Fanpage
Youtube
Điểm báo điện tử ngày 01/02/2016
01/02/2016
0
Bệnh đầu nhỏ bẩm sinh và nỗi ám ảnh mang tên Zika
Cho tới gần đây, Zika vẫn được coi là một virus lành tính. Virus này được phát hiện tại Uganda năm 1947 và trong nhiều thập niên chỉ có những vụ dịch nhỏ, rải rác xuất hiện tại các vùng xa xôi như đảo quốc Micronesia ở Thái Bình Dương. Đa số người nhiễm virus Zika không có triệu chứng gì. Trường hợp tồi tệ nhất người bệnh có thể sốt và nổi ban, kèm đau cơ khớp. Nhưng kể từ khi loại virus này xuất hiện ở Brazil vào năm 2015, mọi thứ đã thay đổi.
Không giống như ở châu Phi, nơi Zika lưu hành trong suốt nhiều thập niên, người dân Brazil chưa bao giờ tiếp xúc với virus này và do đó chưa có miễn dịch. Brazil cũng là đất nước của rất nhiều thành phố nóng bức, chật chội, nơi loài muỗi vằn mang virus Zika phát triển mạnh mẽ. Những điều kiện này giúp Zika bùng phát. Theo đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới, tới nay virus Zika có thể lan đến bất kỳ quốc gia nào tại châu Mỹ (ngoại trừ Canada và Chile). Một số ca nhiễm Zika ghi nhận rải rác từ năm 2012 tới nay tại Thái Lan cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng lan truyền bệnh ở khu vực Đông Nam Á.
Nhưng phần tồi tệ nhất của câu chuyện Zika nằm ở chỗ một năm trở lại đây, các bác sĩ thần kinh nhi tại Brazil bắt đầu nhận thấy rằng một số phụ nữ nhiễm Zika trong thời kỳ có thai đã sinh ra con mắc chứng đầu nhỏ, đặc trưng bởi vòng đầu nhỏ và não phát triển không hoàn thiện. Ngoài ra, virus Zika cũng được cho là liên quan tới Hội chứng Guillain-Barré, một bệnh lý thần kinh hiếm gặp trong đó hệ miễn dịch của cơ thể tiêu hủy các tế bào thần kinh của chính mình, khiến các cơ bị yếu hay liệt. Triệu chứng bệnh có thể kéo dài nhiều tuần hay nhiều tháng nhưng phần lớn bệnh nhân đều phục hồi hoàn toàn.
Các nhà nghiên cứu vẫn chưa hiểu rõ mối liên hệ giữa Zika và chứng đầu nhỏ, nhưng biến chứng thần kinh nghiêm trọng này là một trong những nguyên nhân chính khiến virus Zika đột nhiên trở thành tiêu điểm của truyền thông và có xu hướng trở thành vấn đề khẩn cấp của y tế toàn cầu.
Chứng đầu nhỏ là bệnh lý khó chẩn đoán
Đầu nhỏ là thuật ngữ rộng để chỉ vòng đầu nhỏ hơn trung bình ở trẻ nhỏ - ít nhất là thấp hơn hai độ lệch chuẩn (-2SD) so với chỉ số trung bình tùy theo tuổi và giới. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới chứng đầu nhỏ, trẻ suy dinh dưỡng cũng có thể có vòng đầu nhỏ hơn bình thường.
Bệnh rất khó chẩn đoán. Dấu hiệu thai nhi có vòng đầu nhỏ thường chỉ xuất hiện vào cuối thai kỳ (siêu âm thường không phát hiện được bệnh lý này trước quý II) hoặc sau khi sinh (khi bác sĩ đo vòng đầu của trẻ). Đôi khi trẻ sinh ra với vòng đầu bình thường nhưng về sau lại bị đầu nhỏ, hậu quả của chấn thương hoặc nhiễm trùng não.
