Phòng ngừa bệnh ở người lớn tuổi

Người cao tuổi là người ở giai đoạn già hóa gắn liền với việc suy giảm các chức năng của cơ thể. Tuổi cao kèm theo cơ chế thoái hóa tự nhiên và nhiều chức năng cơ quan suy giảm, trong đó có khả năng đề kháng, dẫn đến sự suy giảm dần dần năng lực thể chất và tinh thần, nguy cơ mắc bệnh ngày càng tăng. Chính vì vậy người cao tuổi cần phải quan tâm và chăm sóc, theo dõi cẩn thận và phòng ngừa các bệnh cho người cao tuổi.

Đối với người lớn tuổi, phòng ngừa chủ yếu tập trung vào việc ngăn ngừa bệnh tật, suy nhược, tai nạn (tức là thương tích không chủ ý), các vấn đề tâm lý xã hội và duy trì khả năng thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Việc lựa chọn các biện pháp phòng ngừa phụ thuộc tình trạng của bệnh nhân như: Khỏe mạnh/ Bệnh mãn tính/ Không khỏe mạnh và/hoặc bệnh phức tạp.

Người cao tuổi khỏe mạnh có ít/không có bệnh mãn tính và độc lập về mặt chức năng thì biện pháp nhằm phát hiện và điều trị bệnh hoặc các biến chứng của bệnh ở giai đoạn đầu, trước khi xuất hiện triệu chứng hoặc mất chức năng và phòng ngừa suy nhược là những biện pháp phòng ngừa bệnh có lợi nhất cho nhóm này.

Những người mắc bệnh mãn tính thường mắc một số bệnh không thể chữa khỏi nhưng có thể điều trị được, thường độc lập về mặt chức năng hoặc phụ thuộc tối thiểu, có thể dùng nhiều loại thuốc theo toa và đôi khi phải nhập viện do các bệnh mãn tính của họ trở nặng. Phòng ngừa bằng cách quản lý phù hợp bệnh mãn tính để ngăn ngừa mất chức năng thêm. Quản lý bệnh được tăng cường bằng cách sử dụng các hướng dẫn và giao thức thực hành cụ thể cho từng bệnh.

Bệnh nhân mắc bệnh mãn tính và người chăm sóc nên tìm hiểu về bệnh tật và lập kế hoạch điều trị cụ thể. Việc thăm khám bác sĩ thường xuyên và báo cáo kịp thời về sự thay đổi trong các triệu chứng có thể giúp giảm các đợt bùng phát bệnh nghiêm trọng, có thể giảm tình trạng nhập viện và suy giảm chức năng.

Những người không khỏe và/hoặc mắc bệnh phức tạp thường mắc nhiều bệnh mãn tính nghiêm trọng, phụ thuộc về mặt chức năng và mất đi khả năng dự trữ sinh lý. Họ thường xuyên phải nhập viện và điều trị tại các cơ sở. Đối với họ, phòng ngừa tai nạn và biến chứng là quan trọng nhất.

Người chăm sóc người lớn tuổi nói trên phải chăm chỉ, cẩn thận để ngăn ngừa tai nạn bằng cách hoàn thành danh sách kiểm tra an toàn tại nhà và khắc phục mọi vấn đề tiềm ẩn được xác định. Người chăm sóc nên theo dõi ngay cả những thay đổi chức năng nhỏ ở bệnh nhân và báo cáo ngay bất kỳ thay đổi nào cho chuyên gia chăm sóc sức khỏe. Nếu bệnh nhân có nhiều nhu cầu chưa được đáp ứng, đặc biệt là khi kết hợp với suy giảm chức năng, người chăm sóc nên cân nhắc tìm kiếm sự chăm sóc của nhóm liên ngành lão khoa.

Ảnh nguồn internet

* Biện pháp phòng ngừa chung

Một số biện pháp phòng ngừa áp dụng cho tất cả người lớn tuổi bao gồm:

- Chế độ ăn và tập thể dục: Một chế độ ăn lành mạnh và tập thể dục thường xuyên giúp ngăn ngừa hoặc trì hoãn tình trạng suy nhược và nhiều bệnh tật, cũng như các biện pháp lối sống khác. Ví dụ, tập thể dục có thể giúp ngăn ngừa tình trạng suy nhược và tăng cường khả năng hoạt động ở người già khỏe mạnh hoặc mắc bệnh mãn tính, giúp duy trì khả năng hoạt động và giảm tỷ lệ tai nạn.

- Sàng lọc và phòng ngừa: Người lớn tuổi khỏe mạnh nên đến gặp bác sĩ chăm sóc chính của mình ít nhất hàng năm để đảm bảo thực hiện kịp thời các biện pháp phòng ngừa bệnh, bao gồm sàng lọc và phòng ngừa bằng hóa chất, ví dụ: Tiêm vắc-xin cúm (hàng năm), một loại vắc-xin phế cầu khuẩn… thích hợp có hiệu quả, ít tốn kém và giảm tỷ lệ mắc bệnh tối thiểu.

Ths Nguyễn Phú Định - Sở Y tế