Điểm báo từ ngày 27 tháng 11 đến ngày 3 tháng 12 năm 2018

 Điểm báo từ ngày 27 tháng 11 đến ngày 3 tháng 12 năm 2018

 

Bệnh nhân HIV được BHYT chi trả thuốc ARV từ 1/1/2019

       Bắt đầu từ 1/1/2019, bệnh nhân sẽ được chi trả thuốc ARV qua BHYT tại một số điểm điều trị ARV, thông tin được Cục Phòng chống HIV/AIDS đưa ra tại chương trình tập huấn cho báo chí về HIV/AIDS diễn ra tại TPHCM ngày 29/11.

       Hiện nay trên cả nước có 429 cơ sở điều trị HIV với hơn 652 trạm y tế cấp phát thuốc ARV,
ThS.BS Đỗ Hữu Thủy, (Cục Phòng chống HIV/AIDS Bộ Y tế) cho rằng  mặc dù Việt Nam đã được cam kết thực hiện chương trình phối hợp của LHQ về HIV/AIDS với mục tiêu 90-90-90  (90% người nhiễm HIV/AIDS biết được tình trạng nhiễm HIV của mình, 90% người chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc kháng vi rút và 90% người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc kháng virus kiểm soát được số lượng virus để sống khỏe mạnh và làm giảm nguy cơ lây truyền cho người khác)  từ năm 2014 nhưng thực tế cho thấy chúng ta đang gặp rất nhiều khó khăn.

       Theo BS Thủy, chỉ trong 6 tháng vừa qua, có hơn 3.501 ca nhiễm HIV mới được phát hiện, và có 814 người đã tử vong trên toàn quốc. Tính đến hiện tại, vẫn còn khoảng 50 nghìn người nhiễm HIV trong cộng đồng chưa được phát hiện. 

      Tiến sĩ John Blandford, Giám đốc Trung tâm phòng chống dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) tại Việt Nam cho biết, người nhiễm HIV được uống thuốc ARV hàng ngày theo chỉ định của bác sĩ đến mức đạt được và duy trì tải lượng virus không phát hiện sẽ không còn nguy cơ lây truyền HIV qua đường tình dục cho bạn tình, ngay cả khi họ không sử dụng biện pháp bảo vệ (Tiền phong, trang 2).

 

Nghị định 146/2018/NĐ-CP hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế: Quyền lợi người bệnh được nới rộng

       Theo Nghị định 146/2018/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 17-10-2018 về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, từ ngày 1-12-2018, có 5 trường hợp được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh và nhiều quyền lợi của người bệnh được nới rộng.

       Theo ông Lê Văn Khảm, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế (BHXH, BHYT), BHXH Việt Nam, với các quy định tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP, người tham gia BHYT sẽ được hưởng rất nhiều quyền lợi: Người từ đủ 80 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng được ngân sách nhà nước đóng BHYT và được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi. Trường hợp người đi khám, chữa bệnh không đúng thủ tục, khám chữa bệnh tại cơ sở không ký hợp đồng BHYT được thanh toán trực tiếp từ cơ quan BHXH với mức hưởng tại các cơ sở khám, chữa bệnh tuyến huyện và tương đương là không quá 0,15 lần mức lương cơ sở đối với khám, chữa bệnh ngoại trú và không quá 0,5 lần khi khám, chữa bệnh nội trú. Đối với tuyến tỉnh và tương đương, bệnh nhân được hưởng tối đa không quá 1 lần mức lương cơ sở đối với điều trị nội trú và tại tuyến trung ương không quá 2,5 lần. Trường hợp đi khám, chữa bệnh không đúng tuyến, sau đó được chuyển tới cơ sở khác, thì được Quỹ BHYT thanh toán như đi khám, chữa bệnh trái tuyến, trừ trường hợp cấp cứu hoặc tình trạng bệnh vượt quá khả năng chuyên môn của cơ sở. Trường hợp đang điều trị nội trú, thẻ BHYT hết hạn sử dụng, thì được thanh toán chi phí khám, chữa bệnh tối đa không quá 15 ngày kể từ ngày thẻ hết hạn. Trường hợp người bệnh được cơ sở y tế tuyến trên chẩn đoán chỉ định điều trị và chuyển về trạm y tế xã để quản lý, theo dõi cấp phát thuốc cũng được hưởng quyền lợi theo quy định. Ông Lê Văn Khảm cho biết, về quy định khám, chữa bệnh BHYT trái tuyến, Luật BHYT đã quy định về quyền lợi khi đi khám, chữa bệnh đúng tuyến. Theo đó, khi đi khám, chữa bệnh trái tuyến tại bệnh viện tuyến tỉnh thì mức hưởng là 60% chi phí điều trị nội trú và tại bệnh viện tuyến trung ương là 40% chi phí điều trị nội trú. Quỹ BHYT không chi trả chi phí khám, chữa bệnh trái tuyến tại bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến trung ương đối với trường hợp khám, chữa bệnh ngoại trú (Hà Nội mới, trang 5).

