Ngày Thế giới phòng chống Lao năm 2025 “Vâng! Chúng ta có thể chấm dứt bệnh Lao: Cam kết, Đầu tư, Thực hiện’’

Ngày Thế giới phòng chống lao được tổ chức hàng năm vào ngày 24 tháng 3, nhấn mạnh tính cấp thiết của việc chấm dứt bệnh lao - căn bệnh truyền nhiễm gây tử vong nhiều nhất thế giới. Bệnh lao tiếp tục tàn phá hàng triệu người trên toàn cầu, gây ra hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe, xã hội và kinh tế.  

       Mỗi ngày, hơn 3400 người tử vong vì bệnh lao và gần 30.000 người mắc căn bệnh có thể phòng ngừa và chữa khỏi này. Bệnh lao là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở những người nhiễm HIV và là tác nhân chính gây ra tình trạng kháng thuốc kháng sinh. Việt Nam hiện vẫn là một trong những nước có gánh nặng bệnh lao và lao kháng đa thuốc cao trên thế giới, đứng thứ 11 trong 30 quốc gia có gánh nặng lao cao nhất thế giới và đứng thứ 11 trong 30 quốc gia có gánh nặng lao kháng đa thuốc cao nhất toàn cầu.

       Ngày Thế giới phòng chống lao là cơ hội để tập trung vào những người bị ảnh hưởng bởi căn bệnh này và kêu gọi hành động nhanh chóng để chấm dứt nổi đau đớn và tử vong do bệnh lao.

       Chủ đề của Ngày Thế giới phòng chống Lao năm 2025  “Vâng! Chúng ta có thể chấm dứt bệnh Lao: Cam kết, Đầu tư, Thực hiện’’

Chúng ta cần cam kết

Các nhà lãnh đạo thế giới tại Hội nghị cấp cao của Liên hợp quốc năm 2023 đã cam kết đẩy nhanh nỗ lực chấm dứt bệnh lao. Việt Nam cần hành động thực sự bằng cách triển khai nhanh chóng các hướng dẫn và chính sách của WHO. Việt Nam cam kết cùng với thế giới chấm dứt bệnh lao trên toàn cầu. Đây là một mục tiêu rất tham vọng nhưng hết sức có ý nghĩa vì cứu sống hàng chục ngàn người dân Việt Nam mỗi năm, đồng thời vừa là động lực lớn với các nước trên thế giới về mô hình tốt đã đạt được những kết quả rất đáng khích lệ trong công tác phòng, chống lao những năm gần đây.

Đầu tư

       Bệnh lao không thể bị tiêu diệt nếu không có nguồn tài chính phù hợp. Chúng ta cần một cách tiếp cận táo bạo, đa dạng để tài trợ cho đổi mới, thu hẹp khoảng cách trong việc tiếp cận phòng ngừa, điều trị và chăm sóc bệnh lao, cũng như thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới.

       Đầu tư bền vững vào các nguồn lực, hỗ trợ, chăm sóc và thông tin là điều cần thiết để đạt được quyền tiếp cận phổ cập với dịch vụ chăm sóc bệnh lao và thúc đẩy nghiên cứu. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách chăm sóc và đảm bảo tiếp cận công bằng với công tác phòng ngừa và điều trị, phù hợp với cam kết của WHO về Bảo hiểm y tế toàn dân. Cần tăng cường đầu tư để đẩy nhanh việc triển khai các biện pháp điều trị dự phòng bệnh lao do WHO khuyến nghị, các phác đồ điều trị bệnh lao ngắn hơn, xét nghiệm chẩn đoán nhanh bằng sinh học phân tử và các cải tiến quan trọng khác, bao gồm các công cụ kỹ thuật số. Những khoản đầu tư này sẽ thúc đẩy cải thiện đáng kể kết quả sức khỏe và cứu sống hàng triệu người. Đầu tư bền vững vào nghiên cứu và đổi mới để đẩy nhanh tiến độ chấm dứt bệnh lao cũng quan trọng không kém.

Thực hiện

        Biến cam kết thành hành động có nghĩa là mở rộng các biện pháp can thiệp đã được WHO khuyến nghị: phát hiện sớm, chẩn đoán, điều trị dự phòng và chăm sóc bệnh lao chất lượng cao, đặc biệt là đối với bệnh lao kháng thuốc.

         Để đạt được mục tiêu này trên quy mô lớn, cần có một cách tiếp cận toàn xã hội không chỉ củng cố hệ thống chăm sóc sức khỏe mà còn tạo ra môi trường an toàn, hỗ trợ, nơi có thể cung cấp hiệu quả công tác phòng ngừa và điều trị.

          Một phản ứng thống nhất, đa ngành là điều cần thiết để phá bỏ các động lực chính của đại dịch lao, nghèo đói, bất bình đẳng, suy dinh dưỡng, bệnh đi kèm, kỳ thị và phân biệt đối xử là những rào cản vượt xa lĩnh vực y tế. Tiến bộ bền vững phụ thuộc vào trách nhiệm giải trình mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi sự lãnh đạo của cộng đồng, được thúc đẩy bởi xã hội dân sự và được củng cố thông qua sự hợp tác liên ngành. WHO đang dẫn đầu nhiệm vụ phá bỏ các bất bình đẳng chính, thúc đẩy thay đổi hệ thống và các chính sách toàn diện đảm bảo mọi cá nhân, bất kể hoàn cảnh của họ, đều có cơ hội nhận được sự chăm sóc, hỗ trợ và bảo vệ mà họ xứng đáng được hưởng.

Đối với người dân trong cộng đồng

         Tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa bệnh lao; Đừng tin vào những lời đồn đại hoặc thông tin sai lệch; Hãy chống lại sự kỳ thị và phân biệt đối xử với bệnh lao.

Đối với cán bộ y tế

         Lồng ghép các dịch vụ phòng chống lao thiết yếu vào chăm sóc sức khỏe thường quy; Cung cấp dịch vụ chăm sóc đối với bệnh nhân lao, tôn trọng quyền con người và không kỳ thị.

Bộ Y tế, Chương trình Chống Lao quốc gia

        Phân bổ nguồn lực, đặc biệt là tài trợ, để cải thiện chất lượng chẩn đoán, phòng ngừa, điều trị và chăm sóc bệnh lao và làm cho chúng có khả năng phục hồi bền vững.

        Hỗ trợ và trao quyền cho nhân viên y tế để cung cấp các dịch vụ phòng chống lao chất lượng cao phù hợp với Khuyến nghị của WHO.

        Đảm bảo đào tạo đầy đủ và chia sẻ thông tin cập nhật cho nhân viên y tế về các khuyến nghị mới nhất của WHO về bệnh lao.

Chính quyền địa phương

        Đảm bảo các dịch vụ phòng chống lao thiết yếu được duy trì và có giá cả phải chăng trong cộng đồng; Hỗ trợ và trao quyền cho nhân viên y tế cung cấp các dịch vụ phòng chống lao thiết yếu theo khuyến nghị của WHO; Chống kỳ thị và phân biệt đối xử để đảm bảo mọi người đều cảm thấy an toàn khi tiếp cận các dịch vụ phòng chống lao.

         Nâng cao nhận thức cho người trẻ, khuyến khích họ trở thành người ủng hộ bệnh lao; Hỗ trợ bệnh nhân lao trong cộng đồng bằng các nguồn lực và lời khuyên.

Một số poster đã được Trung tâm KSBT Thành phố Việt hoá từ nguồn WHO

 

Nguồn tham khảo: https://www.who.int/campaigns/world-tb-day/2025

Ths.Bs.Lê Trung Quân