một cách bền vững thông qua đầu tư mạnh hơn y tế tuyến dưới để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám, chữa các bệnh thông thường cho người dân. Các BV tuyến trên tập trung phát triển kỹ thuật, nâng cao chất lượng dịch vụ, chăm sóc sức khỏe toàn diện để giảm người Việt Nam đi khám, chữa bệnh ở nước ngoài.
“Khó khăn nhất của Bộ Y tế hiện nay là ứng dụng công nghệ thông tin, đây là lĩnh vực Bộ sẽ đẩy mạnh để hoàn thành kết nối các cơ sở cung ứng thuốc, BV, lập hồ sơ điện tử quản lý sức khỏe cá nhân...” - Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nói.
Trước hết, trong lĩnh vực y tế dự phòng, Bộ trưởng Bộ Y tế phải có văn bản gửi Giám đốc các Sở Y tế địa phương tham mưu HĐND, UBND dành đủ ngân sách cho y tế dự phòng theo đúng nghị quyết của Quốc hội, ban hành gấp danh mục các dịch vụ y tế dự phòng.
Về y tế cơ sở, Bộ Y tế tiếp tục đẩy mạnh lập hồ sơ sức khỏe điện tử, tăng giá dịch vụ y tế cơ sở, chất lượng tủ thuốc, nhất là thuốc điều trị các bệnh không lây nhiễm. Theo Phó Thủ tướng, bên cạnh tăng cường y tế cơ sở, phát triển BV vệ tinh để giảm quá tải, Bộ Y tế cần nhân rộng mô hình hẹn giờ khám, đặc biệt đẩy mạnh liên thông kết quả xét nghiệm giữa các BV. “Làm sao có cơ chế để các BV lớn có các khoa, trung tâm khám sức khỏe riêng”, Phó Thủ tướng gợi ý thêm.
Đánh giá cao kết quả thu được từ việc đấu thầu tập trung quốc gia giúp giảm giá thuốc, Phó Thủ tướng cho rằng cần đổi mới hơn nữa, khắc phục hạn chế, để đến năm 2020 giá thuốc của Việt Nam thấp bằng Malaysia, nước có giá thuốc thấp nhất ASEAN. Kiên quyết thực hiện việc liên thông các nhà thuốc, từ đó củng cố một bước chất lượng bảo quản, phân phối thuốc, góp phần thực hiện Đề án Tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn phấn đấu đến năm 2020, 100% thuốc kháng sinh phải bán theo đơn.
Cần có cơ chế tháo gỡ để các BV lớn tham gia đào tạo nhân lực y tế
Phó Thủ tướng cũng nhắc Bộ Y tế, trong triển khai các dự án xây dựng cơ sở vật chất, phải chỉ đạo các BV lớn, trong đó có cơ sở 2 của BV Bạch Mai, Việt Đức tại Hà Nam, khẩn trương đưa vào sử dụng bảo đảm chất lượng tốt. Đây là hai dự án được tạo điều kiện rất thuận lợi về vốn, đất, hoàn toàn được giao cho Bộ Y tế thực hiện. Gắn với đó xây dựng cơ chế để hai BV này có quyền tự chủ để khai thác tốt cơ sở vật chất được đầu tư...
Liên quan đến đào tạo nhân lực y tế, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế khẩn trương chuẩn bị nghị định đào tạo nhân lực y tế ngay sau Luật Giáo dục đại học có hiệu lực từ 1/7/2019. Trong đó, thay đổi căn bản là việc đào tạo ngành y được chia làm hai giai đoạn: Cử nhân y khoa 4 năm, bác sĩ thêm 2 năm và 18 tháng thực hành bắt buộc. Chương trình dạy trong các trường y cũng phải đổi mới ngay nếu không sẽ bị chậm.
Ngoài các trường đại học, viện nghiên cứu, Bộ Y tế cần có cơ chế tháo gỡ cho BV lớn như Bạch Mai, Việt Đức, Chợ Rẫy... tham gia đào tạo bác sĩ.
