Dinh dưỡng hợp lý trong phòng chống tăng huyết áp (Hưởng ứng Ngày Tim mạch Thế giới 29/9))

      Tăng huyết áp từ lâu được coi là “kẻ giết người thầm lặng”, bởi bệnh diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ rệt nhưng lại để lại những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe. Người bệnh tăng huyết áp có nguy cơ cao bị tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận, thậm chí tử vong đột ngột. Ở Việt Nam, tỷ lệ mắc tăng huyết áp đang ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, trong khi đó phần lớn người bệnh không được phát hiện hoặc điều trị đầy đủ. Một trong những nguyên nhân quan trọng góp phần gây ra tình trạng này chính là chế độ ăn uống chưa hợp lý.  

      Các nghiên cứu cho thấy, ăn quá nhiều muối, lạm dụng đường và chất béo xấu, tiêu thụ ít rau xanh, uống nhiều rượu bia và nước ngọt có gas là những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn tới tăng huyết áp và nhiều bệnh mạn tính khác. Bởi vậy, thay đổi thói quen ăn uống theo hướng khoa học chính là chìa khóa để phòng ngừa cũng như kiểm soát căn bệnh nguy hiểm này.

Trước hết, cần lưu ý đến lượng muối đưa vào cơ thể. Người Việt hiện nay tiêu thụ trung bình gấp đôi so với khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới. Ăn mặn lâu ngày khiến huyết áp tăng cao, làm hỏng mạch máu, gia tăng nguy cơ đột quỵ. Do đó, mỗi người nên giảm bớt lượng muối trong nấu nướng, hạn chế dùng nước chấm mặn và giảm thực phẩm chế biến sẵn. Một thói quen đơn giản như ăn nhạt hơn có thể giúp huyết áp ổn định và bảo vệ trái tim lâu dài.

Bên cạnh việc giảm muối, chế độ ăn giàu rau xanh, hoa quả tươi và ngũ cốc nguyên hạt mang lại nhiều lợi ích. Các loại thực phẩm này giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất, đặc biệt là kali, có tác dụng hạ huyết áp tự nhiên, đồng thời giúp kiểm soát cân nặng và mỡ máu. Người trưởng thành nên ăn ít nhất 400g rau và trái cây mỗi ngày, kết hợp với các loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, bánh mì đen để hỗ trợ phòng chống bệnh tim mạch.

Chất béo cũng là thành phần cần được lựa chọn khôn ngoan. Thay vì dùng mỡ động vật, da gà, nội tạng hay thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ, chúng ta nên ưu tiên các loại dầu thực vật và cá. Các axit béo không bão hòa trong dầu oliu, dầu đậu nành, dầu hướng dương hay omega-3 trong cá giúp giảm cholesterol xấu, bảo vệ mạch máu và cải thiện sức khỏe tim mạch. Ăn cá ít nhất hai lần mỗi tuần là khuyến nghị đơn giản mà rất có lợi.

Song song với đó, việc hạn chế tiêu thụ đồ ngọt cũng đóng vai trò quan trọng. Nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo chứa nhiều đường làm tăng cân, gây béo phì và rối loạn chuyển hóa – những yếu tố nguy cơ trực tiếp của tăng huyết áp. Thay vì đồ uống có đường, hãy lựa chọn nước lọc, nước khoáng hoặc trà thảo mộc không đường. Duy trì cân nặng hợp lý không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn làm giảm gánh nặng lên tim và mạch máu.

Ngoài vấn đề dinh dưỡng, chúng ta cũng cần chú ý tới lối sống nói chung. Hạn chế rượu bia, tuyệt đối không hút thuốc lá, uống đủ nước và duy trì hoạt động thể lực thường xuyên sẽ giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả. Chỉ cần 30 phút đi bộ nhanh mỗi ngày, kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý, đã mang lại lợi ích rõ rệt trong phòng chống tăng huyết áp và bệnh tim mạch.

Duy trì hoạt động thể lực thường xuyên sẽ giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả

Nhân Ngày Tim mạch Thế giới 29/9, mỗi người hãy cùng nhau thực hiện những thay đổi nhỏ nhưng bền vững để bảo vệ sức khỏe trái tim của mình và những người thân yêu. Hãy ghi nhớ thông điệp: “Dinh dưỡng hợp lý – Huyết áp ổn định – Trái tim khỏe mạnh”. Một chế độ ăn uống khoa học hôm nay chính là nền tảng cho một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc mai sau./.

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp (ban hành kèm theo Quyết định số 3192/QĐ-BYT ngày 31/8/2010 và cập nhật mới nhất theo Quyết định số 5904/QĐ-BYT ngày 26/12/2014). Hà Nội.
2. Viện Dinh dưỡng Quốc gia – Bộ Y tế. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam. Nhà xuất bản Y học, 2016.

 

Trần Thị Mỹ Hạnh ( Khoa PCBKLN-DD)