 

Để giảm nguy cơ mắc ung thư phổi: Ngừng hút thuốc càng sớm càng tốt!

       Theo ghi nhận của Tổ chức Ung thư toàn cầu (Globocan) năm 2018, ung thư phổi tại Việt Nam được xếp thứ 2 trong số các bệnh ung thư hiện nay. Đây là căn bệnh phổ biến với số ca mắc mới và tử vong gần như tương đương nhưng lại rất khó để phát hiện sớm bệnh. Đáng lưu ý, hầu như các trường hợp mắc ung thư phổi đều liên quan đến khói thuốc lá. Chính vì vậy, cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh này là ngừng hút thuốc càng sớm càng tốt. Thủ phạm hàng đầu... khói thuốc

      GS.TS Trần Văn Thuấn, Giám đốc Bệnh viện K, Viện trưởng Viện Ung thư quốc gia cho biết, ung thư phổi là loại ung thư phổ biến nhất trên thế giới ở cả nam và nữ. Theo Globocan năm 2018, trung bình mỗi năm trên thế giới có khoảng 2,09 triệu ca mắc mới và 1,76 triệu người tử vong do ung thư phổi. Tại Việt Nam, mỗi năm có gần 24 nghìn ca mắc mới và hơn 20 nghìn ca tử vong do căn bệnh này.

       Thực tế việc điều trị ung thư phổi tại Bệnh viện K cho thấy, 2/3 số bệnh nhân mắc ung thư phổi được phát hiện đều ở giai đoạn muộn khiến việc điều trị khó khăn. Điều này cũng lý giải vì sao số ca mắc mới gần tương đương với số người tử vong. PGS.TS Lê Văn Quảng, Phó Giám đốc Bệnh viện K cho rằng, với giai đoạn muộn, ở người bệnh đã xuất hiện đầy đủ các biểu hiện như: Tức ngực, ho, khó thở…, thậm chí là di căn khiến việc điều trị không đạt hiệu quả cao. 

      Thế nhưng, để phát hiện sớm ung thư phổi là rất khó. Căn bệnh này thường không có triệu chứng sớm điển hình, dễ nhầm lẫn với triệu chứng của các bệnh lý khác. Thêm vào đó, các phương pháp cũ như chụp X-quang, xét nghiệm đờm, cho đến phương pháp mới nhất hiện nay là sàng lọc bệnh bằng chụp CT liều thấp nhưng hiệu quả đều không thực sự rõ ràng. Trong khi, đây lại là bệnh tiến triển rất nhanh. Có thể bệnh nhân mới chụp X-quang 6 tháng trước chưa phát hiện dấu hiệu bất thường, nhưng 6 tháng trôi qua đã mắc ung thư phổi giai đoạn muộn.