Đầu nhỏ có thể do bất kỳ nguyên nhân nào, từ nhiễm virus tới suy dinh dưỡng
Đầu nhỏ có thể do rất nhiều nguyên nhân khác nhau - từ suy dinh dưỡng, rối loạn nhiễm sắc thể như trong hội chứng Down tới các tác nhân gây bệnh như virus rubella, ký sinh trùng toxoplasma hay thậm chí là chứng nghiện rượu, lạm dụng ma túy hay bệnh tiểu đường ở người mẹ.
Hiện nay, các bác sĩ nghĩ rằng Zika cũng có thể là lý do gây ra chứng đầu nhỏ. Kể từ khi virus này xuất hiện ở Brazil vào mùa xuân năm 2015, hơn 4.000 trường hợp não nhỏ đã được thông báo ở trẻ sơ sinh có mẹ nhiễm virus Zika - tăng 20 lần so với những năm trước đó.
Việc Zika có thể gây tổn thương não ở thai nhi là điều khiến các chuyên gia y tế hết sức lo ngại. Các nhà nghiên cứu vẫn đang cố gắng làm sáng tỏ liệu có mối liên hệ nhân-quả giữa virus Zika và chứng đầu nhỏ hay không. Vẫn còn quá nhiều điều chưa biết: Còn chưa rõ bao nhiêu phụ nữ nhiễm Zika sinh ra con mắc chứng đầu nhỏ. Còn chưa rõ tại thời điểm nào của thai kỳ người mẹ mang nguy cơ truyền bệnh cao nhất. Cũng chưa rõ liệu người mẹ nhiễm virus nhưng không có biểu hiện bệnh có truyền virus cho con hay không. Theo đánh giá của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật của Hoa Kỳ (CDC), dị tật bẩm sinh có vẻ xuất hiện nhiều hơn ở phụ nữ nhiễm virus Zika ở giai đoạn đầu của thai kỳ và có mang các biểu hiện bệnh.
Các nhà nghiên cứu tại Brazil và CDC đang cẩn thận xem xét thông tin về các trẻ mắc chứng đầu nhỏ bẩm sinh để xác định mối liên hệ của bệnh lý này với virus Zika. Họ cũng tiến hành theo dõi những thai phụ hiện đang nhiễm bệnh để xem điều gì xảy ra với con của những người này và khám phá các yếu tố môi trường khác có thể góp phần gây chứng đầu nhỏ.
Zika liên quan tới những trường hợp đầu nhỏ mức độ nặng
Đầu nhỏ là một phổ bệnh rộng, từ thể nhẹ đến thể nặng, chủ yếu phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Trong các trường hợp ranh giới, vòng đầu tuy nhỏ nhưng trẻ gặp rất ít rắc rối về lâu dài. Trong khoảng 15% trường hợp, trẻ mắc chứng đầu nhỏ có trí tuệ bình thường.
Trong những trường hợp nặng, đầu của trẻ rất nhỏ vì một phần lớn của não bị tiêu hủy bởi virus hay nguyên nhân khác, và tiên lượng lâu dài của đứa trẻ rất xấu. Điều khiến các chuyên gia y tế lo ngại là rất nhiều trường hợp nhiễm virus Zika được thông báo thời gian gần đây là những trường hợp đầu nhỏ mức độ nặng.
Không có cách điều trị chứng đầu nhỏ
Một số trẻ mắc chứng đầu nhỏ có trí tuệ bình thường và không gặp khó khăn đặc biệt trong học tập, hoạt động thể chất, quan hệ hay các lĩnh vực khác của cuộc sống. Nhưng nhiều trẻ khác, đặc biệt là các trường hợp bệnh nặng, có thể mất khả năng học tập, rối loạn chức năng vận động, di chuyển khó khăn, thậm chí là chậm nói. Một số trường hợp có biểu hiện biến dạng mặt, co giật và chiều cao hết sức hạn chế.
Không có cách để chữa trị chứng đầu nhỏ. Tùy theo mức độ nặng của bệnh, lý liệu pháp (củng cố chức năng vận động) và ngôn ngữ trị liệu có thể giúp cải thiện tình hình.