Trong ứng dụng công nghệ thông tin, Phó Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần chủ động triển khai, “khó đâu gỡ đấy”, đồng thời Bộ Y tế tích cực tham gia vào đề án Hệ tri thức Việt số hóa với mô-đun về y tế trong đó có phân hệ phổ biến kiến thức y học cho người dân, vệ sinh an toàn thực phẩm.
Qua sự phối hợp của Bộ Y tế với Mặt trận Tổ quốc, Hội Nông dân, Hội LHPN trong công tác bảo đảm VSATTP, Phó Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hệ thống thông tin báo cáo về VSATTP, vừa cải cách hành chính, vừa phân tích, quản lý rủi ro kịp thời... (Sức khỏe & Đời sống, trang 3).
Dựa vào kết quả ELISA kháng thể (+) không thể khẳng định hiện đang mắc bệnh ấu trùng sán lợn
Bệnh sán dây, ấu trùng sán lợn gặp ở nhiều nơi trên thế giới, người mắc bệnh thường liên quan đến tập quán ăn uống, ăn thịt lợn chưa nấu chín. Ở Việt Nam, bệnh xuất hiện ở tất cả các vùng miền, các tỉnh thành. Theo số liệu được báo cáo của các cơ sở điều trị đến nay, có ít nhất 55 tỉnh, thành có trường hợp bệnh sán dây,ấu trùng sán lợn. Bệnh ấu trùng sán lợn do ăn phải thức ăn bị ô nhiễm có nhiễm trứng sán dây lợn hoặc ấu trùng sán lợn (như thịt lợn gạo) chưa được nấu chín kỹ. Thông thường, ấu trùng sán lợn sẽ chết khi được đun nấu ở nhiệt độ 750 C trong vòng 5 phút hoặc đun sôi trong vòng 2 phút.
Để chẩn đoán có phải đang mắc bệnh sán dây, ấu trùng sán lợn hay không ngoài việc xét nghiệm cần dựa vào các biểu hiện triệu chứng bệnh như: đi ngoài ra đốt sán, rối loạn tiêu hóa, đau bụng kéo dài,... Như vậy việc chẩn đoán HIỆN TẠI có đang mắc bệnh ấu trùng sán lợn hay không cần dựa vào nhiều yếu tố vì xét nghiệm ELISA kháng thể dương tính có thể do đã bị phơi nhiễm bệnh thời gian trước đó. Bệnh ấu trùng sán lợn được điều trị khỏi bằng các thuốc Praziquantel và Albendazole. Người bệnh cần được chẩn đoán sớm và điều trị để tránh bệnh lây lan ra cộng đồng.
Trong một vài ngày qua, có nhiều cháu nhỏ ở huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh đã được gia đình đưa đến Viện Sốt rét Ký sinh trùng Côn trùng Trung ương và Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương để khám xác định bệnh ấu trùng sán lợn. Tuy vậy, các gia đình cũng không nên quá hoang mang, lo lắng vì chỉ những trường hợp nào đã khẳng định đang mắc bệnh thì mới cần điều trị. Đồng thời việc chẩn đoán chính xác nguồn lây truyền, đường lây cần có các điều tra, đánh giá dịch tễ cẩn thận, rõ ràng, chính xác đảm bảo khách quan dựa trên các bằng chứng khoa học.
Để chủ động phòng bệnh sán dây và ấu trùng sán lợn, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo người dân:
- Thực hiện ăn chín, uống chín, ăn các thức ăn đã được nấu chín kỹ, chế biến hợp vệ sinh.
- Không sử dụng thịt lợn ốm để chế biến thực phẩm. Không ăn thịt lợn tái, chưa nấu chín, nem chua sống, (nguy cơ nhiễm sán dây trưởng thành), rau sống không đảm bảo vệ sinh (nguy cơ mắc bệnh ấu trùng sán lợn).
- Quản lý phân tươi, nhất là ở những vùng có người nhiễm sán dây lợn trưởng thành. Sử dụng hố xí hợp vệ sinh. Không nuôi lợn thả rông.