       Điều đáng nói là gần như tất cả trường hợp mắc ung thư phổi đều liên quan đến hút thuốc lá. PGS.TS Lê Văn Quảng cảnh báo,lứa tuổi mắc ung thư phổi thường ở độ ngoài 50. Tuy nhiên, tại Bệnh viện K cũng ghi nhận một số trường hợp mắc bệnh khi tuổi đời còn rất trẻ. 

       Đơn cử như trường hợp một thiếu niên 15 tuổi phát hiện mắc ung thư phổi 3 năm trước và đã tử vong sau 2 năm điều trị. Trường hợp khác là một phụ nữ đang điều trị ung thư phổi. Dù hai trường hợp này đều không hút thuốc lá nhưng lại thường xuyên phải tiếp xúc với khói thuốc thụ động từ người thân…

GS.TS Mai Trọng Khoa, nguyên Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu (Bệnh viện Bạch Mai) cũng cho rằng, hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Có tới 85-90% ca mắc ung thư phổi là do hút thuốc. Những người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư phổi cao gấp 20-40 lần người không hút thuốc. Tỷ lệ mắc ung thư phổi tăng dần theo số lượng thuốc lá/ngày, thời gian hút thuốc ở cả người hút thuốc chủ động và thụ động.

Nâng cao kiến thức về dự phòng bệnh

       Theo PGS.TS Lê Văn Quảng, các liệu pháp mới trong điều trị nội khoa, cho đến việc áp dụng liệu pháp điều trị trúng đích, nhất là liệu pháp điều trị miễn dịch - một tiến bộ lớn của y học gần đây đã giúp kéo dài thêm cuộc sống cho những bệnh nhân mắc ung thư phổi ở giai đoạn muộn. 

       Thế nhưng, việc điều trị bệnh này hiện còn khó khăn. Tỷ lệ bệnh nhân kéo dài được cuộc sống sau 5-6 năm là rất ít. Chính vì vậy, việc nâng cao kiến thức về dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị ung thư phổi hết sức quan trọng, cần nhận được sự quan tâm đặc biệt của ngành Y tế nói riêng và xã hội nói chung. PGS.TS Lê Văn Quảng đưa ra khuyến cáo, đối tượng mắc ung thư phổi chủ yếu ở lứa tuổi trên 50, đặc biệt là ở người có tiền sử hút thuốc lá hoặc thường xuyên hút thuốc lá thụ động. Vì vậy, những người từ 50 tuổi trở lên, những đối tượng có nguy cơ cao như: Người hút thuốc lá, người thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động… nên chủ động đi tầm soát ung thư phổi khoảng 6 tháng đến 1 năm/lần.

       Còn theo Tiến sĩ Hoàng Đình Chân, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt, việc khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm ung thư phổi không chỉ được khuyến cáo với những người đang hút thuốc mà cả những người đã bỏ thuốc. Bởi ngay cả khi dừng hút, tác hại của thuốc lá vẫn còn tồn tại từ 10 đến 15 năm trong cơ thể. Đó là do hắc ín (hay còn gọi là nhựa thuốc lá) - chính là sự lắng lại của khói thuốc có chứa nhiều chất gây ung thư nhưng lại không thể loại bỏ ngay khỏi cơ thể. 

      Khi khói thuốc được hít vào phổi, các chất nhựa lắng đọng và bám vào các khoang chứa khí của phổi. Sau một thời gian, những phần bị nhựa thuốc lá bám sẽ gây ra bệnh ung thư và các bệnh về phổi. Để đào thải các chất này khỏi cơ thể phải có thời gian lâu dài. Chính vì vậy, trên thực tế, có trường hợp dù đã bỏ thuốc lá hơn chục năm nhưng vẫn mắc ung thư phổi. Do đó, không hút thuốc lá là biện pháp tốt nhất để hạn chế ung thư phổi. (Hà Nội mới, trang 5).