Phụ nữ có thai hay dự định mang thai nên tránh đi tới các vùng lưu hành virus Zika
Do nguy cơ tiềm ẩn gây dị tật bẩm sinh, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Hoa Kỳ khuyến cáo phụ nữ có thai hay có thể mang thai tránh tới các vùng có virus Zika lưu hành. Danh sách này bao gồm: Barbados, Bolivia, Brazil, Colombia, Cộng hòa Dominica, Ecuador, El Salvador, Guiana, Guadeloupe, Guatemala, Guyana, Haiti, Honduras, Martinique, Mexico, Panama, Paraguay, Puerto Rico, Saint Martin, Suriname và Venezuela.
Hiện chưa có vắc xin phòng ngừa Zika, vì vậy tránh bị đốt bởi muỗi ở các quốc gia có virus Zika lưu hành vẫn là biện pháp phòng ngừa tốt nhất.
Tìm thấy mối liên hệ giữa các vụ dịch Zika trước đây với tổn thương não
Kể từ khi chứng đầu nhỏ xuất hiện với số lượng lớn tại Brazil, các nhà nghiên cứu đã tiến hành tra cứu số liệu về các vụ dịch Zika trước đây để xem liệu vấn đề này có bị bỏ sót hay không. Câu trả lời là có. Trong vụ dịch tại đảo Polynesia của Pháp từ 2013 tới 2014, có 12 trường hợp đầu nhỏ đã được ghi nhận. Các vụ dịch trước đều có quy mô nhỏ hơn rất nhiều so với vụ dịch ở Brazil, và thường xảy ra ở những nơi mà hệ thống kiểm soát y tế không phát triển, do đó đã bị bỏ sót.
Thông tin về Zika và mối liên hệ với chứng đầu nhỏ và các bệnh lý khác sẽ còn thay đổi trong thời gian tới, khi các nhà khoa học tìm ra những phát hiện mới.
http://songmoi.vn/doi-song-suc-khoe/benh-dau-nho-bam-sinh-va-noi-am-anh-mang-ten-zika
El-Salvador khuyến cáo phụ nữ tránh mang thai cho tới năm 2018 do virus Zika
Virus Zika đang là nỗi ám ảnh khiếp sợ của các nước châu Mỹ La tinh. Để đảm bảo an toàn cho trẻ sơ sinh, chính phủ ở El Salvador khuyến cáo phụ nữ không nên mang thai cho tới năm 2018.
Chính phủ ở El Salvador (một quốc gia ở Trung Mỹ) đã kêu gọi phụ nữ nước này không nên có thai cho đến năm 2018 để tránh việc trẻ sơ sinh bị dị tật do virus Zika đang quét qua châu Mỹ La tinh.
Thứ trưởng bộ Y tế Eduardo Espinoza cảnh báo phụ nữ không nên mang thai trong vòng 2 năm tới. Cảnh báo được đưa ra kèm theo bằng chứng về những bà bầu bị muỗi truyền virus Zika có thể sinh con bị dị tật đầu nhỏ, gây tổn thương não bộ trẻ.
Thứ trưởng cho biết: "Chúng tôi đề nghị tất cả phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần thay đổi kế hoạch mang thai của họ. Tránh mang thai trong năm nay và năm tiếp theo".
Mặc dù vậy vẫn có nhiều ý kiến đối lập với khuyến cáo của bộ Y tế. Vanessa Iraheta, 30 tuổi, đang mang thai đứa con thứ 2 ở tháng thứ 7 cho biết: "Virus Zika không thể bị ngăn chặn bởi chính quyền, mà nó phụ thuộc vào Chúa. Tôi không nghĩ rằng các bạn trẻ nên dừng việc sinh con lại".
Theo Bộ Y tế nước này, những người phụ nữ mang thai nên tự bảo vệ mình tránh để những con muỗi có chứa virus Zkia đốt.
Hiện nay, các chuyên gia y tế không chắc chắn lý do tại sao virus gây dị tật bẩm sinh ở trẻ nhỏ lần đầu tiên phát hiện ở châu Phi vào năm 1947 lại đang lây lan rất nhanh tại Brrazil và các nước láng giềng khác trong năm nay.