- Người có sán trưởng thành trong ruột phải được điều trị, không phóng uế bừa bãi
Ban biên tập Trang thông tin điện tử - Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Ô nhiễm bụi mịn PM2,5 trong không khí nguy hại thế nào đối với sức khỏe?
Suckhoedoisong.vn - Trước thông tin ô nhiễm không khí, đặc biệt là ô nhiễm do bụi mịn PM2,5 được giới chuyên gia gọi là "sát thủ thầm lặng và toàn diện" vì không chừa một ai do bụi xâm nhập cơ thể suốt 24 giờ khi chúng ta hít thở khiến nhiều người lo lắng.
Để tìm hiểu rõ hơn nguyên nhân gây ô nhiễm bụi mịn và mối nguy hại tới sức khỏe này, phóng viên Báo Sức khỏe&Đời sống đã có cuộc trao đổi với TS. Trần Thị Tuyết Hạnh, Giảng viên Sức khỏe Môi trường, Trường Đại học Y tế công cộng xung quanh về vấn đề này.
PV: Là một giảng viên Sức khỏe Môi trường, xin TS cho biết, bụi PM2,5 là gì?
TS. Trần Thị Tuyết Hạnh:Theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về Chất lượng Không khí Xung quanh (QCVN05:2013) của Bộ Tài Nguyên và Môi trường thì bụi PM2,5 là tổng các hạt bụi lơ lửng có đường kính động học nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 micromet. Đây là những hạt bụi có kích thước rất nhỏ. Để dễ hình dung chúng ta hãy so với kích thước đường kính của 1 sợi tóc, thường là 50-70 micromet, nghĩa là đường kính của bụi PM2,5 nhỏ chưa đến 1/30 lần đường kính của sợi tóc.
PV: Vậy thưa TS, bụi PM2,5 này hầu hết sinh ra từ đâu?
TS. Trần Thị Tuyết Hạnh: Bụi trong không khí nói chung và bụi PM2.5 thường phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, ví dụ từ khí thải của các phương tiện giao thông, hoạt động của các nhà máy công nghiệp, hoạt động xây dựng, đốt rơm rạ trong nông nghiệp, các hoạt động sinh hoạt tại các hộ gia đình (đặc biệt là đun nấu và sưởi ấm bằng than, củi), từ khói thuốc lá…
Ví dụ ở Hà Nội mật độ giao thông ngày càng gia tăng và những năm gần đây cả thành phố như một đại công trường xây dựng khổng lồ nên tình trạng ô nhiễm bụi PM2.5 ngày càng nghiêm trọng. Theo thống kê của Sở Xây dựng Hà Nội 2017 thì trên địa bàn thành phố có trên 1.000 công trường xây dựng lớn, nhỏ thi đang công và mỗi tháng có hơn 10.000m2 đường bị đào xới để triển khai các công trình hạ tầng kỹ thuật. Xe chở các vật liệu xây dựng không được che chắc cẩn thận làm rơi vãi đất, cát xuống đường cũng là nguồn phát sinh bụi. Ngoài ra trên thế giới bụi PM2.5 cũng có thể có nguồn gốc từ núi lửa, bão bụi, cháy rừng…
PV: Trước tình trạng ô nhiễm môi trường, rất nhiều người lo lắng ảnh hưởng đến sức khỏe nhất là ngày càng nhiều người mắc ung thư, vậy thưa TS, bụi PM2,5 ảnh hưởng tới sức khỏe như thế nào?
