Điểm báo điện tử ngày 23/10/2017
23/10/2017
0
Làn da cũng có thể “ghi nhớ” bệnh tật
Tế bào gốc trong da con người có khả năng kì lạ: ghi nhớ vết thương cũng như những tác động khác gây hại cho cơ thể. Theo một nghiên cứu mới thì những “kí ức” này được sử dụng để giúp vết thương nhanh lành hơn.
Chắc chắn, tế bào gốc không có khả năng tạo ra bộ nhớ giống như não, nhưng chúng có thể ghi lại những kinh nghiệm trong quá khứ để cải thiện quá trình hồi phục vết thương trong tương lai. Nhưng đôi khi khả năng này cũng mang lại kết quả tiêu cực.
Các nhà nghiên cứu thuộc Trường Đại học Rockefeller ở New York cho biết: đây là những bằng chứng đầu tiên cho thấy da có thể hình thành kỉ niệm về chứng sưng viêm. Dựa vào đó, các chuyên gia có hiểu biết tốt hơn để điều trị bệnh nhân trong nhiều điều kiện.
Elaine Fuchs - một thành viên trong nhóm nghiên cứu cho biết: "Bằng cách ghi nhớ những trải nghiệm với chứng sưng viêm, làn da có thể duy trì tính toàn vẹn của nó - một tính năng có lợi trong quá trình chữa lành các vết thương. Tuy nhiên, bộ nhớ này thỉnh thoảng cũng gây ra các phản ứng bất lợi, ví dụ như góp phần tái phát các chứng viêm như bệnh vẩy nến”.
Bệnh nhân mắc bệnh vẩy nến là do các tế bào da tăng sinh rất nhanh và bất thường, gây ra những vết xước, tổn thương da và có thể gây ngứa. Nghiên cứu mới có thể được áp dụng để làm chậm quá trình phản ứng nhanh của da và kiểm soát vấn đề.
Từ lâu, chúng ta đã biết hệ thống miễn dịch có khả năng ghi lại các sự cố viêm sưng để cơ thể "chuẩn bị" tốt hơn trong lần bị bệnh sắp tới trong tương lai. Da cũng có một cơ chế tương tự. Khả năng này của da liên quan đến những khu vực mà tế bào gốc được sử dụng để sửa chữa hư hại, giống như ruột.
Nhà nghiên cứu Samantha B. Larsen cho biết: "Đã từ lâu, các tế bào miễn dịch được cho là có khả năng bảo vệ cơ thể khởi bệnh sưng viêm. Tuy nhiên, không chỉ có một mình tế bào miễn dịch, tế bào gốc cũng là một trợ thủ đắc lực trong chuyện quá trình này”.
Các xét nghiệm trên chuột đã chỉ ra: ở những vị trí làn da đã bị tổn hại trước đó, vết thương khép miệng nhanh hơn gấp 2 lần, dù cho lần sưng viêm trước đã cách tận 6 tháng. Kết quả này chứng tỏ các tế bào gốc đã được “huấn luyện” tốt hơn sau mỗi lần bị bệnh.
Những thí nghiệm tiếp theo cho thấy: chứng sưng viêm kích hoạt một quá trình khiến một số gen trong nhiễm sắc thể của tế bào trở nên dễ tiếp cận và dễ bảo hơn. Vì vậy chúng có thể được “khởi động” nhanh hơn để đối phó với bệnh tật của lần tiếp theo.
Nói cách khác, chứng viêm làm cho các tế bào cảnh giác cao hơn và sự cảnh giác này sẽ được duy trì thường xuyên. Một nhà nghiên cứu cho biết: Gen Aim2 – có trong protein cảm nhận về "tổn thương và nguy hiểm” đóng vai trò quan trọng cho toàn bộ quá trình này. Sau khi được kích hoạt trong lần viêm đầu tiên, nó có thể nhanh chóng cung cấp các tế bào gốc chữa lành vết thương cho lần kế tiếp.