Hướng dẫn xử trí các phản ứng thường gặp sau tiêm chủng

      Suckhoedoisong.vn - Sau tiêm chủng trẻ có thể có một số phản ứng thông thường như sốt nhẹ (dưới 38,5oC), đau hoặc sưng tấy nhẹ tại chỗ tiêm, đối với trẻ em có thể quấy khóc... Lưu ý không chạm, đè vào chỗ tiêm, không đắp bất cứ thứ gì lên vị trí tiêm vì có thể gây nhiễm trùng. Nếu bị sốt, hãy cặp nhiệt độ và theo dõi, dùng thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của cán bộ y tế.

Một số phản ứng thông thường sau tiêm chủng và các biện pháp chăm sóc cụ thể

        Sốt nhẹ (dưới 38,5oC): Uống nhiều nước, tiếp tục ăn uống bình thường, nằm chỗ thoáng. Một số trường hợp có bệnh lý về tim mạch, viêm phổi hoặc trẻ có tiền sử sốt cao co giật có thể dùng thuốc hạ sốt khi thân nhiệt trên 38,0oC.

        Phản ứng tại chỗ gồm các triệu chứng đỏ và/hoặc sưng tại chỗ tiêm và có thể có 1 hoặc nhiều triệu chứng sau: sưng tới tận khớp xương gần chỗ tiêm nhất, đau, đỏ và sưng trên 3 ngày. Thường tự khỏi trong vòng vài ngày đến 1 tuần. Điều trị triệu chứng với các thuốc giảm đau theo chỉ định. Đau khớp kể cả khớp nhỏ ngoại vi dai dẳng (trên 10 ngày) hoặc thoáng qua (tối đa 10 ngày). Có thể tự khỏi, một số trường hợp cần dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của cán bộ y tế. Nhiễm khuẩn BCG lan tỏa trên diện rộng xảy ra trong vòng 1-12 tháng sau tiêm BCG và được chẩn đoán xác định bằng cách phân lập vi khuẩn lao. Thông thường xảy ra ở những người suy giảm miễn dịch, cần đưa đến cơ sở y tế để điều trị bằng thuốc chống lao.

       Hội chứng não, màng não cấp tính với đặc điểm có 2 trong 3 triệu chứng sau: những cơn kịch phát, ý thức rối loạn kéo dài 1 đến nhiều ngày và hành vi thay đổi rõ rệt kéo dài 1 đến nhiều ngày cần đưa đến cơ sở y tế để được khám, điều trị.

Giảm trương lực phản xạ, choáng xảy ra trong vòng 48 giờ sau khi tiêm chủng kéo dài từ 1 phút đến nhiều giờ ở trẻ em dưới 10 tuổi với biểu hiện mệt lả, giảm đáp ứng thường thoáng qua và tự khỏi không cần điều trị. Trường hợp xuất hiện tái xanh hay tím ngắt hoặc bất tỉnh cần được đưa đến cơ sở y tế để theo dõi và điều trị tích cực như sốc phản vệ.

       Viêm hạch bạch huyết, kể cả viêm hạch bạch huyết có mủ với biểu hiện có 1 hạch lympho sưng to lớn hơn 1,5cm (bằng 1 đầu ngón tay người lớn) hoặc có 1 hốc dò rỉ trên 1 hạch lympho. Xảy ra trong vòng 2-6 tháng sau khi tiêm vắc-xin BCG, tại cùng một bên người với chỗ tiêm chủng (đa số là ở nách).

Thường là tự lành và không cần điều trị. Trường hợp tổn thương dính vào da hoặc bị dò rỉ thì cần đưa đến cơ sở y tế để được phẫu thuật dẫn lưu và đắp thuốc chống lao tại chỗ.

Bầm tím và/hoặc chảy máu do giảm tiểu cầu thường là nhẹ và tự khỏi. Trường hợp nặng cần đưa đến cơ sở y tế để điều trị thuốc steroid và truyền khối tiểu cầu.