TS. Trần Thị Tuyết Hạnh: Bụi PM2,5 được đánh giá là tác nhân ô nhiễm không khí có ảnh hưởng tiêu cực nhất tới sức khoẻ con người. Vì có kích thước rất nhỏ nên bụi PM2,5 rất nguy hiểm, có khả năng lắng đọng, thẩm thấu và đi sâu vào tận các phế nang trong phổi và vào máu. Mỗi ngày chúng ta hít thở khoảng 10.000 lít không khí hoặc hơn tuỳ vào lứa tuổi và hoạt động thể lực. Do đó nếu nồng độ bụi PM2,5 trong không khí cao thì mức phơi nhiễm hàng ngày là lớn và tăng nguy cơ bị các vấn đề sức khoẻ cấp tính và mãn tính. Đã có nhiều nghiên cứu được thực hiện trên thế giới cho thấy phơi nhiễm với bụi PM2,5 tăng nguy cơ bệnh tật và tử vong. Ví dụ phơi nhiễm với bụi PM2,5tăng nguy cơ mắc hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), viêm phổi, các chứng bệnh hô hấp, tim mạch, tiểu đường và ung thư phổi.
Theo một nghiên cứu của GS Christopher J L Murray và các cộng sự đăng trên tạp chí khoa học Lancet năm 2016, ô nhiễm không khí (trong đó có ô nhiễm bụi PM2,5) là nguyên nhân của 7 triệu ca tử vong hàng năm trên thế giới. Ô nhiễm không khí là nguyên nhân của 19% ca tử vong do bệnh tim mạch, 24% ca tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ, 21% ca tử vong do đột quỵ và 23% ca tử vong do ung thư. Những nguyên nhân chính gây tử vong do ô nhiễm không khí là đột quỵ, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, ung thư và các bệnh nhiễm trùng hô hấp.
PV: Vậy làm thế nào để người dân biết không khí đang bị ô nhiễm thưa TS?
TS. Trần Thị Tuyết Hạnh: Ô nhiễm không khí thường được đánh giá cả ô nhiễm hạt gồm bụi lơ lửng, bụi mịn PM2,5, bụi PM10 và cả các chất khí SO2, NO2, CO, O3, CO, VOCs (các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi)… Người dân sống ở các thành phố lớn ví dụ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh nơi có mật độ giao thông cao, nhiều công trình xây dựng và nhiều nhà máy… nên có nguy cơ bị phơi nhiễm với bụi PM2,5 và các chất ô nhiễm không khí.
Để biết mức ô nhiễm không khí do bụi PM2,5 người dân có thể theo dõi chỉ số chất lượng không khí (viết tắt là AQI) ở trên phần mềm Airvisual cài miễn phí trên điện thoại hoặc xem kết quả quan trắc môi trường không khí trên trang web về vấn đề môi trường (ví dụ trang moitruongthudo.vn) và bản tin dự báo thời tiết.
Hiện nay, sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã có trang web cung cấp thông tin của 10 trạm quan trắc không khí tự động, cung cấp số liệu chất lượng không khí AQI PM2,5 và đồng thời có cả số liệu chất lượng không khí cho PM10 và các chất khí NO2, SO2 và CO. Tuy nhiên, cần lưu ý là chỉ số chất lượng không khí AQI chỉ đại diện cho chất lượng không khí ở xung quanh khu vực đặt trạm quan trắc và giá trị của chỉ số cũng thay đổi các giờ trong ngày và các ngày trong tuần.
Ngoài ra các trạm quan trắc đặt tại Hà Nội và nhiều trạm quan trắc ở các thành phố trên thế giới trong hệ thống phần mềm Airvisual chỉ báo cáo chất lượng không khí theo chỉ số AQI đối với bụi PM2,5 nên chưa phản ánh toàn diện chất lượng không khí.
PV: Có thể nói bụi mịn gây nguy hại cho sức khỏe của con người, vậy trước mắt làm sao để mỗi người dân có thể tự bảo vệ sức khỏe trước tác hại của ô nhiễm không khí, thưa TS?
TS. Trần Thị Tuyết Hạnh: Người dân sống ở các thành phố lớn, đặc biệt là tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh nên chủ động dự phòng tác hại của ô nhiễm không khí. Với những ngày hoặc các thời điểm trong ngày khi chỉ số AQI kém, xấu đến nguy hại (thể hiện bằng màu cam, đỏ, tím, nâu) thì chúng ta nên giảm các hoạt động thể lực, hạn chế ra đường đặc biệt là giờ cao điểm và nếu phải ra ngoài đường thì nên sử dụng khẩu trang loại tốt có thể lọc bụi PM2,5. Những người nhạy cảm ví dụ người già, trẻ em, phụ nữ mang thai, bệnh nhân mắc bệnh hen, COPD, các bệnh tim mạch… thì càng cần đặc biệt chú ý hơn.