Các nhà nghiên cứu phát hiện ra: hầu hết tế bào trên da chúng ta không tồn tại đủ lâu để nhớ hết các bệnh nhiễm trùng vì chúng thường xuyên bị cơ thể thải ra ngoài. Chính các tế bào gốc ở sâu hơn trong lớp biểu mô mới là thứ thực hiện chức năng này.
Tất cả những phát hiện trên đều hữu ích cho các nhà khoa học để tìm hiểu chính xác những chuyển biến ở trên da: khi bị đứt tay, bị cháy nắng, hoặc bất cứ điều gì gây ra chứng sưng viêm. Chúng không chỉ bảo vệ cơ thể theo cách thông thường, mà còn chống lại bệnh tật ở những cấp cao hơn.
Nhà nghiên cứu Shruti Naik nói: "Việc hiểu biết về quá trình chứng sưng viêm ảnh hưởng đến tế bào gốc và các thành phần khác của mô sẽ thay đổi rõ rệt nhận thức của chúng ta về nhiều bệnh, bao gồm ung thư. Nhiều liệu pháp chữa trị mới sẽ ra đời từ nghiên cứu này.”
http://khampha.vn/khoa-hoc-cong-nghe/lan-da-cung-co-the-ghi-nho-benh-tat-c7a581534.html
Vắc xin HPV hiệu quả với cả phụ nữ trưởng thành
Mặc dù hầu hết các nỗ lực phòng chống vi rút HP ở người là nhắm vào thanh thiếu niên, nhưng một nghiên cứu mới cho thấy vắc xin HPV cũng an toàn với phụ nữ trưởng thành.
Theo UPI, mặc dù Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ ban đầu cho phép Gardasil - loại vắc xin ngừa HPV chỉ sử dụng với trẻ vị thành niên và thanh thiếu niên vào năm 2006, và sau đó đã cấp phép cho trẻ em trai, nhưng nhiều phụ nữ trưởng thành cũng đang chọn tiêm chủng nó.
HPV gây ra mụn cóc sinh dục, có thể dẫn đến ung thư âm hộ, âm đạo, dương vật, hậu môn và ung thư cổ tử cung ở phụ nữ. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật Mỹ, mỗi năm tại Mỹ có hơn 11.000 phụ nữ được chẩn đoán mắc bệnh ung thư cổ tử cung, vì vậy việc ngăn ngừa HPV ở phụ nữ trưởng thành là ưu tiên hàng đầu trong chăm sóc sức khỏe.
Có hơn 100 loại HPV nhưng chỉ có 13 loại có liên quan đến ung thư - và HPV 16 và 18 đã dẫn đến 70% trường hợp ung thư cổ tử cung. Gardasil bảo vệ chống lại HPV 6 và 11, và Gardasil và một loại vắc xin khác là Cervarix có hiệu quả trong phòng ngừa nhiễm trùng HPV 16 và 18.
Các nhà nghiên cứu phát hiện ra vắc xin HPV mới nhất, 9vHPV, có hiệu quả trong việc phòng ngừa nhiễm HPV và có thể phòng ngừa được HPV 16, 18, 6, 11, 31, 33, 45, 52 và 58.
Một nghiên cứu năm 2014 cho thấy phụ nữ ở độ tuổi từ 27 đến 45 ở Úc đã bị hạn chế phạm vi bảo vệ do các rào cản như chi phí, hạn chế thời gian và yêu cầu ba liều.
Nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Y học Nội khoa, đã điều tra hiệu quả của vắc xin HPV ở hơn 3 triệu phụ nữ trưởng thành từ 18 đến 44 tuổi ở Đan Mạch và Thụy Điển. Các nhà nghiên cứu đã tìm ra không có liên quan nào giữa vắc xin HPV ở phụ nữ và 7 bệnh mạn tính, bao gồm viêm tuyến giáp hashimoto, bệnh celiac, lupus ban đỏ, pemphigus vulgaris, bệnh addison, bệnh raynaud và viêm não, viêm tủy hoặc viêm não.
Nghiên cứu cũng không tìm thấy mối liên hệ bất lợi giữa vắc xin HPV ở phụ nữ trưởng thành và những bệnh này, ngoại trừ nguy cơ phát triển bệnh celiac ở phụ nữ Đan Mạch cao.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nói rằng bệnh celiac được chẩn đoán không đáng kể trong dân số ở Đan Mạch và sự gia tăng cũng có thể là do các điều kiện tiền sử không được chẩn đoán.