Ở Colombia, nơi có tỷ lệ lây nhiễm Zika cao thứ hai sau Brazil, chính phủ cũng đang tư vấn cho phụ nữ trì hoãn mang thai, nhưng chỉ trong 6 đến 8 tháng. Tại Jamaica, chính phủ cảnh báo phụ nữ tránh mang thai 6 đến 12 tháng tới.
Tách rời cặp song sinh dính ngực 8 ngày tuổi
Một cặp song sinh chỉ mới 8 ngày tuổi dính nhau ở phần ngực và gan đã được các bác sĩ tại Thụy Sĩ mổ tách rời thành công. Đây là ca mổ tách cặp song sinh nhỏ nhất thế giới.
Đó là hai bé gái chào đời từ hồi tháng 12 năm ngoái, tên Lydia và Maya. Các em sinh non đến 8 tuần. Hai em dính nhau ở phần gan nhưng tất cả các cơ quan nội tạng khác đều độc lập. Lydia và Maya chỉ cân nặng có 2,2 kg lúc mới chào đời, một em có quá nhiều máu và bị cao huyết áp trong khi em kia lại thiếu máu.
Thực ra, đó là một ca sinh ba nhưng đứa trẻ thứ 3 hoàn toàn tách biệt và khỏe mạnh.
Ban đầu, các bác sĩ dự định đợi cho Lydia và Maya cứng cáp hơn đôi chút, khi đã được vài tháng tuổi mới mổ tách rời nhưng do sức khỏe của hai em rơi vào nguy kịch vì tình trạng dính nhau gây ra, các bác sĩ đã quyết định mổ sớm. Trước đó, chưa từng có ca mổ tách rời nào mà bệnh nhân còn nhỏ như vậy. Tỷ lệ mổ thành công được đánh giá chỉ là 1%.
Ca phẫu thuật diễn ra từ 10.12.2015 nhưng đến 31.12.2015 mới được công bố. Có đến 13 nhân viên y tế tham gia ca phẫu thuật kéo dài suốt 5 giờ đồng hồ này.
Hãng truyền thông BBC dẫn lời bác sĩ Steffen Berger - Trưởng khoa phẫu thuật nhi tại Bệnh viện Inselspital ở Bern (nơi các em được phẫu thuật), cho biết hai em đang phục hồi tốt và tăng cân được đôi chút. Các em cũng đã có thể bắt đầu bú mẹ.
http://thanhnien.vn/doi-song/tach-roi-cap-song-sinh-dinh-nguc-8-ngay-tuoi-664331.html
Ăn uống ngày Tết: Ngon và bổ mà không lên cân
Ăn uống ngày tết sao cho ngon, bổ mà không ảnh hưởng sức khỏe? BSCK2 Nguyễn Viết Quỳnh Thư - trưởng khoa dinh dưỡng Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, TP.HCM - nói:
- Thức ăn ngày tết rất đa dạng và có đặc điểm chung là giàu năng lượng. Những món ăn truyền thống trong những ngày tết thường là bánh chưng, bánh tét, dưa món (hành, kiệu, củ cải...), thịt, giò chả, đồ khô (lạp xưởng, xúc xích...), các loại mứt, bánh, kẹo và trái cây, nên luôn hấp dẫn người có “tâm hồn ăn uống”.
* Như vậy cần lưu ý gì khi ăn các món nói trên, thưa bác sĩ?
- Bánh chưng, bánh tét đều khá mặn, ngay cả khi không ăn kèm với các loại dưa món. Còn các loại dưa món ngâm muối và nước mắm luôn có lượng muối cao. Vì vậy những người thừa cân, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh lý dạ dày... nên dùng hạn chế.
Các loại thịt, giò, chả luôn có nhiều chất béo, nhiều đạm; thịt chứa nhiều chất béo bão hòa không tốt cho tim mạch; trứng chứa nhiều cholesterol, không tốt cho người có bệnh lý gan mật và làm tăng LDL - cholesterol máu, cần hạn chế ăn. Giò, chả cũng chứa nhiều acid béo no bão hòa nên người có bệnh lý chuyển hóa mỡ, tăng huyết áp... cũng phải hạn chế ăn.