Ngoài ra, cũng cần nhấn mạnh rằng chúng ta không chỉ bị tác động bởi ô nhiễm không khí xung quanh mà ô nhiễm không khí trong nhà cũng rất đáng lo ngại. Phần lớn thời gian chúng ta ở trong nhà (tại gia đình và nơi làm việc), do đó để giảm thiểu nguy cơ và bảo vệ sức khoẻ trước ô nhiễm không khí trong nhà, chúng ta nên:
-Hàng ngày nếu chất lượng không khí ngoài trời tốt thì nên mở cửa sổ để thông gió đảm bảo thoáng khí giúp giảm nồng độ bụi, chất ô nhiễm không khí tích tụ trong nhà và không hình thành nấm mốc.
-Không được hút thuốc trong nhà.
-Nên hạn chế thắp hương đốt vàng mã.
-Thường xuyên vệ sinh trong nhà sạch sẽ để loại bỏ bụi, vi sinh vật, nấm mốc gây bệnh.
-Trồng một số loại cây trong và xung quanh nhà có khả năng “làm sạch” không khí.
-Không nên sử dụng chất đốt sinh khối (than, củi, rơm rạ). Nếu sử dụng thì nên dùng bếp lò không khói và mở cửa cho thông thoáng.
-Không nên đốt than để sưởi ấm trong mùa đông trong phòng kín để tránh ngộ độc khí CO.
-Không nên đi giày dép bẩn vào trong nhà.
Xin trân trọng cảm ơn TS!
Khánh Mai ( thực hiện)
Còn nhiều rào cản trong hiến tặng mô, tạng
Nhu cầu ghép mô, tạng hiện nay ở nước ta là rất lớn. Mỗi năm có thêm hàng nghìn người bệnh cần nguồn tạng ghép. Do thiếu nguồn mô, tạng, cho nên nhiều người đã qua đời trong thời gian chờ đợi. Nguồn tạng hiến khan hiếm là do có những “rào cản” từ vấn đề nhận thức, tâm linh đến chính sách pháp luật hiện hành.
Ngày 19-2 vừa qua, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia kết hợp với Ngân hàng Mắt Trung ương và Bệnh viện 19-8 đã tiếp nhận giác mạc hiến tặng của anh Hắc Ngọc Trung, SN 1990, ở quận Thanh Xuân (Hà Nội) khi anh Trung vừa qua đời. Trước đó, ngày 18-2, dù sức khỏe đã rất yếu, anh Trung vẫn ký vào đơn xin đăng ký hiến tặng mô, tạng do một người thân viết hộ theo tâm nguyện của anh rồi gửi theo đường bưu điện về Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia. Mặc dù đến ngày 22-2, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia mới nhận được đơn xin đăng ký hiến tạng của anh Hắc Ngọc Trung nhưng với sự đồng thuận của tất cả người thân trong gia đình, việc tiếp nhận giác mạc hiến tặng đã được tiến hành trước đó. Tuy nhiên, không phải trường hợp hiến tặng mô, tạng nào cũng thuận lợi như vậy.
GS, BS Trịnh Hồng Sơn, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt - Đức, Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cho biết, từng có trường hợp bị chết não do tai nạn lao động. Hầu hết những người thân trong gia đình nạn nhân đã đồng ý hiến tạng, chỉ còn duy nhất người anh trai không liên lạc được. Khi các thủ tục hiến, ghép tạng đang được tiến hành, những bệnh nhân ghép tạng phù hợp chuẩn bị lên bàn mổ thì anh trai nạn nhân bất ngờ xuất hiện và không đồng ý. Ca hiến, ghép tạng đành phải hủy bỏ, sau đó nạn nhân qua đời, còn người bệnh cần ghép tạng mất đi cơ hội sống. Thậm chí có trường hợp người em mắc bệnh hiểm nghèo, anh trai không may bị tai nạn giao thông dẫn đến tình trạng chết não, nhưng những người thân trong gia đình nhất định không cho lấy tạng của người anh thay cho người em. Cuối cùng, người anh ra đi và người em cũng mất luôn cơ hội được sống.