Đây là nghiên cứu toàn diện nhất về sự an toàn của tiêm phòng vắc xin HPV ở phụ nữ trưởng thành cho đến nay, và nghiên cứu của chúng tôi là một bổ sung quan trọng cho các nghiên cứu về an toàn của vắc xin ở các cô gái trẻ, tiến sĩ Anders Hviid tại Viện Statens Serens ở Đan Mạch cho biết trong một thông cáo báo chí.
http://thanhnien.vn/suc-khoe/vac-xin-hpv-hieu-qua-voi-ca-phu-nu-truong-thanh-892587.html
Nghiên cứu của Mỹ: Người thông minh dễ mắc bệnh tâm thần
Kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ cho thấy những người có chỉ số IQ cao dễ có nguy cơ mắc bệnh tâm thần nhiều hơn, theo Independent.
Một nhóm các nhà nghiên cứu Mỹ đã khảo sát 3.715 thành viên của Mensa Mỹ (tổ chức của những người thông minh nhất thế giới) với chỉ số IQ cao hơn 130. IQ trung bình hoặc bình thường rơi vào khoảng 85 đến 115.
Nhóm nghiên cứu này yêu cầu các thành viên của Mensa trả lời xem liệu họ đã bao giờ phải đi khám hay bị chẩn đoán mắc bệnh tâm thần hay chưa. Những chứng bệnh tâm thần này bao gồm chứng rối loạn phổ tự kỷ (ASD) và rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). Họ cũng được yêu cầu báo cáo về chứng rối loạn lo âu hoặc bất cứ bệnh tâm thần nào chưa được chẩn đoán, cũng như các bệnh sinh lý như dị ứng thực phẩm hay hen suyễn.
Sau khi so sánh kết quả điều tra với mức trung bình của cả nước được thống kê cho mỗi loại bệnh, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng những người trong cộng đồng Mensa có tỷ lệ rối loạn tâm thần cao hơn đáng kể. Mặc dù 10% dân số được chẩn đoán mắc chứng rối loạn lo âu nhưng tỷ lệ này lại cao gấp đôi (20%) trong cộng đồng Mensa, theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Science Direct.
Nghiên cứu của các nhà khoa học dựa trên mô hình cho thấy những người có trí thông minh kiểu "siêu não" phản ứng mạnh hơn với kích thích môi trường và "có thể dẫn đến chứng rối loạn tâm lý cũng như các điều kiện sinh lý liên quan đến đáp ứng miễn dịch và viêm nhiễm nhạy cảm.
Nghiên cứu của họ đã khẳng định điều này bởi qua đó chúng ta thấy rõ được rằng, chỉ số IQ càng cao thì những phản ứng với môi trường xung quanh càng mạnh và nhiều hơn. Các tác giả của nghiên cứu viết: "Những cường độ cảm xúc mãnh liệt một cách bất thường, sự kích động một cách quá mức... có thể được phát hiện và vô hiệu hóa ngay lập tức ở nhiều mức độ. Tuy nhiên, phần lớn những người như vậy đang phải chịu đựng tình trạng căng thẳng hàng ngày về tình cảm và thể chất”.
Tiến sĩ Nicole Tetreault từ Đại học Pitzer và đồng tác giả của nghiên cứu, nói với trang web Thriveworks rằng ngay cả các kích thích nhỏ như một âm thanh lạ hoặc bàn chải quần áo cũng gây ra phản ứng căng thẳng mãn tính ở mức thấp, sau đó kích hoạt phản ứng của cơ thể.
Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng IQ cao không phải là nguyên nhân của bệnh tâm thần, nhưng nó có thể tương quan với cộng đồng người thông minh.
“Nghiên cứu về trí thông minh thường tập trung vào những tia sét xuất hiện chớp nhoáng trong quần thể những người thông minh hiếm có này, tuy nhiên để nghiên cứu một cách hoàn chỉnh, chúng ta không thể không thừa nhận rằng, theo sau mỗi tia chớp sáng chói là những tiếng sấm mãnh liệt”, nghiên cứu viết.
