Ngộ độc thực phẩm: Nhận biết sớm, xử trí kịp thời.

Ngộ độc thực phẩm là tình trạng xảy ra khi ăn hoặc uống phải thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, độc tố hoặc hóa chất độc hại. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền. Nếu không được xử trí kịp thời, ngộ độc thực phẩm có thể dẫn đến mất nước nghiêm trọng, suy đa cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng. Mùa hè nắng nóng làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Nhận biết sớm dấu hiệu, sơ cứu đúng cách và báo cáo kịp thời giúp bảo vệ sức khỏe bản thân.

       Dấu hiệu nhận biết ngộ độc thực phẩm

      Ngộ độc thực phẩm thường biểu hiện bằng các triệu chứng dạ dày - ruột như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng khác tùy theo tác nhân gây ngộ độc như: tê liệt thần kinh, rối loạn hô hấp, rối loạn tuần hoàn, rối loạn vận động.

       Nhận diện triệu chứng để xác định nguyên nhân

       Việc xác định thời gian ủ bệnh (từ lúc ăn đến khi phát bệnh) cùng các triệu chứng là căn cứ giúp bác sĩ chẩn đoán đúng nguyên nhân và đưa ra hướng điều trị phù hợp:

       - Đối với ngộ độc do vi sinh vật, người bệnh thường phát bệnh sau khoảng 6 đến 48 giờ sau khi ăn với các triệu chứng điển hình là đau bụng, buồn nôn, nôn và tiêu chảy từ 3 lần trở lên/ngày.

       - Đối với ngộ độc do thức ăn bị biến chất, thời gian xuất hiện các triệu chứng thường ngắn, trung bình từ 2 đến 4 giờ sau khi ăn. Bên cạnh các triệu chứng đau bụng, lợm giọng, nôn từng cơn, bệnh nhân có thể kèm theo triệu chứng tăng tiết nước bọt, ngứa cổ họng, choáng váng, đau đầu, nổi mề đay hoặc co giật.

       - Đối với ngộ độc do hóa chất, thời gian phát bệnh cực ngắn, chỉ từ vài phút đến vài giờ sau khi ăn. Các triệu chứng thần kinh chiếm chủ đạo như co giật, choáng váng, lơ mơ, mất ý thức hoặc liệt.

       - Đối với ngộ độc do ăn phải thực phẩm có độc tố tự nhiên, thời gian ủ bệnh trung bình từ 2 - 4 giờ. Người bệnh thường có triệu chứng buồn nôn, nôn, rối loạn cảm giác, vận động, đau đầu, kèm theo đau bụng, tiêu chảy từ 3 lần trở lên/ngày.

       Quy trình xử lý và báo cáo khi xảy ra ngộ độc

       Ngay khi phát hiện vụ việc ngộ độc thực phẩm, cần dừng ngay việc sử dụng thức ăn nghi ngờ và niêm giữ toàn bộ thức ăn đó lại (kể cả chất nôn, phân, nước tiểu, …) để xác minh; gọi ngay cấp cứu 115 hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời. Đồng thời, sự việc cần được báo cáo ngay cho các cơ quan quản lý về an toàn thực phẩm và chính quyền địa phương nơi cư trú để có biện pháp xử lý chuyên môn và ngăn chặn nguy cơ lây lan.

       Biện pháp ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm

       - Ăn đồ chín, còn hạn: Ăn chín, uống sôi; hạn chế ăn đồ sống hoặc tái. Không ăn thức ăn ôi thiu, đã hết hạn sử dụng.

       - Tách biệt đồ sống và chín: Có vật dụng chế biến riêng thức ăn chín và sống; nếu dùng chung phải rửa sạch sau mỗi lần chế biến thức ăn sống.

       - Đậy thức ăn: Khi không để tủ lạnh cần che đậy cẩn thận để tránh bụi, ruồi muỗi.

       - Đun lại: Thức ăn thừa ở nhiệt độ hơn 70 độ C trước khi ăn.

       - Bảo quản lạnh: Bảo quản thức ăn trong tủ lạnh, không nên để quá 2 giờ ở nhiệt độ thường.

       - Rửa tay: Bằng xà phòng trước và sau khi chế biến thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh...

       - Vệ sinh bếp: Giữ bếp và các vật dụng làm bếp sạch sẽ.

Infographic Phòng, chống Ngộ độc thực phẩm mùa nắng nóng.

Lê Thanh - Khoa TTGDSK