Các loại thực phẩm khô như lạp xưởng, xúc xích... thường quá mặn và quá béo nên không tốt cho những người cần kiêng muối, kiêng mỡ. Chưa kể các loại thực phẩm khô nếu không được đóng gói bảo quản tốt còn dễ bám bụi, là môi trường rất tốt cho vi trùng và nấm mốc phát triển. Nếu ăn phải loại thực phẩm khô không đảm bảo vệ sinh còn có nguy cơ ngộ độc thực phẩm và dị ứng khá cao.
Còn các loại mứt luôn chứa hàm lượng đường cao, dễ gây cảm giác chán ăn. Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao, ít chất xơ nên dễ gây tăng đường huyết, do đó người bệnh đái tháo đường, thừa cân không nên ăn.
* Nếu không chú ý đến việc ăn uống trong những ngày tết, có thể gặp những rắc rối gì?
- Rắc rối về dinh dưỡng trong ngày tết có thể gặp là rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm, táo bón, tăng cân nhanh không mong muốn, sụt cân, tăng thêm tình trạng bệnh lý sẵn có. Ví dụ như đang mắc bệnh cao huyết áp, đái tháo đường, mỡ trong máu... thì sau mấy ngày tết tình trạng sẽ nặng thêm do mình không biết cách ăn uống.
Một số người bị sụt cân do món ăn ngày tết không hợp khẩu vị, do đi thăm người này người kia, cuối cùng là ăn uống thất thường nên cũng bị sụt cân. Một số người lại tăng cân nhanh do những cuộc nhậu, gặp gỡ, ăn món ăn giàu năng lượng, ăn chưa tiêu hóa hết đã ăn tiếp.
* Với người có bệnh mãn tính như đái tháo đường, cao huyết áp, chuyển hóa mỡ...nên ăn uống ngày tết thế nào để không ảnh hưởng sức khỏe?
- Người bị đái tháo đường cần hạn chế tối đa thức ăn ngọt (bánh, mứt, kẹo...), ăn vừa phải các loại tinh bột (bánh chưng, bánh tét...), tăng cường chất xơ (rau xanh, trái cây ít ngọt) và duy trì hoạt động thể lực.
Với người bị tăng huyết áp, không nên ăn nhiều các món mặn (dưa món, xúc xích), hạn chế các món nhiều mỡ (thịt quay, lạp xưởng, da...), ăn nhiều rau xanh và trái cây, đi bộ ít nhất 30 phút mỗi ngày.
* Vậy ăn uống thế nào để có lợi nhất cho sức khỏe?
- Tốt nhất là lắng nghe “tiếng nói” từ cơ thể của chính mình. Đảm bảo ăn sáng, ăn trưa, ăn tối như thường lệ.
Tránh ăn vặt nhiều ngoài bữa chính. Hạn chế các thực phẩm nhiều năng lượng (lạp xưởng, chả lụa), các loại kẹo mứt và bánh ngọt...
Nên uống nước lọc và trà thay bia và nước ngọt. Ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi trong mỗi bữa ăn. Duy trì đi bộ ít nhất 30 phút mỗi ngày.
Ngoài ra cần hạn chế uống rượu, bia, nước ngọt; tăng sử dụng trà xanh, trà túi lọc vì các loại trà giúp tăng sức đề kháng, nhuận gan và thanh lọc cơ thể.
Nên ăn cân đối các loại thực phẩm với nhau. Bánh chưng có nhiều chất bột đường, đạm và béo nên khi ăn cần bổ sung nhóm rau quả. Không nên ăn nhiều vì sẽ gây ăn không ngon, ngán ăn. Nên ăn hạn chế khi thấy ăn không tiêu, khó chịu hoặc nôn ói.
Các bà nội trợ cần chuẩn bị đủ khẩu phần rau, quả trong ngày tết vì các loại rau quả cung cấp đủ chất xơ và vitamin C cho cơ thể. Tốt nhất là đảm bảo mỗi người một ngày ăn đủ 300 gam rau củ và 200 gam trái cây.
