Dinh dưỡng học đường cho trẻ 3-5 tuổi, Ăn đủ chất - Chơi vui khỏe - Lớn khôn mỗi ngày!

Giai đoạn từ 3 đến 5 tuổi là thời kỳ trẻ phát triển mạnh mẽ cả về thể chất, trí tuệ và kỹ năng xã hội. Đây là khoảng thời gian vàng để xây dựng nền tảng sức khỏe và tầm vóc cho tương lai. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý, kết hợp với hoạt động thể lực hằng ngày, sẽ giúp trẻ phát triển hài hòa, phòng tránh suy dinh dưỡng, thiếu vi chất, thừa cân béo phì cũng như nhiều bệnh mạn tính có thể xuất hiện khi trưởng thành.  

Trẻ mẫu giáo từ 3 đến 5 tuổi cần được cung cấp trung bình từ 1230 đến 1320 kcal mỗi ngày, trong đó riêng bữa ăn tại trường nên đáp ứng khoảng một nửa nhu cầu, tương đương 615 đến 726 kcal. Tỷ lệ chất sinh năng lượng trong khẩu phần cần cân đối: đạm chiếm 13 đến 20%, chất béo chiếm 25 đến 35% và chất bột đường chiếm 52 đến 60%. Bên cạnh đó, trẻ rất cần được bổ sung đầy đủ các vi chất dinh dưỡng quan trọng như canxi, sắt, kẽm, vitamin A, D, nhóm B, vitamin C, vitamin E và chất xơ từ rau, củ, quả tươi. Một khẩu phần hợp lý cho trẻ không thể thiếu đủ sáu nhóm thực phẩm, gồm ngũ cốc, rau, quả, chất đạm từ thịt, cá, trứng, đậu đỗ, sữa và chế phẩm từ sữa cùng với chất béo lành mạnh.

Các em học sinh lứa tuổi mầm non trong giờ ăn trưa

Bữa ăn học đường dành cho trẻ mẫu giáo cần được xây dựng theo nguyên tắc cân đối, đa dạng và an toàn. Thực đơn mỗi ngày nên thay đổi linh hoạt, có đủ món mặn, món canh, món xào, món tráng miệng, đảm bảo ít nhất năm trong tám nhóm thực phẩm theo khuyến cáo. Lượng muối và đường trong khẩu phần phải được kiểm soát, với trẻ dưới năm tuổi không nên ăn quá ba gam muối và mười lăm gam đường mỗi ngày. Nhà trường nên ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi ngon, sẵn có tại địa phương, phù hợp khẩu vị trẻ nhỏ, đồng thời tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm. Bếp ăn phải được bố trí theo quy trình một chiều, nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm tra trước khi chế biến và lưu mẫu thức ăn ít nhất 24 giờ. Khi đến giờ ăn, giáo viên cần tạo không khí vui vẻ, giới thiệu món ăn và khuyến khích trẻ ăn hết suất, đồng thời hướng dẫn các em thói quen ăn uống văn minh như ngồi ngay ngắn, không bốc tay, không nói chuyện hay cười đùa trong lúc ăn.

Song song với việc tổ chức bữa ăn, nhà trường còn chú trọng giáo dục dinh dưỡng cho trẻ. Trẻ trong độ tuổi mẫu giáo có thể nhận biết được các nhóm thực phẩm, gọi tên món ăn quen thuộc, hiểu lợi ích của việc ăn uống đa dạng và hình thành hành vi ăn uống lành mạnh. Giáo viên có thể lồng ghép giáo dục dinh dưỡng vào giờ học, giờ ăn hoặc thông qua các trò chơi trải nghiệm như “bé làm đầu bếp”, nhận diện rau củ quả, xếp nhóm thực phẩm. Cách tiếp cận trực quan và gần gũi này sẽ giúp trẻ tiếp thu dễ dàng, ghi nhớ lâu và áp dụng ngay trong thói quen hằng ngày.

Tháp dinh dưỡng cho trẻ 3-5 tuổi 

 

Bên cạnh dinh dưỡng, hoạt động thể lực đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, trẻ em cần ít nhất 60 phút vận động mỗi ngày, có thể chia thành nhiều lần với cường độ từ trung bình đến mạnh. Các hình thức vận động phù hợp với trẻ mầm non rất đa dạng, từ chạy nhảy, múa hát, đạp xe, chơi đuổi bắt đến các trò chơi dân gian như mèo đuổi chuột, kéo co, nhảy lò cò, nhảy bao bố hay tập yoga đơn giản. Những hoạt động này không chỉ giúp trẻ phát triển chiều cao, củng cố xương chắc khỏe và cơ bắp rắn rỏi, mà còn cân bằng năng lượng, phòng tránh thừa cân, tăng cường sức đề kháng, cải thiện trí nhớ và khả năng tập trung. Vận động còn mang lại niềm vui, sự hứng khởi, giúp trẻ giải tỏa căng thẳng và tự tin hơn trong giao tiếp, đồng thời hình thành kỹ năng sống quan trọng như hợp tác, kỷ luật, tinh thần đồng đội.

Các bé tham gia hoạt động tại lớp

           Mỗi bữa ăn học đường không chỉ là nguồn cung cấp dinh dưỡng mà còn là một bài học thực tế về nếp sống lành mạnh. Mỗi trò chơi vận động không chỉ là niềm vui mà còn là cơ hội để trẻ phát triển kỹ năng và thể lực. Vì vậy, hãy cùng gia đình và nhà trường chung tay xây dựng môi trường học đường nơi trẻ được ăn ngon, ăn đủ chất, chơi vui và khỏe mạnh mỗi ngày. Đó chính là món quà quý giá, là nền tảng vững chắc để thế hệ mầm non lớn khôn thông minh, khỏe mạnh và hạnh phúc./.

Tài liệu tham khảo:

1. Hướng dẫn công tác tổ chức bữa ăn học đường kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh trong cá cơ sở giáo dục mầm non  và tiểu học- Bộ giáo dục và đào tạo, 2022.
2. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghi cho người Việt Nam 2016, nhà xuất bản Y học, Viên dinh dưỡng, Bộ Y tế.

 

Trần Thị Mỹ Hạnh ( Khoa PCBKLN-DD)