Tin vui cho người uống cà phê thường xuyên
Những người uống cà phê mỗi ngày và nếu không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy cơ thể bất ổn với caffein thì hoàn toàn có thể tiếp tục duy trì thói quen đó.
Phần lớn thông tin liên quan đến việc thưởng thức cà phê đều mang nội dung tích cực.
Mới đây, Telegraph trích kết quả nghiên cứu của các chuyên gia Anh cho biết uống 2 tách cà phê mỗi ngày có thể giúp giảm 1/3 nguy cơ ung thư gan. Cà phê thường bị gán tội gây mất ngủ. Nhưng trên thực tế, nếu uống cà phê xong và đánh một giấc trưa nhanh gọn không quá 25 phút có thể giúp tăng cường sức sáng tạo và tỉnh táo hẳn trong nhiều tiếng đồng hồ sau đó. Theo Huffington Post, phải sau 30 phút uống vào, cà phê mới bắt đầu "gây khó dễ" cho giấc ngủ. Những ai bị khó ngủ nên cân nhắc việc tiêu thụ caffein vào buổi chiều tối hay sát giờ ngủ, vì caffein có thể khiến bạn thao thức vào ban đêm.
Một nghiên cứu gần đây của các chuyên gia thuộc Đại học Stanford (Mỹ) công bố trên tạp chí Nature Medicine phát hiện rằng những người lớn tuổi có mức độ viêm thấp đều có chung đặc điểm là thường xuyên uống cà phê, theo Time.com. Các nhà nghiên cứu cho rằng chính caffein ngăn chặn con đường gây viêm, vốn dẫn đến các bệnh phổ biến ở người già. Trong khi đó, các nhà khoa học của Đại học Harvard (Mỹ) nhận định những người uống cà phê lâu năm có thể giảm đáng kể nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2, theo trang Mensfitness.
Tuy nhiên, nếu đang trong tình trạng béo phì và cần giảm cân thì theo các chuyên gia dinh dưỡng, bạn nên hạn chế cà phê. Lý do là cà phê làm giảm mức độ “cảnh giác” của chúng ta đối với đồ ngọt.
Lưu ý, không bao giờ uống cà phê sau khi nhậu. Tiến sĩ Robert Swift, Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu về chất cồn và chứng nghiện chất cồn thuộc Trường đại học Brown (Mỹ), lý giải: Bia rượu làm não bộ phản ứng chậm nhưng cà phê sẽ khiến người ta "hừng" trở lại và cảm giác như mình chưa say. Việc này có thể khiến bạn tiếp tục đi “tăng 2, tăng 3” và thậm chí tự mình lái xe, dẫn đến nguy cơ không làm chủ tốc độ, gây hậu quả đáng tiếc.
http://thanhnien.vn/suc-khoe/tin-vui-cho-nguoi-uong-ca-phe-thuong-xuyen-892596.html
Người Việt ăn muối nhiều gấp đôi mức khuyến nghị
Trung bình một người trưởng thành tiêu thụ 9,4 g muối mỗi ngày, gấp hai lần so khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới.
thạc sĩ Ngô Thị Hà Phương, Trung tâm Giáo dục Truyền thông Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, mô hình ăn uống của người dân Việt Nam thay đổi theo chiều hướng tăng tiêu thụ chất béo, đạm, đặc biệt là tiêu thụ dư thừa muối. Gần 60% người dân tiêu thụ lượng muối cao gấp hai lần lượng muối được khuyên dùng hàng ngày. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị, một người trưởng thành nên sử dụng dưới 5 g muối mỗi ngày, tuy nhiên một bát phở hoặc bún có thể có đến 4-5 g muối.
Thói quen của người Việt là khi ăn ở nhà, trong mỗi mâm cơm, ngoài các món ăn, đều có bát nước mắm hoặc đĩa muối dùng để chấm. Ở các cửa hàng ăn, trên mỗi bàn ăn đều có sẵn các loại gia vị để người dùng tự thêm vào cho hợp khẩu vị.