* Có một thực tế là nhiều người sau khi ăn tết xong thì lên cân, có người lại bị sụt mất mấy cân? Làm sao để tránh lên cân, sụt cân sau tết?
- Để tránh bị tăng cân trong những ngày tết, nên ăn ít chất bột đường, chất béo, nên ăn thịt nạc, cá, rau quả. Nên ăn nhiều bữa nhỏ và uống nhiều nước. Để tránh bị giảm cân nên ăn uống điều độ, không ăn vặt hay ăn ngọt trước bữa chính, không lười biếng hoặc ăn qua loa, uống một ly sữa trước khi ngủ.
Trẻ cần mỗi ngày ít nhất 1 bữa cơm
Tết là thời điểm khiến trẻ có thể ăn uống, chơi đùa thoải mái. Thế nhưng, đây cũng là dịp trẻ dễ mắc bệnh nhất bởi chế độ ăn uống không kiểm soát, thiếu chất dinh dưỡng hay giờ giấc ăn uống thất thường.
Vì vậy, ngoài việc cố gắng giữ đúng giờ cho ba bữa ăn chính trong ngày, cha mẹ có thể mang theo một ít bánh flan, sữa chua, sữa hộp, sữa bột, thức ăn nhẹ... để trẻ ăn thêm khi đi chơi xa.
Lưu ý món ăn ngày tết thường nhiều đạm, đường, mỡ, dễ gây rối loạn tiêu hóa cho trẻ. Do vậy, cần cho trẻ bổ sung nhiều rau xanh và trái cây tươi ngon; không cho trẻ ăn bánh mứt, kẹo, uống nước ngọt trong vòng hai giờ trước bữa ăn chính; bổ sung nhiều nước hơn ngày thường để bù lại lượng nước bị mất trong quá trình di chuyển, chơi đùa nhiều.
Mỗi ngày nên có ít nhất một bữa cơm với đủ món mặn, canh, xào như ngày thường. Những bữa ăn phụ của trẻ có thể chọn một hay nhiều món phối hợp có sẵn, miễn đủ dinh dưỡng cần thiết cho trẻ.
Khi đi chơi xa không nên cho trẻ ăn uống ở quán lề đường kém vệ sinh vì dễ gây ngộ độc thực phẩm.
Ngoài ra, cần giữ đúng giờ ngủ, nghỉ ngơi để trẻ có những ngày tết thật vui, khỏe và ý nghĩa.
http://tuoitre.vn/tin/song-khoe/20160201/an-uong-ngay-tet-ngon-va-bo-ma-khong-len-can/1047556.html
Ngày 3-2 Hà Nội đăng ký tiêm văcxin dịch vụ
- Ông Nguyễn Nhật Cảm, giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội, cho biết đợt văcxin 5 trong 1 dịch vụ thứ 2 trong năm nay được mở đăng ký từ 9g sáng 3-2 tới và tiêm chủng từ sáng 4-2.
Trong đợt này, số văcxin đưa ra tiêm chủng tăng hơn gấp đôi so với đợt tiêm vừa qua.
Theo ông Cảm, đợt tiêm ngừa này dành cho trẻ sinh từ tháng 3-2014 tới ngày 3-12-2015, đã đến lịch tiêm chủng mũi văcxin tổng hợp 5 trong 1 mà chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ mũi.
Việc đăng ký tiêm chủng sẽ được tiến hành trực tuyến ở địa chỉ www.ytdphanoi.gov.vn.
Giao diện phần mềm hoạt động từ 9g ngày 2-2, đăng ký chính thức từ 9g ngày 3-2.
Việc tiêm chủng sẽ diễn ra trong 20 ngày kể từ 4-2 (ngoại trừ những ngày nghỉ Tết Nguyên đán).
http://tuoitre.vn/tin/song-khoe/20160201/ngay-32-ha-noi-dang-ky-tiem-vacxin-dich-vu/1047559.html