Sưng tại chỗ tiêm chủng  thường tự khỏi trong vòng vài ngày đến 1 tuần.

Một số tai biến nặng sau tiêm chủng và các biện pháp xử trí

        Phải khẩn trương tiến hành cấp cứu, chẩn đoán nguyên nhân, xử trí và điều trị tại cơ sở y tế.

       Sốc phản vệ: Thường xuất hiện trong hoặc ngay sau khi tiêm chủng với các triệu chứng như kích thích, vật vã; mẩn ngứa, ban đỏ, mày đay, phù Quincke; mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp tụt có khi không đo được; khó thở (kiểu hen, thanh quản), nghẹt thở; đau quặn bụng, ỉa đái không tự chủ; đau đầu, chóng mặt, đôi khi hôn mê; choáng váng, vật vã, giãy giụa, co giật. Cần dừng ngay việc tiêm vắc-xin và tiến hành cấp cứu sốc phản vệ theo phác đồ của Bộ Y tế và chuyển bệnh nhân đến đơn vị hồi sức tích cực của bệnh viện gần nhất.

        Phản ứng quá mẫn cấp tính: Thường xảy ra trong vòng 2 giờ sau khi tiêm chủng với 1 hay kết hợp nhiều triệu chứng như thở khò khè, ngắt quãng do co thắt khí phế quản và thanh quản, phù nề thanh quản; phát ban, phù nề ở mặt, hoặc phù nề toàn thân, cần dùng các thuốc kháng histamin, phòng ngừa bội nhiễm, đảm bảo nhu cầu dịch và dinh dưỡng. Trường hợp phản ứng nặng cần cho thở ôxy và xử trí như sốc phản vệ.

      Sốt cao (>38,5oC) cần uống nhiều nước hoặc đảm bảo nhu cầu dịch và dinh dưỡng. Dùng thuốc hạ sốt hiệu quả và an toàn cho trẻ em như paracetamol. Trong trường hợp sốt cao không đáp ứng với paracetamol đơn thuần có thể phối hợp thêm ibuprofen sau 1 - 2 giờ không hạ nhiệt với paracetamol và không có chống chỉ định với ibuprofen. Có thể tiến hành lau mát hạ sốt với nước ấm hoặc nước thường và điều trị các biến chứng co giật nếu có.

       Khóc thét không nguôi, dai dẳng trên 3 giờ kèm theo la hét. Thường dịu đi sau 1 ngày hoặc thời điểm đó có thể dùng thuốc giảm đau theo chỉ định. Co giật: Thường là những cơn co giật toàn thân không kèm theo dấu hiệu và triệu chứng tại chỗ có thể có sốt hoặc không. Cần được điều trị hỗ trợ hô hấp như thông đường thở, hút đờm rãi, thở ôxy. Dùng thuốc chống co giật như diazepam và/hoặc thuốc chống co giật khác theo đúng phác đồ xử trí co giật.

       Áp-xe: Tại chỗ tiêm sở thấy mềm hoặc có dò dịch, có thể là áp xe vô khuẩn hoặc nhiễm khuẩn. Điều trị bằng chích rạch và dẫn lưu, dùng kháng sinh nếu nguyên nhân do nhiễm khuẩn. Nhiễm khuẩn huyết: Bệnh thường khởi phát cấp tính, có tính chất toàn thân, trầm trọng. Biến chứng thường gặp và nguy hiểm là sốc nhiễm trùng.

       Cần điều trị sốc nếu có theo phác đồ điều trị sốc, kháng sinh và điều trị các biến chứng.

(Theo tài liệu Khuyến cáo sử dụng vắc-xin cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam)          Linh Giang

https://suckhoedoisong.vn/huong-dan-xu-tri-cac-phan-ung-thuong-gap-sau-tiem-chung-n151330.html

Thực hư công dụng của loại 'thần dược' chữa đột quỵ có giá hàng triệu đồng/ viên

         GS.TS Nguyễn Văn Thông, Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam chia sẻ, ông đã từng tiếp nhận bệnh nhân đến cấp cứu vì nhiễm độc thạch tín, thủy ngân sau khi uống An cung ngưu hoàng hoàn – loại thuốc được nhiều người dân lầm tưởng là 'thần dược' chữa đột quỵ.