Theo nghiên cứu, 81% lượng muối tiêu thụ hàng ngày tại nước ta chủ yếu là từ muối và các gia vị trong quá trình chế biến, nấu nướng và khi ăn. 11% muối từ các thực phẩm chế biến sẵn, trong thực phẩm tự nhiên chỉ chiếm 7%. Bột canh và nước mắm là hai nguồn chính cung cấp muối hàng ngày (tương ứng với 35% và 32%). Mì chính và muối tinh cũng là nguồn cung cấp muối đáng kể (tương ứng 7,5% và 6%).
"Trong các thực phẩm chế biến sẵn, mì ăn liền là thực phẩm có lượng muối lớn (7,5%). Dưa muối cũng đóng góp 1,4% lượng muối hàng ngày. Vì thế, việc giảm muối trong chế độ ăn phụ thuộc rất nhiều vào cách nấu nướng của người nội trợ, thói quen lựa chọn thực phẩm và ăn uống...", thạc sĩ Phương phân tích.
Muối (NaCl), được cấu thành từ hai nguyên tố hóa học: Natri và Chlorua, có vị mặn, là gia vị thiết yếu trong bữa ăn hàng ngày của người dân trên thế giới. Natri là thành phần chính tạo nên vị mặn của muối và cũng gây ra những tác hại tới cơ thể con người khi sử dụng dư thừa.
Theo chuyên gia, lượng Natri ăn vào tối thiểu cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ thể ước tính chỉ khoảng 200-500 mg một ngày (tương đương 0,5-1,25 g muối, chưa bằng một thìa nhỏ). Thiếu Natri rất hiếm gặp ở người khỏe mạnh bình thường. Trong khi đó, dư thừa Natri so với nhu cầu khuyến nghị, gây tăng tính thấm, tăng trương lực thành mạch, gây ứ nước trong tế bào, tăng sức cản ngoại vi gây ra tăng huyết áp. Tăng tiêu thụ Natri có liên quan tới tăng huyết áp, các bệnh tim mạch, nhất là đột quỵ và bệnh mạch vành tim.
Chế độ ăn giảm Natri theo nhu cầu khuyến nghị từ giai đoạn sớm có thể giúp trẻ có chế độ ăn uống lành mạnh và giảm tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp sau này. Nhiều bệnh nhân tăng huyết áp ở mức độ nhẹ chỉ cần ăn chế độ giảm muối là có thể điều trị được bệnh. Giảm 30% mức tiêu thụ muối trung bình một người mỗi ngày ở người trưởng thành so với năm 2015 là một trong những chỉ tiêu cần đạt được trong chiến lược Quốc gia phòng chống bệnh không lây nhiễm giai đoạn 2015 - 2025.
Một số cách để hạn chế muối trong chế độ ăn
- Không để nước mắm, nước tương và muối trên bàn ăn.
- Hạn chế lượng muối, bột canh, nước mắm… cho vào thức ăn khi nấu nướng. Mức tối đa là không quá một phần năm thìa cà phê muối cho một bữa ăn của một người một ngày.
- Hạn chế thường xuyên sử dụng các sản phẩm có hàm lượng muối cao như khoai tây chiên, pizza, thực phẩm đóng hộp…
- Lựa chọn các sản phẩm có hàm lượng muối thấp khi mua thực phẩm chế biến sẵn.
- Đọc nhãn khi mua thực phẩm đã được chế biến sẵn để kiểm tra hàm lượng muối.
- Nên cho trẻ em ăn thực phẩm tự nhiên và kiểm soát chặt chẽ việc thêm các gia vị mặn.
Một trong những chính sách cần chú trọng trong giai đoạn hiện nay là đảm bảo thông tin dinh dưỡng trên sản phẩm cho người tiêu dùng, với định hướng để giảm muối, đường, transfat và năng lượng.
http://www.baoxaydung.com.vn/news/vn/suc-khoe/nguoi-viet-an-muoi-nhieu-gap-doi-muc-khuyen-nghi.html
Fanpage
Youtube


















