Thực trạng đáng báo động về kháng thuốc kháng sinh

Kháng thuốc kháng sinh đã trở thành thực trạng đáng báo động trên cầu.Tổ chức Y tế Thế giới xếp Việt Nam vào nhóm các nước có tỉ lệ kháng kháng sinh cao nhất thế giới.  

WHO đã tuyên bố, kháng kháng sinh (AMR) là một trong 10 mối đe dọa sức khỏe cộng đồng toàn cầu mà nhân loại phải đối mặt. Sử dụng sai cách và lạm dụng thuốc kháng sinh… là những nguyên nhân chính dẫn đến sự phát triển của các mầm bệnh kháng thuốc.

Nguyên nhân kháng thuốc kháng sinh chủ yếu là việc sử dụng kháng sinh không đúng cách và không cần thiết, bao gồm lạm dụng, dùng sai liều, hoặc ngừng thuốc sớm, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và thích nghi để chống lại thuốc. Ngoài ra, còn do sự đột biến gen ở vi khuẩn và khả năng truyền gen kháng thuốc cho các vi khuẩn khác, cũng như các yếu tố như lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi và hệ thống kiểm soát nhiễm

Hậu quả của việc dùng kháng sinh không đúng:

Không khỏi bệnh: Tự dùng thuốc kháng sinh chữa bệnh, khiến cho bệnh không khỏi (vì thuốc điều trị không đúng bệnh) mà còn dẫn đến nhiều biến chứng... làm cho việc chữa trị bệnh sẽ kéo dài hơn.          

Bị tác dụng phụ do thuốc: Bên cạnh tác dụng chữa bệnh, thuốc còn có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn cho người sử dụng. Vì vậy, nhiều người tuỳ tiện dùng kháng sinh không những không khỏi bệnh mà còn tăng thêm bệnh. Việc dùng kháng sinh tùy tiện, ngoài việc giết chết những vi khuẩn gây bệnh thì kháng sinh còn tiêu diệt cả những vi khuẩn có lợi cho cơ thể. Vì vậy, khi dùng kháng sinh, người bệnh thường hay bị tiêu chảy, đau bụng... Kháng sinh còn có thể gây ra những tai biến như dị ứng, nhẹ chỉ nổi mề đay, ban đỏ, ngứa, buồn nôn, nôn, nặng có thể gây độc cho gan, thận, sốc phản vệ gây nguy hiểm cho tính mạng.

Gây kháng thuốc: Việc dùng thuốc kháng sinh bừa bãi có nguy cơ dẫn đến cơ thể người bệnh phát sinh những loại vi khuẩn đề kháng kháng sinh và sản sinh ra chủng loại vi khuẩn thế hệ sau có mức độ đề kháng cả với loại kháng sinh cực mạnh, khi bị bệnh nặng sẽ không có loại kháng sinh mạnh hơn để dùng. Người bệnh thậm chí sẽ tử vong bởi những nhiễm khuẩn thông thường...

Gây tốn kém, lãng phí: Việc sử dụng kháng sinh chữa các bệnh do virút hoặc dùng kháng sinh mạnh khi chưa cần thiết... đã gây ra sự lãng phí và tốn kém mà không đem lại hiệu quả điều trị.

Để dùng thuốc hiệu quả và an toàn, khi có bệnh, người bệnh cần đi khám để được dùng đúng thuốc, tuân thủ việc sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, dùng hết liều thuốc được kê, kể cả khi đã cảm thấy khỏe và không được chia sẻ kháng sinh với người khác.

Thông điệp kháng thuốc năm 2025 xoay quanh việc nâng cao nhận thức, thực hiện tốt việc kê đơn và sử dụng kháng sinh hợp lý, đặc biệt là tại các cơ sở y tế, nhằm kiểm soát tình trạng kháng thuốc. Kế hoạch hành động giai đoạn 2024-2025 đã được Bộ Y tế phê duyệt, nhấn mạnh việc triển khai chương trình quản lý sử dụng kháng sinh tại các bệnh viện.

Trà My - Khoa TTGDSK