       Thời gian gần đây, dù các bác sĩ đã không ít lần cảnh báo nhưng an cung ngưu hoàng hoàn vẫn được người dân sẵn sàng bỏ ra rất nhiều tiền để tìm mua vì lầm tưởng như một thứ “thần dược” đặc trị đột quỵ. Trên thị trường, có “hàng tá” loại sản phẩm an cung ngưu hoàng khác nhau, chủ yếu có nguồn gốc từ Hàn Quốc và Trung Quốc. Mức giá của thuốc cao “ngất ngưởng”, từ 1,5 – 3 triệu đồng/viên.

         Tuy nhiên, GS.TS Nguyễn Văn Thông, Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam khẳng định, với căn bệnh đột quỵ, thời gian là vấn đề quan trọng nhất trong cấp cứu rồi mới tới thuốc này thuốc khác. Theo thống kê, hiện chỉ có 5-6% bệnh nhân đột quỵ kịp đến bệnh viện cấp cứu trong khoảng thời gian “giờ vàng” (dưới 3 tiếng), vì thế tỷ lệ tử vong do đột quỵ còn chiếm tỷ lệ cao 30-50%.

        Đặc biệt, rất nhiều người dân do chưa thật sự hiểu biết về đột quỵ não nên tự ý mua thuốc uống mà không đưa đi viện ngay dẫn tới tình trạng bệnh nhân trở nặng. Ngoài nguy cơ tử vong, bệnh nhân cũng rất khó hồi phục và để lại di chứng nặng nề.

         “Vấn đề quan trọng nhất trong cấp cứu đột quỵ là vấn đề thời gian, chính vì vậy, phải nhanh chóng đưa người bệnh đến các cơ sở y tế uy tín có đủ trang thiết bị máy móc hiện đại để được khám tư vấn và điều trị kịp thời, tận dụng "thời gian vàng" của não, tránh đột quỵ não gây di chứng nặng nề”- Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam nhấn mạnh.

        Cũng theo GS.TS Nguyễn Văn Thông, người dân tuyệt đối không tự ý cho người đột quỵ uống An cung ngưu hoàng hoàn hoặc uống loại thuốc này để dự phòng đột quỵ. Bởi trong quá trình điều trị, GS. Thông cho biết đã từng tiếp nhận bệnh nhân cấp cứu vì nhiễm độc thạch tín, thủy ngân sau khi uống An cung ngưu hoàng hoàn.

       “Nhiều bệnh nhân đến Viện trong tình trạng nôn ra dịch màu xanh nhờ. Dù bệnh nhân chưa nói nhưng chúng tôi đã nghĩ ngay tới việc uống các loại thuốc này mà không có chỉ định của bác sĩ” - Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam nói, đồng thời cho biết hiện tại, an cung ngưu hoàng hoàn không phải là thuốc được các tổ chức y tế thế giới khuyến cáo sử dụng, cũng chưa có một nghiên cứu nào chứng minh được tác dụng thực sự của loại thuốc này.

        Để phòng bệnh đột quỵ, GS.TS Nguyễn Văn Thông khuyến cáo, người dân cần tích cực vận động cơ thể và tập thể dục thường xuyên (30 phút mỗi ngày); giữ chế độ ăn uống đúng mức để tránh béo phì; hạn chế rượu, bia; tránh hút thuốc lá. Trong mùa đông, để phòng tránh đột quỵ (nhất là ở người già), không nên ra lạnh đột ngột. Cần điều trị tốt bệnh tăng huyết áp, phòng và điều trị đái tháo đường, khắc phục tình trạng tăng cholesterol. (An ninh thủ đô, trang 6)