Trường hợp bé Nguyễn Hải An, 7 tuổi, ở quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) thì “rào cản” lại đến từ văn bản pháp luật. Trước khi bé Hải An qua đời, mẹ của bé đã liên hệ với Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia bày tỏ ý nguyện của bé là được hiến tặng tạng cho những bạn nhỏ khác đang chờ được ghép tạng. Thế nhưng, theo quy định của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác thì chỉ những người đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự mới có quyền hiến mô, tạng bộ phận cơ thể của mình khi còn sống hoặc sau khi chết. Chính vì vậy, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia không thể tiếp nhận tạng hiến tặng từ bé Hải An, mà chỉ có thể tiếp nhận giác mạc của bé sau khi bé qua đời.
Hiện nay, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; Luật Bảo hiểm y tế chưa đề cập vấn đề chi phí xét nghiệm khám sàng lọc cho người hiến tặng mô, tạng khi còn sống. Theo quy định của ngành y tế, những trường hợp hiến tạng đều phải thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu để xác định có đủ điều kiện được hiến tạng hay không. Chi phí cho các xét nghiệm này có thể lên đến hàng chục triệu đồng và người hiến tạng phải tự thanh toán. Thời gian qua, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia đã tiếp nhận một số trường hợp tình nguyện hiến tạng cho người không quen biết như: Sư thầy Thích Đạo Cảnh ở chùa Diên Phúc, xã Sơn Đồng (Hoài Đức, Hà Nội); anh Phạm Văn Thọ, sinh năm 1977, ở xã Đức Thắng (Hiệp Hòa, Bắc Giang); bác Lê Thị Thảo, sinh năm 1959 và chị Bùi Thị Hòa, sinh năm 1986 (con gái bác Thảo) cùng ở xã Trung Chính (Lương Tài, Bắc Ninh). Do chưa có quy định về việc thanh toán chi phí xét nghiệm khám sàng lọc cho người hiến tặng mô, tạng khi còn sống, cho nên bệnh viện cũng không có cơ sở để thanh toán. Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia đã phải tìm mọi cách, kể cả vận động và kêu gọi sự hỗ trợ của các nhà hảo tâm để chi trả kinh phí xét nghiệm cho những trường hợp này, bởi nếu không, họ sẽ phải tự chi trả. Đây cũng là một “rào cản” cho những người tình nguyện san sẻ một phần cơ thể mình để cứu giúp người khác.
Ths Nguyễn Hoàng Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cho rằng, sẽ là một thiệt thòi cho những người tình nguyện hiến tạng khi phải tự chi trả chi phí các xét nghiệm để xác định mình có đủ điều kiện được hiến tạng hay không. Người tình nguyện hiến một phần cơ thể để dành sự sống cho người khác thì rất xứng đáng được tôn vinh và chúng ta phải có trách nhiệm với họ. Vì vậy, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác nên được sửa đổi đồng bộ với Luật Bảo hiểm y tế theo hướng bảo hiểm y tế thanh toán toàn bộ chi phí xét nghiệm đánh giá các chỉ số của người hiến tạng, nhằm bảo đảm quyền lợi cho họ.
Về trường hợp chưa đủ tuổi đăng ký hiến tạng, Ths Nguyễn Hoàng Phúc cũng cho rằng, nếu một người trước 18 tuổi không may bị chết não mà họ đã có nguyện vọng được hiến tạng và được gia đình xác nhận đồng ý cho hiến tạng thì luật pháp nên cho phép tiếp nhận tạng hiến. (Nhân dân, trang 4).
